ธปท. ออกประกาศคุมเข้ม ‘ขาใหญ่ทองคำ’ ยอดเทรดหมื่นล้านต้องรายงานธุรกรรม

เมื่อวันที่ 26 มกราคม 2569 เว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่ ประกาศเจ้าพนักงานควบคุมการแลกเปลี่ยนเงิน เรื่อง การกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับการแลกเปลี่ยนเงิน (ฉบับที่ 36) ลงนามโดย นางพิมพ์พันธ์ เจริญขวัญ เจ้าพนักงานควบคุมการแลกเปลี่ยนเงิน ซึ่งเป็นการปรับปรุงหลักเกณฑ์เพื่อยกระดับการตรวจสอบธุรกรรมทองคำที่เชื่อมโยงกับการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ

สาระสำคัญของประกาศฉบับนี้ คือการเพิ่มข้อความใน ข้อ 47/4 ของภาค 9 ว่า ด้วยการซื้อขายทองคำ โดยกำหนดให้ผู้ซื้อหรือขายทองคำที่มีการ "นำเข้าหรือส่งออกทองคำ" และมีมูลค่ารวมของการซื้อขายในประเทศเฉลี่ย 5 ปีย้อนหลัง ตั้งแต่ 10,000 ล้านบาทต่อปีขึ้นไป (หรือเทียบเท่าตามอัตราตลาด) ต้องปฏิบัติตามเกณฑ์ใหม่ดังนี้

1. รายงานข้อมูลดิจิทัล: ต้องรายงานข้อมูลการทำธุรกรรมทองคำตามแบบและวิธีการที่เจ้าพนักงานกำหนด ผ่านเว็บไซต์ของธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) หรือระบบงานอิเล็กทรอนิกส์ของ ธปท.
2. เปิดช่องเรียกข้อมูลเพิ่ม: ในกรณีที่มีเหตุจำเป็น เจ้าพนักงานมีอำนาจเรียกให้ผู้ประกอบการรายงานข้อมูลเพิ่มเติมเป็นรายกรณีได้ทันที
3. เก็บหลักฐาน 3 ปี: ผู้ประกอบการต้องตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล และต้องเก็บเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้องกับการทำธุรกรรมไว้ไม่น้อยกว่า 3 ปี เพื่อรองรับการเรียกตรวจสอบจากเจ้าหน้าที่

แหล่งข่าวจากวงการการเงินวิเคราะห์ว่า การขยายอำนาจการกำกับดูแลในครั้งนี้ มุ่งเน้นไปที่กลุ่มผู้ค้าทองคำรายใหญ่ระดับประเทศ (Gold Bullion) เนื่องจากปริมาณธุรกรรมทองคำมักส่งผลโดยตรงต่อความต้องการเงินตราต่างประเทศและความผันผวนของค่าเงินบาท

การบังคับให้รายงานข้อมูลผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์จะช่วยให้ ธปท. เห็นภาพรวมของเงินทุนไหลเข้า-ออกที่เกิดจากการชำระค่าทองคำได้ชัดเจนและรวดเร็วขึ้น (Real-time Monitoring)

ทั้งนี้ ประกาศดังกล่าวระบุให้มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป ซึ่งหมายความว่า ผู้ประกอบการทองคำรายใหญ่ที่มีคุณสมบัติตามเกณฑ์ จะเริ่มเข้าสู่มาตรการควบคุมนี้ตั้งแต่วันที่ 27 มกราคม 2569 เป็นต้นไป