4 ธันวาคม 2020
- WWW.SETTRADE.COM -  SET  1,438.32  -  -         Value  -  Mil.Baht         SET50  931.10  -  -         Value  -  Mil.Baht         SET100  2,076.01  -  -         Value  -  Mil.Baht         sSET  686.71  -  -         Value  -  Mil.Baht         SETCLMV  954.10  -  -         Value  -  Mil.Baht         SETHD  1,021.78  -  -         Value  -  Mil.Baht         SETTHSI  893.60  -  -         Value  -  Mil.Baht         SETWB  907.44  -  -         Value  -  Mil.Baht         mai  330.23  -  -         Value  -  Mil.Baht             AGRO  442.98  -  -       AGRI  239.54  -  -       FOOD  12,545.82  -  -           CONSUMP  94.89  -  -       FASHION  529.67  -  -       HOME  24.78  -  -       PERSON  257.45  -  -           FINCIAL  143.92  -  -       BANK  333.45  -  -       FIN  4,406.01  -  -       INSUR  11,955.67  -  -           INDUS  103.53  -  -       AUTO  425.70  -  -       IMM  43.31  -  -       PAPER  3,741.46  -  -       PETRO  972.04  -  -       PKG  4,576.67  -  -       STEEL  22.81  -  -           PROPCON  106.79  -  -       CONMAT  9,455.74  -  -       PROP  217.03  -  -       PF&REIT  177.26  -  -       CONS  59.97  -  -           RESOURC  199.66  -  -       ENERG  22,773.18  -  -       MINE  4.78  -  -           SERVICE  439.92  -  -       COMM  35,089.86  -  -       HELTH  4,848.07  -  -       MEDIA  45.56  -  -       PROF  145.85  -  -       TOURISM  397.34  -  -       TRANS  345.50  -  -           TECH  172.10  -  -       ETRON  3,658.29  -  -       ICT  138.14  -  -       TFEX       SET50 Index Futures       S50Z20  -  -  -        S50F21  -  -  -        S50G21  -  -  -        S50H21  -  -  -        S50M21  -  -  -        S50U21  -  -  -      Sector Index Futures       BANKZ20  -  -  -        COMMZ20  -  -  -        ENERGZ20  -  -  -        FOODZ20  -  -  -        ICTZ20  -  -  -      Single Stock Futures       AAVZ20  -  -  -        ADVANCZ20  -  -  -        AEONTSZ20  -  -  -        AMATAZ20X  -  -  -        AOTZ20  -  -  -        APZ20  -  -  -        BAZ20  -  -  -        BANPUZ20  -  -  -        BAYZ20  -  -  -        BBLZ20  -  -  -        BCHZ20  -  -  -        BCPZ20  -  -  -        BCPGZ20X  -  -  -        BDMSZ20  -  -  -        BEAUTYZ20  -  -  -        BECZ20  -  -  -        BEMZ20  -  -  -        BGRIMZ20  -  -  -        BHZ20  -  -  -        BJCZ20  -  -  -        BLAZ20  -  -  -        BLANDZ20  -  -  -        BPPZ20  -  -  -        BTSZ20X  -  -  -        CBGZ20  -  -  -        CENTELZ20  -  -  -        CHGZ20  -  -  -        CKZ20  -  -  -        CKPZ20  -  -  -        COM7Z20X  -  -  -        CPALLZ20  -  -  -        CPFZ20  -  -  -        CPNZ20  -  -  -        DELTAZ20  -  -  -        DTACZ20  -  -  -        EAZ20  -  -  -        EASTWZ20  -  -  -        EGCOZ20  -  -  -        EPGZ20  -  -  -        ERWZ20  -  -  -        ESSOZ20  -  -  -        GFPTZ20  -  -  -        GLOBALZ20X  -  -  -        GPSCZ20  -  -  -        GULFZ20Y  -  -  -        GUNKULZ20  -  -  -        HANAZ20  -  -  -        HMPROZ20  -  -  -        ICHIZ20  -  -  -        INTUCHZ20  -  -  -        IRPCZ20  -  -  -        ITDZ20  -  -  -        IVLZ20  -  -  -        JASZ20  -  -  -        JMTZ20  -  -  -        KBANKZ20  -  -  -        KCEZ20  -  -  -        KKPZ20  -  -  -        KTBZ20  -  -  -        KTCZ20  -  -  -        LHZ20  -  -  -        LPNZ20  -  -  -        MZ20  -  -  -        MAJORZ20  -  -  -        MBKZ20  -  -  -        MEGAZ20  -  -  -        MINTZ20X  -  -  -        MTCZ20  -  -  -        ORIZ20  -  -  -        OSPZ20  -  -  -        PLANBZ20  -  -  -        PRMZ20  -  -  -        PSHZ20  -  -  -        PSLZ20  -  -  -        PTGZ20  -  -  -        PTTZ20  -  -  -        PTTEPZ20  -  -  -        PTTGCZ20  -  -  -        QHZ20  -  -  -        RATCHZ20  -  -  -        ROBINSZ20X  -  -  -        RSZ20  -  -  -        SZ20  -  -  -        SAMARTZ20  -  -  -        SAWADZ20  -  -  -        SCBZ20X  -  -  -        SCCZ20  -  -  -        SGPZ20  -  -  -        SIRIZ20  -  -  -        SPALIZ20  -  -  -        SPCGZ20  -  -  -        SPRCZ20  -  -  -        STAZ20  -  -  -        STECZ20  -  -  -        STPIZ20  -  -  -        SUPERZ20  -  -  -        TASCOZ20  -  -  -        TCAPZ20  -  -  -        THAIZ20  -  -  -        THANIZ20X  -  -  -        THCOMZ20  -  -  -        THGZ20  -  -  -        TISCOZ20  -  -  -        TKNZ20  -  -  -        TMBZ20  -  -  -        TOAZ20  -  -  -        TOPZ20  -  -  -        TPIPLZ20  -  -  -        TPIPPZ20  -  -  -        TQMZ20  -  -  -        TRUEZ20  -  -  -        TTAZ20  -  -  -        TTCLZ20  -  -  -        TTWZ20  -  -  -        TUZ20  -  -  -        TVOZ20  -  -  -        UNIQZ20  -  -  -        VGIZ20  -  -  -        VNGZ20  -  -  -        VNTZ20  -  -  -        WHAZ20  -  -  -        WHAUPZ20  -  -  -      GF10 Futures       GF10Z20  26,370  -  2,190        GF10G21  26,410  -  845        GF10J21  26,460  -  213      GF50 Futures       GFZ20  26,270  -110  33        GFG21  26,310  -90  3        GFJ21  26,300  -100  4      Gold Online Futures       GOZ20  1,840.80  +3.10  17,011        GOH21  1,848.50  +3.30  4,776      Silver Online Futures       SVFZ20  24.12  -0.02  177        SVFH21  24.09  -0.14  168      GOLD-D       GDZ20  1,836.90  +4.71  2        GDH21  1,847.10  +12.75  29      USD Futures       USDZ20  -  -  -        USDF21  -  -  -        USDG21  -  -  -        USDH21  -  -  -      BB3 Futures       BB3Z20  -  -  -        BB3H21  -  -  -      TGB5 Futures       TGB5Z20  -  -  -        TGB5H21  -  -  -      Japanese Rubber Futures       JRFZ20  -  -  -        JRFF21  -  -  -        JRFG21  -  -  -        JRFH21  -  -  -        JRFJ21  -  -  -        JRFK21  -  -  -      RSS3 Futures       RSS3Z20  -  -  -        RSS3F21  -  -  -        RSS3G21  -  -  -        RSS3H21  -  -  -        RSS3J21  -  -  -        RSS3K21  -  -  -        RSS3M21  -  -  -      RSS3D Futures       RSS3DZ20  -  -  -        RSS3DF21  -  -  -        RSS3DG21  -  -  -        RSS3DH21  -  -  -        RSS3DJ21  -  -  -        RSS3DK21  -  -  -        RSS3DM21  -  -  -      Index Options       Most Active Call Volume     Most Active Put Volume         

