เขย่าใหญ่ศุลกากร ‘เอกนิติ’ สั่งยกเลิกจ่ายเงินรางวัลนำจับบิ๊กราชการ

กรมศุลกากรขับเคลื่อนนโยบายการปฏิบัติราชการด้วยความโปร่งใส ประกาศยกเลิกสิทธิการรับเงินรางวัลศุลกากรของผู้บริหารทุกระดับ เพื่อขจัดผลประโยชน์ทับซ้อน (Conflict of Interest) แยกบทบาท “ผู้ใช้อำนาจ” ออกจาก “ผู้ได้รับประโยชน์” เดินหน้ายกระดับความเชื่อมั่นกระบวนการทางศุลกากรต่อภาคประชาชนและภาคธุรกิจอย่างยั่งยืน

นายพันธ์ทอง ลอยกุลนันท์ อธิบดีกรมศุลกากร เปิดเผยว่า ตามนโยบายของรัฐบาล ที่มุ่งยกระดับความโปร่งใสของภาครัฐ ป้องกันและปราบปรามการทุจริตเชิงรุก ตลอดจนส่งเสริมให้หน่วยงานของรัฐบริหารงานภายใต้หลักธรรมาภิบาล

ประกอบกับมติคณะรัฐมนตรีที่เห็นชอบข้อเสนอแนะของคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ซึ่งได้เสนอให้มีการทบทวนระบบการจ่ายเงินรางวัลของหน่วยงานที่มีอำนาจบังคับใช้กฎหมาย

สกัดผลประโยชน์ทับซ้อน ปูทาง OECD

เนื่องจากพบว่า การปฏิบัติงานที่มีเงินรางวัลเป็นเหตุให้เกิดปัญหาการทุจริตจากการปฏิบัติหน้าที่สูงกว่าข้าราชการอื่น ทั้ง ๆ ที่เป็นการปฏิบัติหน้าที่ตามปกติ รวมถึงเพื่อเป็นการยกระดับมาตรฐานประเทศไทย

ทั้งนี้ เพื่อเตรียมความพร้อมในการเข้าเป็นสมาชิกองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) ที่ให้ความสำคัญสูงสุดกับธรรมาภิบาลภาครัฐ (Public Governance) และการต่อต้านการทุจริตตามหลักสากล

“กรมศุลกากรปรับปรุงระเบียบโดยยกเลิกสิทธิการรับเงินรางวัลสำหรับผู้บริหารระดับสูง เพื่อเป็นเครื่องพิสูจน์เจตจำนงที่ชัดเจนขององค์กรในการลดความเสี่ยงด้านผลประโยชน์ทับซ้อน สร้างความโปร่งใสในการปฏิบัติหน้าที่ และเพื่อให้สอดคล้องกับเงื่อนไขเชิงยุทธศาสตร์ในด้านความโปร่งใสของ OECD”

ยกเลิกจ่ายเงินรางวัลนำจับบิ๊กราชการ 8 ตำแหน่ง

กรมศุลกากรได้ปรับปรุงหลักเกณฑ์การจ่ายเงินรางวัลศุลกากร โดยยกเลิกสิทธิการได้รับเงินรางวัลศุลกากรของระดับผู้บริหารกรมศุลกากร ได้แก่

• อธิบดี
• ที่ปรึกษาฯ
• รองอธิบดี 
• ผู้อำนวยการกอง
• ผู้อำนวยการสำนักงาน
• นายด่านศุลกากร

เนื่องจากผู้บริหารกรมศุลกากรบางตำแหน่งมีอำนาจหน้าที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการบังคับใช้กฎหมาย ไม่ว่าจะเป็นการพิจารณาสั่งคดี การกลั่นกรองความเห็น หรือการพิจารณาอุทธรณ์ในคดีศุลกากร ดังนั้น แม้การได้รับเงินรางวัลศุลกากรจะเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนดไว้

แต่เพื่อให้การปฏิบัติหน้าที่เป็นไปอย่างโปร่งใส ปราศจากข้อครหา และสร้างความเชื่อมั่นต่อประชาชนและผู้ประกอบการ กรมศุลกากรจึงเห็นสมควรยกเลิกสิทธิการได้รับเงินรางวัลของผู้บริหารที่เกี่ยวข้อง นอกจากนี้ กรมศุลกากรได้ปรับปรุงเกณฑ์การจำแนกกลุ่ม และกำหนดคำนิยามผู้มีสิทธิได้รับเงินรางวัลศุลกากรให้ชัดเจนมากขึ้น

'เอกนิติ' อนุมัติเรียบร้อย บังคับใช้หลังประกาศในราชกิจจาฯ

โดยจัดประเภทเจ้าหน้าที่ออกเป็น 3 กลุ่ม กล่าวคือ กลุ่มที่ 1 ผู้จับกุมและผู้ตรวจพบความผิด กลุ่มที่ 2 ผู้ร่วมจับกุม กลุ่มที่ 3 ผู้ช่วยเหลือ รวมถึงกำหนดเกณฑ์การแบ่งสัดส่วนของเงินรางวัลศุลกากรให้เหมาะสม และสอดคล้องกับการปฏิบัติงานจริงมากขึ้นเพื่อสะท้อนถึงการมีส่วนร่วมและผลการปฏิบัติงานมากกว่าตำแหน่ง

“ปัจจุบัน นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกฯ และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังได้อนุมัติร่างระเบียบกรมศุลกากรว่าด้วยการจ่ายเงินสินบนและรางวัล ฉบับแก้ไขเรียบร้อยแล้ว และกรมศุลกากรอยู่ระหว่างการนำระเบียบดังกล่าวลงประกาศในราชกิจจานุเบกษา ซึ่งจะมีผลบังคับใช้ทันทีในวันถัดจากวันที่ประกาศ”

ลุยแก้พ.ร.บ. ยกเลิกรางวัลนำจับทั้งระบบ

อธิบดีกรมศุลกากร กล่าวเพิ่มเติมว่า การยกเลิกสิทธิรับเงินรางวัลของผู้บริหารในครั้งนี้ ถือเป็นก้าวสำคัญของการปฏิรูปองค์กร เพื่อแสดงให้เห็นว่าการใช้อำนาจของรัฐจะต้องปราศจากข้อกังขาเรื่องผลประโยชน์ส่วนตน แม้การจ่ายเงินรางวัลจะชอบด้วยกฎหมาย

แต่หากส่งผลต่อความเป็นกลางในการบังคับใช้กฎหมาย หรือกระทบต่อความเชื่อมั่นของประชาชน เราก็พร้อมปรับเปลี่ยนเพื่อยกระดับมาตรฐานความโปร่งใสขององค์กร อีกทั้งยังเป็นการวางรากฐานขององค์กรที่แสดงให้เห็นถึงการยึดถือความถูกต้องเหนือผลประโยชน์ อันเป็นการเน้นย้ำถึงการดำเนินงานภายใต้หลักธรรมาภิบาลและมาตรฐานสากล

ทั้งนี้ กรมศุลกากรจะดำเนินการศึกษาทบทวนการจ่ายเงินรางวัลศุลกากรในภาพรวมอย่างรอบด้าน และจะเสนอแก้ไขพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ. 2560 เพื่อยกเลิกการจ่ายเงินรางวัลศุลกากรของพนักงานศุลกากรทุกระดับ เพื่อให้ระบบการบังคับใช้กฎหมายของกรมศุลกากรตั้งอยู่บนหลักความเป็นธรรม ความโปร่งใส และได้รับความเชื่อมั่นจากสังคมอย่างยั่งยืน