บอร์ด รฟท. โยนคกก.กำกับสัญญาเคาะปม "เดินรถแอร์พอร์ตลิงก์" ขีดเส้น 30 ก.ย. จบ

นายอนันต์ โพธิ์นิ่มแดง ผู้ว่าการรถไฟแห่งประเทศไทย (รฟท.) เปิดเผยว่า วันนี้ (10 ก.ย.2569) รฟท.ได้รายงานต่อที่ประชุมคณะกรรมการรฟท. (บอร์ด รฟท.) รับทราบถึงความคืบหน้ากรณีที่เอกชนได้มีการส่งหนังสือขอใช้สิทธิ์สิ้นสุดสัญญาและยุติเดินรถไฟฟ้าแอร์พอร์ต เรล ลิงก์ เนื่องจากแบกรับภาระผลขาดทุนไม่ไหว รวมถึงผลการเจรจาและแนวทางการแก้ไขปัญหารถไฟฟ้าแอร์พอร์ต เรล ลิงก์ ที่จะสิ้นสุดสัญญา 30 กันยายนนี้ เบื้องต้นจากการเจรจากับเอกชนคู่สัญญา (กลุ่มซีพี) โดยเอกชนได้ยืนยันสนับสนุนเดินรถไฟฟ้าแอร์พอร์ต เรล ลิงก์ ต่ออีก 4 เดือน ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2569-31 มกราคม 2570 เพื่อให้ระหว่างนี้รฟท.สามารถเตรียมแผนรองรับการเดินรถต่อ ไม่ให้กระทบต่อประชาชนผู้ใช้บริการ

สำหรับเงื่อนไขการเจรจาการเดินรถไฟฟ้าแอร์พอร์ต เรล ลิงก์ ของเอกชน ได้เสนอเงื่อนไขให้ รฟท.พิจารณา 4 ประเด็น โดยรฟท.ยอมรับเงื่อนไขแรก คือ  1.การวางหลักประกันการให้กรณีทำ MOU บริหารการเดินรถไฟแอร์พอร์ต เรล ลิงก์ โดยภาคเอกชนได้ยื่นข้อเสนอในการวางเงินค้ำประกัน 1,067 ล้านบาท เพื่อเป็นหลักประกันในการดำเนินงาน ซึ่งรฟท.พิจารณาแล้วเห็นว่าเป็นข้อเสนอที่ยอมรับได้และไม่มีประเด็นขัดข้องในเงื่อนไขนี้ 

สำหรับการดำเนินงานของเอเชีย เอรา วัน นับตั้งแต่เข้ามาบริหารเดินรถไฟแอร์พอร์ต เรล ลิงก์ เมื่อวันที่ 25 ต.ค.2564 ได้วางหลักทรัพย์ค้ำประกันดำเนินงานไว้ที่ 10% ของมูลค่าสินทรัพย์ 10,671 ล้านบาท หรือคิดเป็นประมาณ 1,067 ล้านบาท หลังจากนั้นตลอดสัญญาบริหารงานตั้งแต่ ต.ค.2564 - มิ.ย.2569 เอเชีย เอรา วัน ได้ชำระค่าดอกเบี้ยเงินต้นรวมประมาณ 1,042 ล้านบาท แบ่งเป็น ดอกเบี้ย 908 ล้านบาท และเงินกู้ 133 ล้านบาท ที่คาบเกี่ยวกับโครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบิน (ดอนเมือง-สุวรรณภูมิ-อู่ตะเภา) 

ทั้งนี้เงื่อนไขดังกล่าวรฟท.มองว่า หากสามารถตกลงแก้ไขสัญญาได้ตามแนวทางที่เสนอต่อ กพอ. เงินค้ำประกันดังกล่าวจะถูกนำไปหักชำระเงินต้นทันทีเพื่อลดภาระดอกเบี้ย แต่หากไม่สามารถแก้ไขสัญญาได้ เอกชนจะต้องกลับมาชำระเงินทั้งก้อนตามเงื่อนไขเดิม 

ส่วนอีก 3 เงื่อนไขที่รฟท.ยังไม่ยอมรับ โดยจะนำรายละเอียดเงื่อนไขเหล่านี้เสนอต่อคณะกรรมการบริหารโครงการและคณะกรรมการกำกับสัญญาโครงการฯ พิจารณาภายในเดือนกันยายนนี้ เพื่อให้ได้ข้อสรุปที่ชัดเจน ประกอบด้วย

