เกษตรฯ ลุยเชือด “ทุเรียนอ่อน” เฉียด 7 ตัน!ขู่ฟันล้งผิดซ้ำพัก-ถอนใบอนุญาตทันที

นายรพีภัทร์ จันทรศรีวงศ์ อธิบดีกรมวิชาการเกษตร เผยกับ “ฐานเศรษฐกิจ” ตามนโยบายของนายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ที่มุ่งยกระดับคุณภาพสินค้าเกษตรไทยและสร้างความเชื่อมั่นในตลาดโลก กรมวิชาการเกษตรได้เดินหน้าคุมเข้มคุณภาพทุเรียนไทยช่วงต้นฤดูผลิตอย่างต่อเนื่อง โดยเน้นย้ำมาตรการ “4 ไม่” ได้แก่ ไม่อ่อน ไม่หนอน ไม่สวมสิทธิ์ และไม่มีสารตกค้าง เพื่อป้องกันทุเรียนด้อยคุณภาพออกสู่ตลาด ขอความร่วมมือเกษตรกร ผู้รวบรวม และผู้ส่งออก ปฏิบัติตามมาตรฐานอย่างเคร่งครัด โดยเฉพาะการตัดทุเรียนแก่ตามเกณฑ์ที่กำหนด เพื่อรักษาความเชื่อมั่นของผู้บริโภคทั้งในและต่างประเทศ  หากตรวจพบการกระทำผิด จะดำเนินการตามกฎหมายอย่างเด็ดขาด เพื่อปกป้องภาพลักษณ์ “ทุเรียนไทยคุณภาพ” อย่างยั่งยืน

คุณภาพทุเรียนในโรงคัดบรรจุ ปี 2569 ได้ดำเนินการในจังหวัดจันทบุรี ระยอง และตราด เพื่อควบคุมกำกับดูแลให้เกษตรกร ผู้ประกอบการโรงคัดบรรจุทุเรียน จำหน่ายผลผลิตที่มีคุณภาพ เสริมสร้างภาพลักษณ์ และสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภค โดยอาศัยการบูรณาการระหว่างหน่วยราชการสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ฝ่ายปกครองภายใต้การบังคับบัญชาของผู้ว่าราชการจังหวัด ร่วมกำหนดมาตรการควบคุมคุณภาพที่สำคัญ ดังนี้

มาตรการระดับจังหวัดกำหนดขึ้นเพื่อป้องปรามการค้าทุเรียนด้อยคุณภาพ (ทุเรียนอ่อน) เช่น การขึ้นทะเบียนนักคัด-นัดตัดทุเรียน การแต่งตั้งคณะทำงานและชุดปฏิบัติการเฉพาะกิจป้องกันและแก้ไขปัญหาทุเรียนด้อยคุณภาพ (ทุเรียนอ่อน) ออกสู่ตลาด และที่สำคัญคือ การกำหนดเกณฑ์น้ำหนักเนื้อแห้งของทุเรียน ตามมาตรฐานสินค้าเกษตร เรื่อง ทุเรียน (มกษ. 3-2567) โดยกำหนดพันธุ์กระดุมทอง ไม่น้อยกว่า 27 เปอร์เซ็นต์ พันธุ์ชะนี และพันธุ์พวงมณี ไม่น้อยกว่า 30 เปอร์เซ็นต์ พันธุ์หมอนทอง และพันธุ์ก้านยาว ไม่น้อยกว่า 32 เปอร์เซ็นต์ และกำหนดวันเก็บเกี่ยวทุเรียนภาคตะวันออก (จันทบุรี ระยอง ตราด) โดยกำหนดพันธุ์กระดุมทอง วันที่ 20 มีนาคม 2569 พันธุ์ชะนี และพันธุ์พวงมณี วันที่ 10 เมษายน 2569 พันธุ์หมอนทอง และพันธุ์ก้านยาว วันที่ 20 เมษายน 2569

นายรพีภัทร์ กล่าวว่า ผลการปฏิบัติงาน ป้องกันทุเรียนด้อยคุณภาพ (ทุเรียนอ่อน) ภายใต้ความรับผิดชอบของกรมวิชาการเกษตร โดย สำนักงานวิจัยและพัฒนาการเกษตร เขตที่ 6 ได้ดำเนินการสุ่มตรวจสอบคุณภาพทุเรียนในโรงคัดบรรจุ (ตรวจวิเคราะห์น้ำหนักเนื้อแห้งของทุเรียน) ระหว่างวันที่ 16 มีนาคม 2569 – 7 เมษายน 2569 จำนวน 2,554 ตัวอย่าง เป็นทุเรียนพันธุ์หมอนทอง มากที่สุด 965 ตัวอย่าง รองลงมาคือ พันธุ์พวงมณี 782 ตัวอย่าง พันธุ์ชะนี 477 ตัวอย่าง พันธุ์กระดุมทอง 261 ตัวอย่าง และพันธุ์ก้านยาว 69 ตัวอย่าง ตามลำดับ

