ลุ้นคลังลดภาษีน้ำมัน E20–B20 ทุก 1 บาท ราคาลด 1.18 บาท/ลิตร รัฐสูญ 287 ล้าน/เดือน

26 ตุลาคม 2569 นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เปิดเผยว่า ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) วันที่ 27 ต.ค. นี้จะหารือเรื่องภาษีสรรพสามิตน้ำมัน หากมีมติเห็นชอบจะแถลงอีกครั้ง โดยระบุสั้น ๆ ว่าเรื่องภาษีดังกล่าวมีการเสนอมา และเป็นน้ำมันประเภท E20

นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง กล่าวว่ารัฐบาลต้องการใช้โครงสร้างภาษีสรรพสามิตสร้างส่วนต่างราคาระหว่างดีเซลนำเข้าล้วนกับน้ำมันที่ผสมพลังงานชีวภาพ

"ราคาดีเซลที่เราต้องนำเข้าจากต่างประเทศ ถ้าเขามาผสมด้วยเอทานอล หรือผสมด้วยน้ำมันปาล์ม ที่เราเรียกว่า B20 หรือ E20 ซึ่งเราต้องการให้การลดภาษี เพื่อให้มีผลบวกต่อเกษตรกร คนที่ปลูกอ้อย ปลูกมันสำปะหลัง และปลูกปาล์มด้วย" นายเอกนิติ กล่าว

อ่านข่าวที่เกี่ยวข้อง: อนุทิน รับ ครม.พรุ่งนี้จ่อลด "ภาษีสรรพสามิตน้ำมัน" ช่วยค่าครองชีพ

คลังเคาะลดเฉพาะ B20–E20 ยังไม่เปิดตัวเลข

แหล่งข่าวจากกระทรวงการคลังเปิดเผยกับ "ฐานเศรษฐกิจ" ว่า ข้อเสนอลดภาษีสรรพสามิตน้ำมันที่จะเข้า ครม. วันที่ 27 ต.ค. จะลดให้น้ำมันสองชนิด คือ น้ำมันดีเซลหมุนเร็ว B20 และ แก๊สโซฮอล์ 95 E20 ส่วนอัตราที่จะลดและระยะเวลาของมาตรการ แหล่งข่าวยังไม่เปิดเผยรายละเอียด

เปิดโครงสร้างภาษีน้ำมัน ณ 26 ต.ค. 69

ตามโครงสร้างราคาน้ำมันเชื้อเพลิงในกรุงเทพฯ ณ วันที่ 26 ต.ค. 2569 ดีเซล B20 เสียภาษีสรรพสามิต 5.953 บาท/ลิตร และภาษีเทศบาล 0.595 บาท/ลิตร กองทุนน้ำมันฯ ชดเชยให้ 8.32 บาท/ลิตร ราคาขายปลีกอยู่ที่ 37.19 บาท/ลิตร ขณะที่แก๊สโซฮอล์ 95 E20 เสียภาษีสรรพสามิต 6.00 บาท/ลิตร และภาษีเทศบาล 0.60 บาท/ลิตร กองทุนฯ ชดเชยให้ 5.16 บาท/ลิตร ราคาขายปลีกอยู่ที่ 35.69 บาท/ลิตร

ส่วนดีเซลหมุนเร็วธรรมดาเสียภาษีสรรพสามิต 6.92 บาท/ลิตร ราคาขายปลีก 43.54 บาท/ลิตร และแก๊สโซฮอล์ 95 E10 เสียภาษีสรรพสามิต 6.75 บาท/ลิตร ราคาขายปลีก 42.04 บาท/ลิตร

ตอนนี้ B20 ถูกกว่าดีเซลธรรมดา 6.35 บาท/ลิตร และ E20 ถูกกว่า E10 อีก 6.35 บาท/ลิตรเท่ากัน ส่วนต่างนี้มาจากเงินชดเชยของกองทุนน้ำมันฯ เป็นหลัก เพราะภาษีสรรพสามิตของน้ำมันชีวภาพกับน้ำมันทั่วไปต่างกันไม่ถึง 1 บาท

โครงสร้างราคาน้ำมัน กทม. ณ 26 ต.ค. 2569 (บาท/ลิตร)

รัฐเก็บภาษีจาก E20–B20 เดือนละ 1,716 ล้านบาท

ข้อมูลปริมาณการจำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงรายวันระบุว่าวันที่ 1–19 ต.ค. 2569 กลุ่มเบนซินมียอดใช้เฉลี่ย 29.57 ล้านลิตร/วัน และกลุ่มดีเซลหมุนเร็วเฉลี่ย 57.53 ล้านลิตร/วัน ฐานเศรษฐกิจนำยอดนี้มาคิดตามสัดส่วนล่าสุดที่กรมธุรกิจพลังงานรายงาน ซึ่ง E20 มีสัดส่วนราว 21% ของกลุ่มเบนซิน และ B20 ราว 6% ของกลุ่มดีเซล ได้ยอดใช้ E20 ราว 6.24 ล้านลิตร/วัน และ B20 ราว 3.33 ล้านลิตร/วัน รวมเกือบ 9.6 ล้านลิตร/วัน

เมื่อคูณกับอัตราภาษีสรรพสามิตปัจจุบัน รัฐเก็บภาษีสรรพสามิตจาก E20 ได้วันละราว 37.4 ล้านบาท หรือ เดือนละประมาณ 1,123 ล้านบาท และจาก B20 ได้วันละราว 19.8 ล้านบาท หรือ เดือนละประมาณ 594 ล้านบาท รวมสองชนิดราว 1,716 ล้านบาทต่อเดือน หรือราว 20,900 ล้านบาทต่อปี ถ้านับภาษีเทศบาลอีก 10% ที่เก็บไปพร้อมกันเพื่อส่งให้ท้องถิ่น ภาษีจากน้ำมันสองชนิดนี้จะรวมเป็นราว 1,888 ล้านบาทต่อเดือน

