ประกันสังคมยังฝุ่นตลบ เลือกตั้งบอร์ดใหม่ 27 ก.ย. แต่แผนปฏิรูปยังอืด

หลังปล่อยให้คณะกรรมการประกันสังคมชุดปัจจุบันทำหน้าที่ “รักษาการ” มาตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ ล่าสุด กระทรวงแรงงานประกาศเดินหน้าเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมชุดใหม่อย่างเป็นทางการ โดยกำหนดวันลงคะแนนเลือกตั้งในวันที่ 27 กันยายน 2569 ท่ามกลางแรงจับตาจากหลายฝ่าย ทั้งเรื่องความโปร่งใส การบริหารกองทุน และแผนปฏิรูประบบประกันสังคมครั้งใหญ่

นายจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน เปิดเผยผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัวว่า ที่ประชุมคณะกรรมการการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตนของสำนักงานประกันสังคม ได้กำหนดวันเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตน เพื่อเข้าไปดำรงตำแหน่งกรรมการในคณะกรรมการประกันสังคม (บอร์ดประกันสังคม) เป็นวันที่ 27 กันยายน 2569 โดยจะใช้กติกาและรูปแบบการเลือกตั้งเช่นเดียวกับครั้งที่ผ่านมา ตามระเบียบกระทรวงแรงงาน พ.ศ.2564

พร้อมกันนี้ ยังขยายระยะเวลาการลงทะเบียนใช้สิทธิเลือกตั้งเป็น 45 วัน และเพิ่มหน่วยเลือกตั้งระดับอำเภอ จากเดิมที่มีเฉพาะระดับจังหวัด เพื่ออำนวยความสะดวกให้ผู้ประกันตนและนายจ้างทั่วประเทศ

ไทม์ไลน์เลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม

1. การลงทะเบียนใช้สิทธิเลือกตั้ง เพื่อไม่ให้เสียสิทธิในการเลือกผู้แทนไปดูแลสิทธิประโยชน์และกองทุนของพวกเรา พี่น้องนายจ้างและผู้ประกันตนมาตรา 33, 39 และ 40 สามารถลงทะเบียนใช้สิทธิเลือกตั้งได้ตั้งแต่วันที่ 1 มิ.ย. - 15 ก.ค. 2569 ผ่าน 3 ช่องทางหลัก ได้แก่

1.1 เว็บไซต์ www.sso.go.th (ตลอด 24 ชั่วโมง)

• สำหรับนายจ้างและผู้ประกันตน

1.2 แอปพลิเคชัน SSO Plus (ตลอด 24 ชั่วโมง)

• เฉพาะผู้ประกันตน

1.3 สำนักงานประกันสังคมจังหวัดหรือสาขาหรือพื้นที่

• สำหรับนายจ้างและผู้ประกันตน โดยมีเวลาทำการดังนี้
• วันที่ 1 - 30 มิ.ย. 2569 เวลา 08.30 – 16.30 น. (เว้นวันหยุดราชการ)
• วันที่ 1 - 15 ก.ค. 2569 เวลา 08.30 - 16.30 น. (ไม่เว้นวันหยุดราชการ)

ประกาศรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งวันที่ 10 สิงหาคม 2569 ผ่านทางเว็บไซต์ sso.go.th, แอปพลิเคชัน SSO Plus และ ณ สำนักงานประกันสังคมฯ

2. การสมัครรับเลือกตั้ง (เป็นตัวแทนบอร์ด) สำหรับผู้ที่สนใจสมัครเป็นตัวแทนเข้าไปขับเคลื่อนระบบประกันสังคม สามารถสมัครได้ตั้งแต่วันที่ 1 - 15 กรกฎาคม 2569 ณ สำนักงานประกันสังคมกรุงเทพมหานครพื้นที่หรือสำนักงานประกันสังคมจังหวัด เวลา 08.30 – 16.30 น. (ไม่เว้นวันหยุดราชการ)

ประกาศรายชื่อผู้สมัครและหมายเลขประจำตัว วันที่ 19 สิงหาคม 2569

เลือกตั้งช้าเกินไป แต่เห็นด้วยใช้กติกาเดิม

นายษัษฐรัมย์ ธรรมบุษดี รักษาการกรรมการประกันสังคมในสัดส่วนผู้ประกันตน ให้สัมภาษณ์กับ “ฐานเศรษฐกิจ” ว่า จุดยืนของฝ่ายผู้ประกันตนที่ผ่านมา คือ ไม่เห็นด้วยกับการเปลี่ยนกติกาเลือกตั้งระหว่างที่บอร์ดอยู่ในสถานะรักษาการ เพราะอาจสร้างข้อครหาต่อความเป็นธรรมของกระบวนการเลือกตั้ง

สิ่งที่น่ากังวลคือไทม์ไลน์การเลือกตั้งที่ล่าช้าเกินไป เพราะบอร์ดชุดเดิมหมดวาระตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ แต่จะได้บอร์ดชุดใหม่จริงอาจต้องรอถึงช่วงเดือนตุลาคมหรือพฤศจิกายน ทำให้เกิดภาวะ “รักษาการ” ยาวนานเกือบ 1 ปี จากวาระบอร์ดทั้งหมดเพียง 2 ปี

“จริง ๆ ถ้าประกาศเลือกตั้งเร็วตั้งแต่ช่วงรัฐมนตรีเข้ารับตำแหน่งใหม่ ไทม์ไลน์มันจะไม่ยืดมาถึงปลายกันยายนแบบนี้ เพราะตอนนี้หมดวาระตั้งแต่กุมภาพันธ์ แต่บอร์ดชุดใหม่อาจเข้าได้จริงช่วงพฤศจิกา มันก็ถือว่าล่าช้ามาก” นายษัษฐรัมย์กล่าว