พบทุเรียนที่มีน้ำหนักเนื้อแห้ง ผ่านเกณฑ์ 2,392 ตัวอย่าง คิดเป็นร้อยละ 93.66 ไม่ผ่านเกณฑ์ 162 ตัวอย่าง คิดเป็นร้อยละ 6.34 ซึ่งทุเรียนที่ไม่ผ่านเกณฑ์ (ทุเรียนอ่อน) มาจากการตรวจพบ ในโรงคัดบรรจุ จำนวน 72 โรง (พบ 1 ครั้ง จำนวน 51 โรง/พบ 2 ครั้ง จำนวน 13 โรง/พบ 3 ครั้ง จำนวน 5 โรง และพบมากกว่า 3 ครั้ง จำนวน 3 โรง) โดยทุเรียนที่ไม่ผ่านเกณฑ์ ได้แจ้งผู้ควบคุมคุณภาพประจำโรงคัดบรรจุ หาวิธีการแก้ไขไม่ให้เกิดเหตุซ้ำ และดำเนินการคัดแยกและทำตำหนิ เพื่อป้องกันไม่ให้ทุเรียนด้อยคุณภาพปะปนไปกับทุเรียนคุณภาพส่งออก จำนวน 2,508 ผล น้ำหนัก 6,918.75 กิโลกรัม

นับตั้งแต่วันที่ 6 เมษายน 2569 ที่ผ่านมา สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ (มกอช.) ร่วมกับ สวพ.6 ดำเนินการเข้าตรวจโรงคัดบรรจุทุเรียนเชิงรุก จำนวน 10 โรง พบทุเรียนด้อยคุณภาพ (ทุเรียนอ่อน) คละปนอยู่ ไม่เป็นไปตาม มกษ.9070-2566 จำนวน 7 โรง จึงได้ทำบันทึกการเข้าตรวจสถานที่ทำการของพนักงานเจ้าหน้าที่ ภายใต้พระราชบัญญัติมาตรฐานสินค้าเกษตร พ.ศ. 2551 (แบบ มกษ.18-2) ให้โรงคัดบรรจุดำเนินการแก้ไขข้อบกพร่อง และหากตรวจพบทุเรียนอ่อน ในโรงคัดบรรจุดังกล่าว เป็นครั้งที่สอง จะถูกพักใช้ใบอนุญาต (ขั้นต่ำ 30 วันจนถึง 90 วัน) และในรายที่พบทุเรียนอ่อนเป็นครั้งที่ 3 จะเพิกถอนใบอนุญาต และแจ้งหน่วยตรวจรับรอง (CB) พิจารณาพักใช้ใบอนุญาต ต่อไป

สำหรับความกังวลเรื่องสารปนเปื้อน/สารตกค้างในทุเรียนผลสด กรมวิชาการเกษตร ได้มีมาตรการกำกับดูแลด้านความปลอดภัยอาหาร โดยเน้นการเฝ้าระวัง ติดตาม และตรวจวิเคราะห์สาร Basic Yellow 2 (BY2) อย่างต่อเนื่อง โดยในปี 2569 สวพ.6 ตรวจพบโรงคัดบรรจุทุเรียนในพื้นที่จังหวัดจันทบุรี มีสารห้ามใช้ไว้ในครอบครอง จำนวน 3 โรง และตรวจพบการใช้สารห้ามใช้ จำนวน 1 โรง จึงได้ดำเนินการระงับหนังสือสำคัญการขึ้นทะเบียนโรงงานผลิตสินค้าพืชเป็นการชั่วคราว เพื่อให้โรงคัดบรรจุดำเนินการแก้ไขข้อบกพร่อง

"ส่วนประเด็น สารตกค้างในทุเรียนส่งออกซึ่งอาจเป็นปัญหาในอนาคต ได้เน้นย้ำให้เกษตรกร และผู้ประกอบการโรงคัดบรรจุ ใช้สารเคมีทางการเกษตรตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร และปฏิบัติตามมาตรฐาน GAP/GMP อย่างเคร่งครัด เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาการตรวจพบสารเคมีทางการเกษตรตกค้างเกินมาตรฐาน ผลจากการดำเนินงานคาดว่าจะสามารถลดปัญหาทุเรียนด้อยคุณภาพได้ ทำให้ทุเรียนที่ส่งออกไปตลาดต่างประเทศมีคุณภาพ เป็นที่ยอมรับของผู้บริโภค เป็นประโยชน์ในการรักษาคุณภาพทุเรียนไทย เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน สร้างมูลค่าในตลาดส่งออกได้อย่างยั่งยืน" อธิบดีกรมวิชาการเกษตร กล่าวย้ำในตอนท้าย