ธปท.ปรับเกณฑ์ FX โอนเงิน 2 แสนดอลลาร์ฯ ต้องพิสูจน์แหล่งที่มา

ธปท.ปรับหลักเกณฑ์ควบคุมการแลกเปลี่ยนเงิน เปิดทางธนาคารใช้กระบวนการ Know Your Business หรือ KYB ลดการเรียกเอกสารธุรกรรม FX รายครั้ง สำหรับลูกค้าที่มีวงเงินหรือมีประวัติทำธุรกรรมต่อเนื่อง ขณะที่ธุรกรรมตั้งแต่ 200,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ ของลูกค้าที่ไม่ผ่าน KYB ยังต้องยื่นหลักฐาน พร้อมคุมเข้มทองคำ เงินลงทุน และธุรกรรมที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยง

ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ปรับปรุงหลักเกณฑ์และวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับการควบคุมการแลกเปลี่ยนเงิน ตามประกาศเจ้าพนักงานควบคุมการแลกเปลี่ยนเงิน เรื่อง การกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับการแลกเปลี่ยนเงิน (ฉบับที่ 38) หนังสือที่ ธปท.ว. 6126/2569 พร้อมแนวปฏิบัติของธนาคารพาณิชย์ที่เกี่ยวข้อง เพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นในการเรียกเอกสารหลักฐานประกอบธุรกรรมเงินตราต่างประเทศ ทั้งการซื้อ ขาย รับฝาก และโอนเงินออก

การปรับเกณฑ์ครั้งนี้มุ่งอำนวยความสะดวกให้ผู้ประกอบการที่มีการค้าการลงทุนจริง สามารถดำเนินธุรกรรมได้คล่องตัวมากขึ้น ขณะเดียวกันยังคงมีมาตรการเพื่อป้องกันและป้องปรามการเก็งกำไรค่าเงินบาท

ขยายขอบเขต FX Exposure รองรับภาระธุรกิจได้หลากหลายขึ้น

สำหรับหลักเกณฑ์ FX Exposure ธนาคารพาณิชย์สามารถนำภาระของลูกค้า Resident มาใช้รองรับการทำธุรกรรมทันที (Spot) และการป้องกันความเสี่ยง (Hedging) ได้ครอบคลุมมากขึ้น ทั้งภาระกับต่างประเทศ เช่น ค่าสินค้าและบริการ เงินลงทุนโดยตรง เงินลงทุนในหลักทรัพย์ต่างประเทศ และเงินกู้ยืม รวมถึงภาระกับธนาคารพาณิชย์ในประเทศ เช่น เงินกู้ยืมสกุลเงินตราต่างประเทศ และการชำระเงินเกี่ยวกับอนุพันธ์ FX

นอกจากนี้ ยังครอบคลุมภาระระหว่าง Resident ในประเทศที่มีความเชื่อมโยงกับต่างประเทศ เช่น สินค้าในห่วงโซ่อุปทานของผู้ส่งออกหรือนำเข้า สินค้าโภคภัณฑ์ที่มีราคาอ้างอิงตลาดโลก บัญชีเงินฝากเงินตราต่างประเทศ (FCD) และเงินปันผลสกุลเงินตราต่างประเทศ รวมถึงธุรกรรมเพื่อบริหารความเสี่ยงงบการเงิน และการแปลงหนี้เงินบาทเป็นสกุลเงินตราต่างประเทศ

ที่สำคัญ สามารถนำประมาณการภาระในอนาคตที่ไม่ใช่ค่าทองคำมาใช้ทำธุรกรรมได้โดยไม่จำกัดระยะเวลาประมาณการ และสามารถใช้วงเงินหรือ FX Exposure ของกิจการในเครือมารองรับได้

ใช้ KYB ลดภาระเอกสาร ลูกค้าผ่านเกณฑ์ไม่ต้องยื่นรายครั้ง

อีกประเด็นสำคัญคือการนำกระบวนการ Know Your Business หรือ KYB มาใช้เป็นเกณฑ์สำหรับการยกเว้นการยื่นเอกสารหลักฐานเป็นรายครั้ง โดยกลุ่มที่ถือว่าผ่าน KYB ได้แก่ ลูกค้าที่มีวงเงินกับธนาคาร เช่น วงเงิน FX Hedging หรือ Trade Finance รวมถึงลูกค้าที่ไม่มีวงเงิน แต่มีประวัติการทำธุรกรรมกับธนาคารอย่างน้อย 1 ปี