1.ในกรณีที่มีการฟ้องร้องระหว่างกัน รวมถึงการยื่นคำขอให้ศาลกำหนดมาตรการชั่วคราว ในข้อพิพาทอันเกี่ยวเนื่องกับสัญญาร่วมลงทุน บันทึกข้อตกลงฯ โครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบิน หรือ รฟท. ได้ดำเนินการเรียกร้องตามหลักประกันใดๆ ตามสัญญาร่วมลงทุน 

ทั้งนี้บริษัทฯ มีสิทธิบอกเลิกการให้บริการตามข้อเสนอนี้ได้ โดยยืนยันว่าตามสัญญาภาคเอกชนไม่สามารถหยุดเดินรถได้ทันที แม้จะมีกรณีการฟ้องร้องหรือข้อพิพาทเกิดขึ้น หากมีความประสงค์จะหยุดเดินรถ เอกชนจะต้องทำการแจ้งล่วงหน้าเป็นเวลาอย่างน้อย 30 วัน เพื่อให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถเตรียมแผนรองรับและไม่ให้ประชาชนได้รับความเดือดร้อน

2. เกณฑ์การวัดผลการดำเนินงาน (KPI) โดยเอกชนเสนอการกำหนดตัวชี้วัดประสิทธิภาพการทำงานหรือ KPI ในการเดินรถ

3.การตรวจสภาพรถก่อนการส่งมอบคืนให้แก่หน่วยงานรัฐ ซึ่งเอกชนจะส่งขบวนรคืนตามสภาพที่มีการใช้งานในปัจจุบัน   ทั้งนี้ตามหลักการคล้ายกับการเช่ารถทั่วไปจะมีหลักเกณฑ์การตรวจสอบอย่างละเอียดตามข้อเท็จจริง  เช่น ความครบถ้วนของอะไหล่ สภาพกระจก และความเรียบร้อยอื่น ๆ เพื่อให้สอดคล้องกับเงื่อนไขในวันที่รับมอบรถไปเมื่อประมาณ 2 ปีก่อนหน้า

ขณะที่ข้อเสนอของเอกชนเรื่องค่าจ้างบริหารโครงการ ขอให้ รฟท.สนับสนุนค่าบริหารจัดการเดินรถ 60 ล้านบาทต่อเดือน  ครอบคลุมค่าใช้จ่ายด้านสาธารณูปโภค เช่น ค่าน้ำ ค่าไฟ และค่าใช้จ่ายในการบริหารจัดการเดินรถ หรือหากคิดตลอดระยะเวลา 4 เดือน จะมีวงเงินรวมกว่า 240 ล้านบาท 

อย่างไรก็ดีเรื่องนี้ รฟท.ยังไม่ได้รับข้อเสนอ โดยจะขอหารือกับคณะกรรมการบริหารสัญญา และคณะกรรมการกำกับโครงการก่อน แต่หากได้ข้อสรุปเรื่องเงื่อนไขต่างๆ และตกลงจ้างเอกชนเดินรถ รฟท.ได้เตรียมพร้อมขอรับงบประมาณในปี 2570 เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในการจ้างเอกชน 

นายอนันต์ กล่าวต่อว่า รฟท. ได้เตรียมแผนสำรองกรณีที่มีความจำเป็นต้องเข้าดำเนินการบริหารจัดการแอร์พอร์ต เรล ลิงก์ ด้วยตนเอง โดยจะมอบหมายให้บริษัท รถไฟฟ้า ร.ฟ.ท. จำกัด (รพท.) ซึ่งเป็นบริษัทลูกที่มีความเชี่ยวชาญและเคยบริหารจัดการในชุดแรกเข้ามาดำเนินการแทน

นอกจากนี้มีการเตรียมความพร้อมทั้งด้านบุคลากรซึ่งอาจมีการดึงตัวพนักงานเดิมของเอกชนที่มีความชำนาญประมาณ 350 คนเข้ามาช่วยสนับสนุน รวมถึงรฟท. ยังมีแผนเพิ่มจำนวนรถไฟชานเมืองสายตะวันออกและเพิ่มตู้โดยสารเพื่อรองรับการเดินทางของประชาชนเป็นทางเลือกเสริมในช่วงที่แอร์พอร์ต เรล ลิงก์ ประสบปัญหาด้านเทคนิคเรื่องล้อสึกลง

“ขอให้ประชาชนที่ใช้บริการมั่นใจว่าตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2569 เป็นต้นไป การบริการรถไฟฟ้าแอร์พอร์ต เรล ลิงก์ จะยังคงเปิดให้บริการตามปกติ ไม่มีการหยุดเดินรถอย่างแน่นอน” นายอนันต์ กล่าว