คลังยกเลิกเกณฑ์ลูกลดหย่อนภาษี ‘บัตรคนจน’ รื้อระบบคัดกรองใหม่ทั้งชุด

หลังจากนายกรัฐมนตรี ได้สั่งการให้กระทรวงการคลังไปทบทวนเกณฑ์บัตรสวัสดิการแห่งรัฐอีกครั้ง หลังจากเกิดการวิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างถึงประเด็นดราม่าการใช้เกณฑ์ตัดสิทธิพ่อแม่ ที่ลูกใช้สิทธิลดหย่อนภาษีอุปการะ ล่าสุด ได้มีการประชุมคณะกรรมการประชารัฐสวัสดิการเพื่อเศรษฐกิจฐานรากและสังคม เพื่อทบทวนเรื่องดังกล่าว 

นายวินิจ วิเศษสุวรรณภูมิ ผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง ในฐานะโฆษกกระทรวงการคลัง เปิดเผยภายหลังการประชุมคณะกรรมการประชารัฐสวัสดิการเพื่อเศรษฐกิจฐานรากและสังคม ครั้งที่ 7/2569 ว่า ที่ประชุมมีมติไม่ใช้เกณฑ์การหักลดหย่อนภาษีอุปการะของบุตรมาใช้คัดกรองสิทธิบิดามารดาที่ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ

นอกจากนี้ คณะกรรมการยังมีแผนที่จะรวบรวมข้อมูล และปัญหาจากการลงทะเบียนทั้งหมด เพื่อนำมาพิจารณาปรับปรุง เปลี่ยนแปลง หรือยกเลิกหลักเกณฑ์ต่าง ๆ ในภาพรวมอีกครั้งหนึ่ง เพื่อให้มีความเหมาะสมและรอบคอบที่สุด

โดยจะนำเสนอเข้าสู่ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) พิจารณาเพียงครั้งเดียว ก่อนจะมีการประกาศรายชื่อผู้ได้รับสิทธิ์อย่างเป็นทางการในวันที่ 17 กรกฎาคม 2569 

“ที่ประชุมมีมติไม่ใช้เกณฑ์การหักลดหย่อนภาษีที่บุตรนำชื่อบิดามารดาไปใช้ มาเป็นเกณฑ์ในการลงทะเบียนรอบนี้ เนื่องจากเกรงว่าจะทำให้บิดามารดาเสียสิทธิ์โดยไม่ตั้งใจ และยังได้มีมติทบทวนเกณฑ์ทั้งหมด และวางเป้าเสนอครม.อนุมัติ ก่อนวันที่ 17 กรกฎาคม“

ลงทะเบียน 'บัตรคนจน' แล้วกว่า 11.28 ล้านคน

สำหรับการลงทะเบียนยื่นขอรับสิทธิ์ที่ผ่านมา ล่าสุด มีผู้ยืนยันสิทธิแล้วกว่า 11.28 ล้านราย ได้รับการตรวจสอบไปแล้วประมาณ 10.8 ล้านราย ซึ่งพบปัญหาในกลุ่มผู้ลงทะเบียนเดิมที่ข้อมูลไม่ถูกต้องประมาณ 400,000 ราย

ทั้งนี้ จากการตรวจสอบพบว่าส่วนใหญ่เป็นการผิดพลาดเล็กน้อยในเชิงเทคนิค เช่น การกรอกชื่อ-นามสกุลซ้ำ โดยคณะกรรมการมีมติให้ดำเนินการแก้ไขในฐานข้อมูลได้ทันที โดยที่ประชาชนไม่ต้องเดินทางมาลงทะเบียนใหม่ 

ส่วนผู้ที่กรอกข้อมูลผิดพลาดในสาระสำคัญประมาณ 200 ราย จะมอบหมายให้ธนาคารกรุงไทย และเจ้าหน้าที่ในพื้นที่ลงไปพบปะเพื่อแก้ไขข้อมูลให้ถูกต้องถึงที่

ลงพื้นที่เชิงรุก สำรวจกลุ่มตกหล่น

นายวินิจ กล่าวเพิ่มเติมว่า การลงพื้นที่ค้นหาผู้ตกหล่นแบบเชิงรุกนั้น ได้แบ่งการทำงานออกเป็นกลุ่มต่างๆ โดยกลุ่มที่มีรายชื่ออยู่ในฐานข้อมูลเดิมของกระทรวงมหาดไทย และกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ดำเนินการสำรวจไปแล้วกว่าร้อยละ 70 หรือจำนวน 700,000 ราย และมั่นใจว่าจะแล้วเสร็จภายในวันที่ 21 มิ.ย. นี้ 

นอกจากนี้ ยังมีกลุ่มที่ตกหล่นจากบัญชีรายชื่อเดิม ซึ่งได้จากการสำรวจรับแจ้งผ่านกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน และเจ้าหน้าที่ท้องถิ่น ล่าสุดพบผู้เดือดร้อนเพิ่มเติมอีกกว่า 1.57 ล้านราย รวมแล้วจะมีผู้เข้าสู่กระบวนการคัดกรองเพิ่มเติมในรอบนี้อีกกว่า 2.29 ล้านราย

“การดำเนินงานในครั้งนี้รัฐบาลมีนโยบายที่ชัดเจน คือเน้นการนำผู้ที่เดือดร้อนและมีความยากจนลำบากอย่างแท้จริงเข้าสู่ระบบการดูแลของรัฐเพื่อให้ได้รับบัตรสวัสดิการ โดยยืนยันว่าไม่มีการนำเรื่องของงบประมาณมาเป็นตัวตั้งแต่อย่างใด และเรามุ่งเน้นทำงานเชิงรุกเพื่อนำ ‘คนจนตัวจริง’ เข้าสู่ระบบให้ได้มากที่สุด โดยเฉพาะกลุ่มคนชายขอบหรือผู้ป่วยติดเตียงที่อาจตกหล่นจากการลงทะเบียนในอดีต“