สำหรับลูกค้าใหม่ที่ไม่เคยมีประวัติทำธุรกรรม ธนาคารสามารถพิจารณาให้ผ่าน KYB ได้ หากมีกระบวนการตรวจสอบในระดับใกล้เคียงกับกลุ่มลูกค้าที่มีวงเงิน

ลูกค้าที่ผ่าน KYB จะไม่ต้องยื่นเอกสารหลักฐานสำหรับธุรกรรมปกติที่เคยผ่านการตรวจสอบแล้ว โดยธนาคารจะติดตามและทบทวนข้อมูลอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง ขณะที่ลูกค้าที่ไม่ผ่าน KYB หากทำธุรกรรมตั้งแต่ 200,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ หรือเทียบเท่าขึ้นไป จะต้องยื่นเอกสารหลักฐานประกอบเป็นรายธุรกรรม

โอนเงินออกต่างประเทศ แยก Negative List-ธุรกรรมทั่วไป

สำหรับการขายหรือถอนเงินตราต่างประเทศเพื่อโอนไปต่างประเทศ ธปท.แบ่งการกำกับตามวัตถุประสงค์ โดยกลุ่ม Negative List เช่น การซื้อขาย FX/THB หรืออนุพันธ์ FX/THB กับต่างประเทศ และการชำระค่าทองคำนำเข้าเทียมโดยไม่มีการนำเข้าจริง ยังคงต้องขออนุญาตต่อ ธปท.ก่อนทุกกรณี

ส่วนธุรกรรมทั่วไปที่ไม่อยู่ใน Negative List หากลูกค้าผ่าน KYB จะได้รับยกเว้นไม่ต้องยื่นเอกสารแสดงภาระ ขณะที่ลูกค้าที่ไม่ผ่าน KYB หากทำธุรกรรมต่ำกว่า 200,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ ไม่ต้องยื่นเอกสาร แต่หากมีมูลค่าตั้งแต่ 200,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ ขึ้นไป ต้องยื่นเอกสารพิสูจน์ภาระผูกพัน

อย่างไรก็ตาม ธุรกรรมที่ต้องตรวจสอบเพิ่มเติม เช่น การโอนเข้าบัญชีของตนเองในต่างประเทศ อนุพันธ์ FX/FX กับต่างประเทศ การโอนไปยังผู้รับเงินปลายทางที่น่าสงสัยหรือ Crypto Exchange และการชำระคืนเงินกู้ที่ไม่นำเข้า จะมีการตรวจสอบเอกสารเพิ่มเติม โดยลูกค้าที่ผ่าน KYB จะถูกตรวจเป็นรายครั้งหรือรายปี ขณะที่ลูกค้าที่ไม่ผ่าน KYB ต้องยื่นเอกสารทุกครั้งไม่จำกัดจำนวนเงิน

สำหรับการโอนเงินเพื่อชำระค่าสินทรัพย์ดิจิทัลในต่างประเทศ อนุญาตเฉพาะกรณีของกองทุนรวมและกองทุนส่วนบุคคลภายใต้เกณฑ์ของสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) เท่านั้น

เงินตราต่างประเทศขาเข้า 2 แสนดอลลาร์ฯ แยกเกณฑ์ตามความเสี่ยง

ด้านการรับซื้อหรือรับฝากเงินตราต่างประเทศจากต่างประเทศ กรณีวัตถุประสงค์ทั่วไป หากมีมูลค่าต่ำกว่า 200,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ สามารถแจ้งวัตถุประสงค์โดยไม่ต้องยื่นเอกสาร ขณะที่ธุรกรรมตั้งแต่ 200,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ ขึ้นไป ลูกค้าที่ผ่าน KYB ได้รับยกเว้นเอกสาร ส่วนลูกค้าที่ไม่ผ่าน KYB ต้องยื่นเอกสารแสดงแหล่งที่มาของเงิน

