ส่องตัวเลขข้าราชการไทย 5 ปี เพิ่ม 7,948 คน ครู-อบจ.พุ่งสูงสุด ทหารลดลง

จำนวนข้าราชการไทยในช่วงปีงบประมาณ 2564–2568 เพิ่มขึ้นสุทธิ 7,948 คน หรือประมาณ 0.45% จาก 1,756,703 คน เป็น 1,764,651 คน แต่เมื่อแยกตามประเภท พบความเปลี่ยนแปลงชัดเจน โดยครูและบุคลากรทางการศึกษาเพิ่มขึ้นมากที่สุดในเชิงจำนวน ขณะที่ข้าราชการองค์การบริหารส่วนจังหวัดเพิ่มสูงสุดในเชิงสัดส่วน ส่วนทหารเป็นกลุ่มที่ลดลงมากที่สุด

ข้อมูลจากกลุ่มงานพัฒนาทรัพยากรสารสนเทศ สำนักวิชาการ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งอ้างอิงรายงาน “กำลังคนภาครัฐ” ปีงบประมาณ 2564–2568 ของสำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน หรือสำนักงาน ก.พ. จำแนกข้าราชการเป็น 14 ประเภท พบว่า 8 ประเภทมีจำนวนเพิ่มขึ้น และ 6 ประเภทมีจำนวนลดลง โดยการเพิ่มและลดของแต่ละกลุ่มหักล้างกันจนยอดรวมเปลี่ยนแปลงไม่มาก

ครู-อบจ.-เทศบาล เพิ่มสูงสุด 3 อันดับ

เมื่อเปรียบเทียบปีงบประมาณ 2564 กับปีงบประมาณ 2568 กลุ่มที่มีจำนวนเพิ่มขึ้นมากที่สุด 3 อันดับ ได้แก่

• ครูและบุคลากรทางการศึกษา จาก 415,292 คน เป็น 449,072 คน เพิ่มขึ้น 33,780 คน หรือ 8.13%
• ข้าราชการองค์การบริหารส่วนจังหวัด หรือ อบจ. จาก 10,893 คน เป็น 28,825 คน เพิ่มขึ้น 17,932 คน หรือ 164.62%
• พนักงานเทศบาล จาก 66,566 คน เป็น 74,762 คน เพิ่มขึ้น 8,196 คน หรือ 12.31%

ครูและบุคลากรทางการศึกษามีจำนวนเพิ่มขึ้นต่อเนื่องทุกปี และในปี 2568 เป็นกลุ่มที่มีจำนวนมากที่สุดในข้อมูลชุดนี้ แซงข้าราชการพลเรือนสามัญซึ่งมีจำนวนสูงกว่าในปี 2564

ส่วนข้าราชการ อบจ.มีอัตราเพิ่มสูงที่สุดในบรรดา 14 ประเภท โดยจำนวนปี 2568 คิดเป็นประมาณ 2.65 เท่าของปี 2564 ขณะที่พนักงานเทศบาลมีจำนวนผันผวนระหว่างช่วง โดยลดลงในปี 2567 ก่อนกลับมาเพิ่มขึ้นในปี 2568

ทั้ง 3 กลุ่มมีจำนวนเพิ่มขึ้นรวม 59,908 คน แต่ยอดเพิ่มสุทธิของข้าราชการทั้งหมดต่ำกว่านี้มาก เนื่องจากหลายประเภทมีจำนวนลดลงในช่วงเดียวกัน

ทหาร-พลเรือน-ตำรวจ ลดมากที่สุด

กลุ่มที่มีจำนวนลดลงมากที่สุด 3 อันดับ ได้แก่

• ทหาร จาก 400,430 คน เหลือ 370,358 คน ลดลง 30,072 คน หรือ 7.51%
• ข้าราชการพลเรือนสามัญ จาก 426,108 คน เหลือ 417,319 คน ลดลง 8,789 คน หรือ 2.06%
• ตำรวจ จาก 219,768 คน เหลือ 211,037 คน ลดลง 8,731 คน หรือ 3.97%

