ปส. ตั้งเครือข่ายวัดรังสีแห่งชาติ "TRADOS" ปูทางกำกับดูแลโรงไฟฟ้า SMR

สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ร่วมกับหน่วยงานพันธมิตร 9 แห่งจากภาครัฐ โรงพยาบาล สถาบันการศึกษา และภาคเอกชน จัดตั้ง "เครือข่ายการประเมินค่าปริมาณรังสีแห่งชาติ" หรือ TRADOS (Thailand Radiation Dosimetry Network) เพื่อวางระบบตรวจวัดปริมาณรังสีให้ได้มาตรฐานสากล และเตรียมโครงสร้างพื้นฐานด้านการกำกับดูแลความปลอดภัยรองรับการนำเทคโนโลยีโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดเล็ก (Small Modular Reactor: SMR) มาใช้ในอนาคต

การเคลื่อนไหวครั้งนี้สอดคล้องกับนโยบายของกระทรวง อว. ภายใต้การนำของ ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. ที่ต้องการยกระดับโครงสร้างพื้นฐานทางเทคโนโลยีของประเทศ และเกิดขึ้นในจังหวะที่เทคโนโลยี SMR กำลังถูกจับตาในฐานะทางเลือกด้านพลังงานสะอาดในแผนพลังงานของหลายประเทศ

การจัดตั้งเครือข่ายเกิดขึ้นในการประชุมเชิงปฏิบัติการเมื่อวันที่ 21 สิงหาคมที่ผ่านมา ซึ่งมีผู้เชี่ยวชาญกว่า 70 คนเข้าร่วม โดยมี นายแพทย์รุ่งเรือง กิจผาติ เลขาธิการ ปส. เป็นประธาน หน่วยงานที่ร่วมเป็นเครือข่าย ประกอบด้วย กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, มหาวิทยาลัยมหิดล, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, มหาวิทยาลัยรามคำแหง, สถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ (สทน.) และบริษัท นากาเซ่ (ประเทศไทย) จำกัด

นายแพทย์รุ่งเรือง กล่าวว่า ระบบวัดปริมาณรังสีที่เครือข่ายมุ่งพัฒนาจะครอบคลุมทั้งการวัดรังสีภายในและภายนอกร่างกายมนุษย์ ให้มีความถูกต้อง แม่นยำ และสอบกลับได้ตามมาตรฐานสากล เพื่อคุ้มครองประชาชน สิ่งแวดล้อม บุคลากรทางการแพทย์ และผู้ปฏิบัติงานในภาคอุตสาหกรรมและพลังงาน ควบคู่กับการใช้เป็นกลไกเฝ้าระวังและเตรียมพร้อมรับมือเหตุฉุกเฉินทางนิวเคลียร์และรังสี

กางแผน 5 ปี ตั้งเป้าเป็นฮับภูมิภาค

เครือข่าย TRADOS ได้จัดทำแผนยุทธศาสตร์และแผนปฏิบัติการระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2570–2574) ครอบคลุม 5 ด้าน ได้แก่

(1) การพัฒนามาตรฐานและวิธีการวัดปริมาณรังสีให้เป็นแนวทางเดียวกัน เพื่อสนับสนุนการกำกับดูแลความปลอดภัยของโรงไฟฟ้า SMR และเทคโนโลยีนิวเคลียร์

(2) การพัฒนากำลังคนด้านรังสีชีววิทยา ฟิสิกส์การแพทย์ และการประเมินค่าปริมาณรังสี

(3) การวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีการวัดรังสีขั้นสูงร่วมกันระหว่างห้องปฏิบัติการทั่วประเทศ

(4) การเชื่อมโยงข้อมูลและเครือข่ายห้องปฏิบัติการเพื่อเพิ่มความพร้อมตอบโต้เหตุฉุกเฉิน

(5) การยกระดับห้องปฏิบัติการไทยสู่การเป็นเครือข่ายอ้างอิงและศูนย์กลาง (Hub) ด้านการประเมินค่าปริมาณรังสีในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก

เชื่อมโยงนโยบายพลังงานนิวเคลียร์

นายแพทย์รุ่งเรืองระบุว่า ระบบการวัดปริมาณรังสีที่เที่ยงตรงและได้มาตรฐานสากลถือเป็นส่วนสำคัญของโครงสร้างพื้นฐานด้านความปลอดภัย ซึ่งจะช่วยให้การกำกับดูแลโรงไฟฟ้า SMR และการใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีนิวเคลียร์ในอนาคตเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ตลอดจนสร้างความเชื่อมั่นให้กับประชาชนและหน่วยงานกำกับดูแลทั้งในและต่างประเทศ