เอกชนห่วงเศรษฐกิจไทยทรุดหนัก ต่างชาติหนี-ลงทุนไม่เกิดหลังปัญหาคอร์รัปชันเรื้อรัง

จากผลการประเมินดัชนีภาพลักษณ์การคอร์รัปชัน (Corruption Perceptions Index: CPI) ประจำปี 2568 โดย Transparency International ซึ่งประเทศไทยได้คะแนน 33/100 อยู่ในอันดับ 116 ของโลก ต่ำสุดในรอบ 14 ปี และต่ำกว่าค่าเฉลี่ยโลกที่ 42 คะแนน สะท้อนภาพลักษณ์ด้านความโปร่งใสที่ถดถอยลงอย่างมีนัยสำคัญ

ต่อกรณีดังกล่าวนายเกรียงไกร เธียรนุกุล ประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) เปิดเผยกับ “ฐานเศรษฐกิจ” ว่า เรื่องดังกล่าวส่งผลกระทบต่อประเทศไทยอย่างแน่นอน โดย CPI หรือดัชนีการรับรู้การทุจริต คือมุมมองที่มีการให้คะแนน ซึ่งไทยตกต่ำสุดในรอบ 19 ปี อยู่อันดับที่ 7 ในภูมิภาค ซึ่งถือว่าแย่ เพราะแพ้ทั้งสปป.ลาวและเวียดนาม ทั้งที่ไม่น่าจะเป็นแบบนี้

ส่วนเวียดนามมีการพัฒนาขึ้นมาเป็น 41 คะแนน และมีแนวโน้มจะได้คะแนนเพิ่มขึ้น เพราะมีนโยบายแก้ปัญหาอย่างจริงจัง แต่ของไทยทรุดลงมาตลอด 4 ปีหลังสุด โดยสอดคล้องกับที่ทางคณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.) และกลุ่มเพื่อนไม่ทน ออกแคมเปญมา เพราะมองว่าความเชื่อมั่น ,Ease of Doing Business และต้นทุนแฝง จะทำให้ขีดความสามารถในการแข่งขันของไทยสู้ประเทศอื่นในภูมิภาคไม่ได้

ทั้งนี้ ต้นทุนแฝงเรื่องการขอใบอนุญาตและการใช้ดุลพินิจของเจ้าหน้าที่ ซึ่งปัจจุบันทวีความรุนแรงขึ้นในการที่ต้องจ่ายเป็นจำนวนมาก เรื่องดังกล่าวกระทบต่อภาพลักษณ์อย่างแน่นอน อีกทั้งไทยเองกำลังถูกจับตามองจากบริษัท Credit Rating ต่าง ๆ ซึ่งดูจากภาพเศรษฐกิจของไทย โดย CPI ดังกล่าวจะยิ่งวสะท้อนให้มีผลหนักมากขึ้น

“จากสถานการณ์ดังกล่าวทำให้กระทบความเชื่อมั่น และความมั่นใจ อีกทั้งยังถูกนำไปเปรียบเทียบกับประเทศอื่นเวลาที่จะพิจารณาการลงทุน หากมาไทยแม้โลเคชันจะดี หลายอย่างดี แต่ต้นทุนแฝง รวมถึงขั้นตอนที่ยาว ทำให้เสียเวลาและเสียพลังมาก หากเป็นบริษัทที่ดีที่มีทางเลือกก็อาจไปลงทุนที่อื่นแทนไทย”

นอกจากนี้ ดัชนีความเชื่อมั่นยังส่งผลกระทบต่อคนในประเทศ เพราะต้องพบเจอกับปัญหาหลายเรื่องที่มาจากการคอร์รัปชัน เช่น เศรษฐกิจใต้ดินที่มีขนาดเกือบครึ่งหนึ่งของเศรษฐกิจทั้งหมด ซึ่งทำให้มีผลต่อเศรษฐกิจภายในประเทศ

นายเกรียงไกร กล่าวต่อไปอีกว่า หากไทยยังมีการคอร์รัปชันระดับสูง งบประมาณการอัดฉีดจากภาครัฐที่จะลงไปสู่กระบวนการเศรษฐกิจ เช่น การจัดซื้อจัดจ้างก็จะรั่วไหลหมด โดยทำให้นโยนบายไม่เกิดประสิทธิผล หรือเรียกว่าจะทำให้มาตรการที่ภาครัฐต้องการกระตุ้นเศรษฐกิจไม่ได้ผลเท่าที่ควร

อีกทั้งยังกระทบความเชื่อมั่นของการลงทุนทั้งคนไทยและต่างประเทศ เพราะต้นทุนแฝงที่มีมาก กระบวนการที่ยาว ซึ่งไม่ทำให้เกิดขีดความสามารถ แต่เป็นการบั่นทอนขีดความสามารถและความเชื่อมั่น

สำหรับข้อเสนอแนะจากภาคเอกชนนั้น กกร. และเพื่อนไม่ทนต้องการให้ภาครัฐจริงจังกับการป้องกันและปราบปราม เพื่อส่งสัญญาณว่าจะพยายามทำให้การคอร์รัปชันลดลง ซึ่งเมื่อสามารถทำได้อันดับคะแนนของไทยก็จะดีขึ้นในปีหน้า