อย่างไรก็ตาม ทิศทางระหว่างต้นช่วงกับปลายช่วงแตกต่างจากความเคลื่อนไหวปีล่าสุด โดยจำนวนทหารในปี 2568 เพิ่มขึ้นจากปี 2567 จำนวน 1,647 คน ส่วนข้าราชการพลเรือนสามัญเพิ่มขึ้น 3,231 คน ขณะที่ตำรวจยังลดลงอีก 2,049 คน

การลดลงของทหารและข้าราชการพลเรือนสามัญเมื่อเทียบกับปี 2564 จึงไม่ได้หมายความว่าจำนวนลดลงต่อเนื่องทุกปี เพราะทั้งสองกลุ่มกลับมาเพิ่มขึ้นในปี 2568

อีก 8 ประเภท อุดมศึกษาลดแรงสุดในเชิงสัดส่วน

สำหรับข้าราชการอีก 8 ประเภท มีความเปลี่ยนแปลงระหว่างปี 2564 กับปี 2568 ดังนี้

• พนักงานส่วนตำบล จาก 78,390 คน เหลือ 74,153 คน ลดลง 4,237 คน หรือ 5.41%
• ครูส่วนท้องถิ่น จาก 56,008 คน เหลือ 52,483 คน ลดลง 3,525 คน หรือ 6.29%
• กลุ่มกรุงเทพมหานคร จาก 34,286 คน เป็น 36,601 คน เพิ่มขึ้น 2,315 คน หรือ 6.75%
• ข้าราชการองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ จาก 24,158 คน เป็น 28,181 คน เพิ่มขึ้น 4,023 คน หรือ 16.65%
• ข้าราชการพลเรือนในสถาบันอุดมศึกษา จาก 12,252 คน เหลือ 8,841 คน ลดลง 3,411 คน หรือ 27.84%
• ข้าราชการตุลาการ จาก 5,156 คน เป็น 5,519 คน เพิ่มขึ้น 363 คน หรือ 7.04%
• ข้าราชการอัยการ จาก 4,219 คน เป็น 4,309 คน เพิ่มขึ้น 90 คน หรือ 2.13%
• ข้าราชการรัฐสภาสามัญ จาก 3,177 คน เป็น 3,191 คน เพิ่มขึ้น 14 คน หรือ 0.44%

ข้าราชการพลเรือนในสถาบันอุดมศึกษาเป็นกลุ่มที่มีอัตราลดสูงที่สุด แม้จำนวนที่ลดลงไม่ได้อยู่ในสามอันดับแรก โดยลดลงต่อเนื่องทุกปีตลอดช่วงข้อมูล

อีกจุดที่น่าจับตาคือครูส่วนท้องถิ่น ซึ่งลดลงต่อเนื่องเช่นกัน สวนทางกับกลุ่มครูและบุคลากรทางการศึกษาที่เพิ่มขึ้นทุกปี สะท้อนว่ากำลังคนด้านการศึกษาแต่ละประเภทมีทิศทางแตกต่างกัน

ยอดรวมทรงตัว แต่ไม่ได้เพิ่มทุกปี

จำนวนข้าราชการรวมในแต่ละปีงบประมาณมีรายละเอียดดังนี้

• ปี 2564: 1,756,703 คน
• ปี 2565: 1,775,812 คน
• ปี 2566: 1,756,259 คน
• ปี 2567: 1,756,606 คน
• ปี 2568: 1,764,651 คน

ปี 2565 เป็นปีที่มีจำนวนข้าราชการรวมสูงที่สุดในช่วงข้อมูล ก่อนลดลงในปี 2566 และทยอยเพิ่มขึ้นในสองปีถัดมา แม้ยอดรวมปี 2568 สูงกว่าปี 2564 แต่ยังต่ำกว่าปี 2565 อยู่ 11,161 คน

เมื่อรวมส่วนต่างทั้ง 14 ประเภท กลุ่มที่เพิ่มขึ้นมีจำนวนเพิ่มรวม 66,990 คน ส่วนกลุ่มที่ลดลงมีจำนวนลดรวม 59,042 คน จึงเหลือยอดเพิ่มสุทธิ 7,948 คน หรือประมาณ 0.45%