ประมาณการรายได้ภาษีสรรพสามิตจาก E20 และ B20

ลด 1 บาท/ลิตร รายได้หาย 287 ล้านบาท/เดือน

หากคำนวณโดยตั้งสมมติฐานว่าปริมาณการใช้คงที่ จะพบว่า การลดภาษีสรรพสามิต E20 และ B20 ลิตรละ 1 บาท จะทำให้รายได้ภาษีสรรพสามิตจะหายไปราว 287 ล้านบาทต่อเดือน หรือราว 3,490 ล้านบาทต่อปี ถ้านับภาษีเทศบาลและ VAT ที่ลดลงตามไปด้วย รายได้รัฐที่หายไปทั้งหมดจะอยู่ที่ราว 338 ล้านบาทต่อเดือน หรือราว 4,100 ล้านบาทต่อปี

หากลดลิตรละ 2 บาท รัฐจะสูญเสียหายได้จากภาษีสรรพสามิตราว 574 ล้านบาทต่อเดือน ถ้าลดลิตรละ 3 บาท จะหายราว 861 ล้านบาทต่อเดือน และถ้ายกเว้นภาษีสรรพสามิตทั้งหมด รัฐจะเสียรายได้ราว 1,716 ล้านบาทต่อเดือน หรือกว่า 2 หมื่นล้านบาทต่อปี

ลดภาษี 1 บาท/ลิตร ราคาหน้าปั๊มลด 1.18 บาท/ลิตร

สำหรับผู้บริโภค ภาษีสรรพสามิตที่ลด 1 บาท จะทำให้ราคาหน้าปั๊มลดได้ราว 1.18 บาท/ลิตร เพราะภาษีเทศบาลและ VAT จะลดลงตามไปด้วย ทั้งนี้ต้องให้ผู้ค้าส่งผ่านราคาเต็มจำนวน ถ้ายกเว้นภาษีทั้งหมด ราคา B20 จะลดได้มากสุดราว 7.0 บาท/ลิตร และ E20 ราว 7.1 บาท/ลิตร

อย่างไรก็ตามตัวเลขข้างต้นเป็นการประมาณเบื้องต้น เพราะเมื่อราคาลด คนจะหันมาเติม E20 และ B20 มากขึ้น ฐานภาษีจะโตขึ้น และรายได้รัฐจากน้ำมันชนิดอื่นจะลดลงตาม ผลต่อรายได้สุทธิจึงขึ้นกับว่าคนย้ายจากน้ำมันชนิดไหนมามากเท่าไร

ลดภาษี 1 บาท รัฐเสียรายได้เท่าไหร่ และราคาหน้าปั๊มลดเท่าไหร่?

ผลของการลดภาษีสรรพสามิต E20 และ B20 ตามอัตราที่ลด

ตั้งสมมติฐานว่าปริมาณการใช้คงที่ และผู้ค้าส่งผ่านราคาเต็มจำนวน

ลดภาษีสรรพสามิตน้ำมันรัฐขาดดุลเพิ่ม

ภาระของรัฐยังมีอีกด้าน คือกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงที่ติดลบกว่า 1 แสนล้านบาท นายเอกนิติเปรียบการลดภาษีสรรพสามิตกับการใช้เงินกองทุนน้ำมันฯ ว่าเป็นเหมือน "กระเป๋าซ้าย กระเป๋าขวา" ของรัฐบาล

"วันนี้ประเทศไทยเราขาดดุลการคลังอยู่ การลดภาษีสรรพสามิตก็ทำให้ขาดดุลมากขึ้น รายได้ก็หายไป รัฐก็ต้องกู้เงินมากขึ้น" นายเอกนิติ กล่าว

ต.ค. ขึ้นราคาสองรอบ แต่ E20–B20 รอดไปหนึ่งรอบ

เดือนนี้มีการปรับราคาขึ้นสองรอบ รอบแรกมีผลวันที่ 2 ต.ค. ขึ้นกลุ่มเบนซินและกลุ่มดีเซล 0.75 บาท/ลิตร รอบที่สองมีผลวันที่ 9 ต.ค. ขึ้นอีก 0.75 บาท/ลิตร แต่ยกเว้น E20, E85 และ B20

ปริมาณการใช้กลุ่มดีเซลหมุนเร็วเดือน ต.ค. ต่ำกว่าเดือน ม.ค. ซึ่งยังเป็นภาวะปกติ (66.92 ล้านลิตร/วัน) ราว 14% ส่วนกลุ่มเบนซินต่ำกว่าเดือน ม.ค. (32.66 ล้านลิตร/วัน) ราว 9.5% ช่วงก่อนวันขึ้นราคามีการแห่เติมตุนชัดเจน โดยวันที่ 10 และ 17 ต.ค. กลุ่มดีเซลขึ้นไปที่ 72.40 และ 72.16 ล้านลิตร/วัน

การลดภาษีเฉพาะ B20 และ E20 จึงเป็นการช่วยแบบจำกัดวง เป้าหมายคือให้คนเปลี่ยนชนิดน้ำมันมากกว่าลดราคาทุกชนิด ต้องจับตามติ ครม. 27 ต.ค. ว่าคลังจะลดลิตรละเท่าไร และใช้นานแค่ไหน.