“ปัญหาใหญ่ของไทยที่เป็นมะเร็งร้ายมาจนถึงจุดที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน ส่วนใหญ่มาจากการคอร์รัปชัน เอกชนจึงมองว่าหากลดหรือปราบปรามคอร์รัปชันได้จริงจัง จะแก้ปัญหาที่ประเทศเผชิญอยู่อย่างน้อยครึ่งหนึ่งได้ทันที ขณะที่ประเทศอื่นมีแต่รัฐบาลสนับสนุนช่วยให้ขั้นตอนเร็ว และง่าย เพราะถือว่านักลงทุนเป็นส่วนหนึ่งในการหารายได้ให้ประเทศ มีการสร้างงาน สร้างเศรษฐกิจ แต่ไทยกลับต้องเจอกับปัญหาเรื่องอุปสรรค เรื่องดุลยพินิจการขอใบอนุญาติ ต้องมีการจ่ายต้นทุนแฝงเพื่อให้ได้รับการอนุมัติทุกขั้นตอน ซึ่งบั่นทอนความเชื่อมั่น และกำลังใจ ทำให้ไม่ต้องการมาลงทุน“ 

อย่างไรก็ดี ต้องเรียนว่าเรื่องดังกล่าวจะกระทบต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจ หรือจีดีพี (GDP) ของประเทศ หรือที่ภาครัฐตั้งเป้าไว้ เพราะการลงทุนคือเครื่องยนต์หลัก (Engine) ของการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ แต่กลับต้องติดขัดไปทั้งหมด ทำให้การลงทุนเอกชนลดลง ขณะที่การลงทุนจากภาครัฐก็ติดปัญหาเรื่องคอร์รัปชันจากระบบการจัดซื้อจัดจ้างที่รั่วไหล 20-30% หรือประมานหลายแสนล้านบาท 

ประกอบกับเสถียรภาพรัฐบาลที่ไม่ดี มีการเปลี่ยนแปลงบ่อย ทำให้การเบิกจ่ายงบลงทุนภาครัฐล่าช้า ยิ่งทำให้ตัวเลขการลงทุนหายไปเพิ่มมากขึ้น 

“ทุกประเทศจะเปรียบการลงทุนของภาคเอกชนเป็นด่านหน้า หรือทหารที่จะออกไปลงทุน ไปสร้างงาน สร้างเศรษฐกิจ แต่ต้องมีการส่งสเบีบงเข้าไปบำรุง หรืออำนวยความสะดวกให้ แต่เวลานี้ไทยไม่เป็นแบบนั้น”

ขณะที่เวียดนามนั้น รู้ว่าหากยังเป็นไปตามระบบเดิมจะเหมือนกับไทย ดังนั้นจึงมีการปรับโครงสร้างระบบราชการให้เล็กลง ควบรวมกระทรวงเพื่อลดรายจ่ายประจำที่เป็นเงินเดือน ให้มีเงินเหลือไปลงทุนในโครงสร้างพื้นฐาน (Infrastructure) เพื่อพัฒนาประเทศมากขึ้น โดยไม่ต้องกู้ยืมและไม่เป็นภาระการคลัง 

แต่ไทยปัจจุบันกำลังถูกจับตามองจากบริษัท Credit Rating เพราะนโยบายพรรคการเมืองมักจะมุ่งเน้นการใช้เงินระยะสั้นในการกระตุ้นเศรษฐกิจแบบประชานิยม หรือกึ่งประชานิยมทั้งหมด แต่ยังไม่เห็นวิธีหารายได้จากพรรคการเมือง ต่อไปก็จะกระทบกับกรอบวินัยทางการคลัง ซึ่งไทยมีหนี้สาธารณะที่ขยายมาอยู่ที่ 65-66% ของ GDP โดยหากยังมีนโยบายขาดดุลปีละ 4% กว่าต่อไป  ก็จะทำให้วินัยการคลังจะมีปัญหาและเสี่ยงถูกลดอันดับเรตติ้ง ซึ่งถือว่าเป็นเรื่องเดียวกันทั้งหมด

นายเกรียงไกร กล่าวต่อไปอีกว่า ดัชนีดังกล่าวสอดคล้องกับที่ภาคเอกชนออกมาเตือนก่อนล่วงหน้า และย้ำมาตลอด โดยต้องรีบแก้ไขไม่เช่นนั้นประเทศจะเสียหายเป็นอย่างมาก หากปล่อยไว้จนไม่สามารถแก้ปัญหาใดได้ GDP ของไทยก็จะร่วงลงไปอีก

“ไทยต้องกลัวว่าจะเป็นไปตามคำทำนายของไอเอ็มเอฟ (IMF) ซึ่งระบุว่า หากไทยยังเป็นไปในลักษณะเช่นนี้ ภายในปี 2030 ขนาดเศรษฐกิจหรือ GDP ของไทยที่ปัจจุบันอยู่อันดับ 3 จากที่เคยอยู่อันดับ 2 ซึ่งเมื่อ 2 ปีที่ผ่านมาถูกสิงคโปร์แซง อาจจะร่วงไปอยู่อันดับ 5 หรืออันดับ 6 ของภูมิภาค จนได้สมญานามว่าเป็น Sick Man of Asia หรือคนป่วยแห่งเอเชีย ดังนั้นจึงต้องรีบแก้ไขเพื่อไม่ให้คำทำนายและฉายาดังกล่าวนี้เป็นจริง จะต้องรีบแก้ไขให้กลับมาเป็น Strong Man ของเอเชียให้ได้”