อย่างไรก็ตาม เขาเชื่อว่าการเลือกตั้งครั้งนี้จะได้รับความสนใจจากประชาชนมากกว่าครั้งแรกอย่างมีนัยสำคัญ หลังประเด็นประกันสังคมกลายเป็น “วาระใหญ่ของประเทศ” และมีการจับตาเรื่องสิทธิประโยชน์ การลงทุนกองทุน และความโปร่งใสในการบริหารมากขึ้น

เปิดปม ‘ปฏิรูปประกันสังคม’ ครบ 60 วันแล้ว

อีกหนึ่งประเด็นที่ถูกจับตาควบคู่กับการเลือกตั้ง คือความคืบหน้าคณะกรรมการศึกษาการปฏิรูปประกันสังคม ซึ่งถูกตั้งขึ้นโดยกระทรวงแรงงานในยุครัฐมนตรีคนก่อน และมีกรอบเวลาศึกษา 60 วัน

นายษัษฐรัมย์ ซึ่งเป็นหนึ่งในคณะทำงานชุดดังกล่าว เปิดเผยว่า ขณะนี้กรอบเวลา 60 วันครบแล้ว และมีการสรุป “โจทย์ปัญหา” เสนอไปยังรัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานแล้ว แต่จนถึงขณะนี้ยังไม่มีความชัดเจนว่าจะเดินหน้าต่ออย่างไร

เขาระบุว่า คณะทำงานดังกล่าวยังไม่ได้ข้อสรุปเชิงนโยบายหรือโมเดลปฏิรูปแบบตายตัว แต่เป็นการรวบรวมประเด็นปัญหาและแนวทางศึกษาต่อใน 3 ด้านหลัก ได้แก่ การมีส่วนร่วมของผู้ประกันตน การบริหารองค์กร และการเพิ่มประสิทธิภาพระบบประกันสังคม ซึ่งอาจนำไปสู่การยกร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคมฉบับใหม่ในอนาคต

นอกจากนี้ ยังมีการศึกษารูปแบบจากต่างประเทศ เช่น โมเดลที่เน้นความโปร่งใสและการมีส่วนร่วมแบบสวีเดน หรือโมเดลที่เน้นประสิทธิภาพแบบมาเลเซีย เพื่อใช้เป็นแนวทางเปรียบเทียบสำหรับประเทศไทย

“ตอนนี้ยังเป็นระดับการตั้งโจทย์และลิสต์ปัญหา ยังไม่ได้มีข้อเสนอชัดว่าจะเอาประกันสังคมออกจากระบบราชการหรือไม่ เพราะขั้นตอนต่อไปต้องรอรัฐมนตรีพิจารณา ก่อนจะไปสู่การจ้างที่ปรึกษาศึกษาเชิงลึกต่อ” นายษัษฐรัมย์กล่าว

จับตาศึกชิงบอร์ดประกันสังคมรอบใหม่

การเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมรอบใหม่ครั้งนี้ ถูกจับตาอย่างมาก เพราะเป็นครั้งแรกหลังประเด็นประกันสังคมกลายเป็นวาระสาธารณะระดับประเทศ ทั้งเรื่องสิทธิประโยชน์ การบริหารกองทุนหลายล้านล้านบาท และข้อเรียกร้องเรื่องความโปร่งใสในการดำเนินงาน

นายษัษฐรัมย์ มองว่า การเลือกตั้งครั้งนี้จะมีผู้สนใจมากกว่าครั้งแรกอย่างชัดเจน จากเดิมที่การเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมอาจอยู่ในความสนใจเฉพาะกลุ่มแรงงานหรือผู้ติดตามนโยบาย แต่ปัจจุบันกระแสสังคมขยายวงกว้างมากขึ้น จนอาจมีผู้ติดตามระดับ “หลักล้านคน”

พร้อมกันนี้ ยังมีการจับตาว่า บอร์ดประกันสังคมชุดใหม่ที่จะเข้ามาหลังการเลือกตั้ง จะกลายเป็นกลไกสำคัญในการผลักดันการปฏิรูประบบประกันสังคมในระยะต่อไป ทั้งเรื่องการเปิดเผยข้อมูล การบริหารกองทุน และแนวทางแก้ไขกฎหมายประกันสังคมฉบับใหม่

ให้ข้อมูลกรรมาธิการ สว. แต่ถูกปฏิเสธเปิดรายงานประชุม

นายษัษฐรัมย์ ยังเปิดเผยด้วยว่า เมื่อวันที่ 20 พฤษภาคมที่ผ่านมา เขาได้เข้าให้ข้อมูลต่อคณะอนุกรรมาธิการด้านการประกันสังคมของวุฒิสภา ซึ่งกำลังศึกษาประเด็นการปฏิรูประบบประกันสังคมและข้อถกเถียงเรื่องกติกาการเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม

อย่างไรก็ตาม เขาระบุว่า ก่อนเข้าประชุมได้มีการขอรายงานการประชุมและข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการพิจารณาเรื่องสูตรเลือกตั้ง “1 คนเลือก 7” กับ “1 คนเลือก 1” แต่กลับได้รับหนังสือปฏิเสธการเปิดเผยข้อมูล โดยให้เหตุผลว่ายังเป็นเรื่องที่พิจารณาไม่แล้วเสร็จ

“ด้านหนึ่งเราก็เข้าไปให้ข้อมูลเพื่อการปฏิรูป แต่ในอีกด้านหนึ่ง เมื่อขอข้อมูลรายงานการประชุมที่เกี่ยวข้องกับการพิจารณาเลือกตั้ง กลับถูกปฏิเสธการเปิดเผย” นายษัษฐรัมย์กล่าว