ซื้อไฟเอกชนเดือด ราคาเสนอ 2.15 บาทไม่จูงใจ ตอบรับแก้สัญญาแค่ 2–3%

นายดนุชา พิชยนันท์ เลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) หรือสภาพัฒน์ เปิดเผยภายหลังการประชุมคณะกรรมการพิจารณาแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นจากการรับซื้อไฟฟ้าจากผู้ผลิตไฟฟ้าเอกชน ครั้งที่ 3/2569 ที่มี นายปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี เป็นประธาน ว่า ที่ประชุมได้สรุปผลการเปิดให้ภาคเอกชนตอบรับการแก้ไขปรับเปลี่ยนสัญญารับซื้อไฟฟ้าที่ผ่านมา พบว่ามีผู้ประกอบการโรงไฟฟ้าเอกชนที่ตอบรับยินยอมปรับเปลี่ยนหรือยกเลิกสัญญาซื้อขายไฟฟ้ากับภาครัฐเพียงประมาณ 2% – 3% เท่านั้น จากจำนวนสัญญาที่เข้าข่ายต้องแก้ไขประมาณ 400 -  500 กว่าสัญญา 

ทั้งนี้ สาเหตุสำคัญมาจากข้อห่วงกังวลของภาคเอกชนในเรื่องอัตราราคารับซื้อไฟฟ้าและภาระการลงทุน โดยโครงสร้างราคารับซื้อไฟฟ้าขายส่งเดิมเมื่อรวมค่าไฟฟ้าผันแปร หรือค่าเอฟที (Ft) อยู่ที่ประมาณ 3 บาทกว่าต่อหน่วย

แต่เมื่อภาครัฐเสนอปรับลดอัตราราคารับซื้อลงมาอยู่ที่ 2.15 บาทต่อหน่วย จึงมีจำนวนเอกชนที่ยินยอมเข้าร่วมน้อย โดยกลุ่มผู้ผลิตไฟฟ้าหลักที่เข้ามาเจรจาในปัจจุบัน ได้แก่ กลุ่มผู้ผลิตไฟฟ้ารายเล็ก (SPP), กลุ่ม Non-Firm และกลุ่มโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์

“ที่ผ่านมาคณะกรรมการฯได้พิจารณาเงื่อนไขอย่างรอบคอบแล้ว เอกชนหลายรายได้คืนสัญญาไปก่อนหน้านี้ และยืนยันว่าภาครัฐไม่ได้มีนโยบายกำหนดราคาโดยการตัดการสนับสนุนส่วนเพิ่มราคารับซื้อไฟฟ้า (Adder) สำหรับกลุ่มที่ยังคงได้รับสิทธิตามสัญญาเดิมแต่อย่างใด แต่ต้องทบทวนในกลุ่มที่ได้รับสัญญาจากภาครัฐมานาน มีการคืนทุนและได้กำไรไปแล้วซึ่งเป็นนโยบายที่มีการทบทวน”

สั่งสนพ. คำนวณราคารับซื้อไฟใหม่

อย่างไรก็ดี ที่ประชุมฯได้มอบหมายให้ สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) กลับไปคำนวณอัตราราคารับซื้อไฟฟ้าใหม่ เนื่องจากอัตราที่ใช้อยู่ในปัจจุบันอ้างอิงจากฐานราคาประมาณ 6 บาทต่อหน่วย (ฐานปี 2565) โดยให้ สนพ. คำนวณอัตราราคารับซื้อในลักษณะค่อยๆ ปรับลดลง (Step-down) เพื่อใช้เป็นกรอบในการเจรจา โดยยังคงรักษาระดับผลตอบแทน (Return) ที่เหมาะสมและเป็นธรรมแก่ผู้ประกอบการเอกชนด้วย

นอกจากนี้ ในส่วนของสัญญาโรงไฟฟ้าที่กำลังจะหมดอายุ หากมีความประสงค์จะเดินเครื่องต่อ จะมีการพิจารณาเป็นรายกรณี (Case-by-case) ว่าควรกำหนดระยะเวลาขยายสัญญาออกไปอีกกี่ปี จากเดิมที่มีเพียงแนวทางให้ขยายสัญญาต่อได้เพียงรอบเดียวแต่ยังไม่ได้กำหนดระยะเวลาที่ชัดเจน  

โดยสนพ. อยู่ระหว่างจัดทำข้อมูลเพิ่มเติมเพื่อเสนอต่อคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.)เนื่องจากนโยบายที่เคยผ่านการอนุมัติจาก กพช. ในครั้งก่อนยังขาดความชัดเจนในเรื่องอัตราราคารับซื้อไฟฟ้า

การเสนอ กพช. ในรอบนี้จะจัดทำเป็น ร่างสัญญามาตรฐานฉบับใหม่, อัตราราคารับซื้อใหม่ รวมถึงกำหนดเงื่อนไขในการเจรจาให้มีความชัดเจน โดยภาครัฐยังคงถือสิทธิตามข้อกำหนดในสัญญา (Clause) ที่สามารถยกเลิกสัญญาได้ ซึ่งหาก กพช. เห็นชอบกรอบนโยบายใหม่แล้ว แต่เอกชนยังคงปฏิเสธไม่เข้าร่วมเจรจา ภาครัฐจะดำเนินการยกเลิกสัญญาตามข้อกำหนดเดิมทันที ซึ่งถือเป็นการเปลี่ยนผ่านเชิงนโยบายอย่างเด็ดขาดซึ่งจะดำเนินการต่อไป