สำหรับกลุ่มวัตถุประสงค์ Watchlist เช่น รายได้จากการขายอสังหาริมทรัพย์ในไทย รายได้จากการขายสินทรัพย์ดิจิทัล เงินทุนอื่นที่ไม่ใช่เงินลงทุนในเครือ เงินลงทุนในหลักทรัพย์ หรือเงินกู้ รวมถึงเงินจากแหล่งอื่นที่ไม่ใช่ค่าสินค้าและบริการ รายได้ เงินบริจาค หรือเงินฝาก

หากมูลค่าต่ำกว่า 200,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ ไม่ต้องยื่นเอกสาร แต่หากตั้งแต่ 200,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ ขึ้นไป ต้องยื่นเอกสารแสดงแหล่งที่มาของเงินทุกครั้ง และไม่สามารถใช้ KYB ทดแทนได้

กรณีเป็นค่าสินทรัพย์ดิจิทัล ยังต้องยื่นเอกสารแสดงแหล่งที่มาของเงินที่นำไปซื้อสินทรัพย์ดิจิทัล หรือแหล่งที่มาของสินทรัพย์ดิจิทัลเพิ่มเติมด้วย

ทองคำ-ลงทุนต่างประเทศ-เงินสด ยังคุมเข้มไม่ใช้ KYB

ขณะที่ธุรกรรมบางประเภท ธปท.ยังคงกำหนดให้ยื่นเอกสารหลักฐานโดยไม่สามารถใช้ KYB ทดแทนได้ โดยเฉพาะธุรกรรมเกี่ยวกับทองคำ การส่งเงินไปลงทุนในหลักทรัพย์ต่างประเทศ และธนบัตรเงินตราต่างประเทศ

กรณีชำระค่าทองคำนำเข้า ต้องยื่นเอกสารแสดงภาระชำระค่าทองคำทุกจำนวนเงินในวันทำธุรกรรม โดยหากมีเหตุจำเป็นสามารถผ่อนผันให้ยื่นภายใน 2 วันทำการถัดไป และต้องยื่นใบขนสินค้าหรือเอกสารเรียกเก็บเงินไม่เกิน 5 วันทำการ ส่วนการขายทองคำในต่างประเทศและรับเงินเข้าประเทศ ต้องยื่นเอกสารแสดงการขายทองคำในต่างประเทศทุกจำนวนเงิน

การส่งเงินไปลงทุนในหลักทรัพย์ต่างประเทศก็ไม่สามารถใช้ KYB ได้ โดยต้องยื่นหนังสือรับรองของผู้ลงทุนหรือตัวแทนการลงทุนเป็นรายครั้งหรือรายปี

ส่วนการนำธนบัตรเงินตราต่างประเทศเข้ามา หากไม่เกินวันละ 15,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ ไม่ต้องยื่นเอกสาร แต่หากเกินกว่า 15,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ ต้องยื่นเอกสารสำแดงกรมศุลกากร หรือหลักฐานการได้มาจากผู้ประกอบธุรกิจ FX ที่ได้รับอนุญาต

FCD และสัญญา FX เปิดทางปรับธุรกรรมทั่วไป แต่ทองคำยังจำกัด

สำหรับการรับฝากเงินเข้าบัญชี FCD จากบัญชี FCD ของ Non-resident ให้ถือปฏิบัติเช่นเดียวกับการรับซื้อ FX Spot ขณะที่การถอนเงินจากบัญชี FCD ไม่ต้องยื่นเอกสาร ยกเว้นการถอนเงินบาทเพื่อชำระค่าทองคำให้แก่ผู้มีถิ่นที่อยู่ในประเทศที่ขายทองคำในต่างประเทศ ซึ่งต้องยื่นเอกสารทุกจำนวนเงิน

ส่วนการต่ออายุ ยกเลิก หรือหักกลบธุรกรรม FX ล่วงหน้า สำหรับธุรกรรมทั่วไปที่ไม่ใช่ทองคำ สามารถต่ออายุ ไม่ต่ออายุ หรือยกเลิกธุรกรรม รวมถึงสามารถหักกลบรับหรือจ่ายส่วนต่างได้

แต่สำหรับธุรกรรมเกี่ยวกับค่าทองคำ ห้ามต่ออายุธุรกรรม โดยสามารถไม่ต่ออายุหรือยกเลิกได้เฉพาะกรณีที่ธนาคารปรับลดวงเงิน Credit Line หรือกรณีมีค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายในการโอนเงินเท่านั้น