สึนามิหนี้ครัวเรือน : วิธีรับมือก่อนพายุจะมา

19 Jul 2020 09:58 น.

สึนามิหนี้ครัวเรือน (ตอนที่ 2) : การเตรียมพร้อมรับมือกับสึนามิหนี้ครัวเรือนของประเทศ ที่อาจจะเกิดขึ้นในอนาคต โดย ดร.กฤษฎา เสกตระกูล, CFP® รองผู้จัดการ หัวหน้าสายงานพัฒนาความยั่งยืนตลาดทุน ตลท.


สึนามิหนี้ครัวเรือน สรุป มาตรการจากธนาคารแห่งประเทศไทย(ธปท.)  และมุมมองคำแนะนำเพิ่มเติมจาก ดร.กฤษฎา เสกตระกูล 2 เรื่อง คือ 1. ยืดระยะเวลาผ่อนปรนหนี้ออกไป (เพิ่มเวลาแช่เย็นให้นานขึ้น)  2. สนับสนุนให้สถาบันการเงินจัดตั้ง SPV (Special Purpose Vehicle) เพื่อบริหารหนี้ส่วนบุคคลที่ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ Covid-19

บทความใน ตอนที่แล้ว ผมได้แสดงความห่วงใยถึงผลกระทบจากวิกฤติ Covid-19 ว่า จะส่งผลทำให้ขนาดของ หนี้ครัวเรือน ในระบบเศรษฐกิจไทยมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นมาก จากเดิมซึ่งอยู่ในระดับสูงอยู่แล้ว และได้ทดลองคาดการณ์  Scenario ต่างๆ จากเบาไปหาหนัก เพื่อประมาณการขนาดของหนี้ครัวเรือนที่เป็นไปได้จากเหตุการณ์นี้

แม้ผมจะเรียกว่า “สึนามิหนี้ครัวเรือน” แต่ในใจตนเองก็ได้แต่ภาวนาอย่าให้เกิดขึ้นจริงเลย อยากบอกเป็นสัญญาณเตือนเพื่อให้เราเตรียมหามาตรการหยุดยั้ง หรือบรรเทาผลกระทบทางลบที่อาจจะเกิดขึ้นในอนาคต อย่าปล่อยให้สึนามินี้ถล่มประเทศเราแบบไม่รู้เนื้อรู้ตัว

ความน่ากลัวและความเสียหายจากเหตุการณ์ สึนามิ ถล่มภาคใต้หลายปีก่อน เป็นภาพอุปมาอุปไมยให้เราเห็นภาพเปรียบเทียบได้จากภัยธรรมชาติ เพียงแต่ สึนามิหนี้ครัวเรือน นี้เป็นภัยจากเศรษฐกิจซึ่งมีต้นตอมาจากโรคระบาด Covid-19

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

หนี้ครัวเรือน ที่หลั่งมาราว สึนามิ

หนี้ครัวเรือนปี63 พุ่งเกิน80%





เมื่อวันที่ 19 มิถุนายน 2563 ธปท. ได้ออกประกาศขอให้ธนาคารพาณิชย์ จัดทำแผนบริหารจัดการระดับเงินกองทุนสำหรับระยะ 1-3 ปีข้างหน้า และระหว่างนี้ขอให้ธนาคารพาณิชย์งดจ่ายเงินปันผลระหว่างกาลจากผลการดำเนินงานในปี 2563 รวมถึงงดการซื้อหุ้นคืน เพื่อให้ธนาคารพาณิชย์รักษาระดับเงินกองทุนให้เข้มแข็งและรองรับการทำธุรกิจได้อย่างต่อเนื่อง

ประกาศดังกล่าว เป็นสัญญาณอย่างหนึ่งที่เตือนว่า คุณภาพของสินทรัพย์ที่สำคัญของระบบธนาคารพาณิชย์ คือ ลูกหนี้อาจมีคุณภาพที่ด้อยลง จึงจำเป็นต้องเก็บกำไรหรือสินทรัพย์สภาพคล่องซึ่งเป็นส่วนประกอบสำคัญในเงินกองทุนเอาไว้ ในสภาวะแบบนี้ ตามหลักวิชาการแล้ว ธนาคารกลางจะมีเครื่องมือต่างๆ ไว้บริหารให้เกิดเสถียรภาพของระบบการเงิน ซึ่งความมั่นคงของระบบธนาคารพาณิชย์ก็คือหนึ่งในนั้น

 

อัตราส่วนอันหนึ่งที่ใช้ดูแลความมั่นคงของธนาคารพาณิชย์ก็คือ %เงินกองทุน / สินทรัพย์เสี่ยง ซึ่งตามประกาศของ ธปท. ถือเป็นการส่งสัญญาณให้ธนาคารพาณิชย์รักษาฐานเงินกองทุนที่เป็นตัวเศษเอาไว้ เพราะถ้าในอนาคตขนาดของสินทรัพย์เสี่ยงที่เป็นตัวส่วนมีระดับเพิ่มขึ้น ก็จะกระทบความมั่นคงของธนาคารพาณิชย์ได้ โดยปกติการจ่ายเงินปันผลระหว่างกาล และการซื้อหุ้นคืนนั้น ถือเป็นเครื่องมือทางการเงินในตลาดทุนเพื่อใช้ดูแลมูลค่าหุ้นให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อผู้ถือหุ้นและนักลงทุน

แต่เหตุการณ์วิกฤติที่จะส่งผลกระทบในอนาคตเร็วๆนี้ การรักษาฐานเงินกองทุนในอนาคตจึงถือว่า มีความสำคัญมากกว่าการรักษามูลค่าหุ้น (ซึ่งสามารถมีเครื่องมืออื่นๆ ที่ใช้ได้อีก) เพราะหากความมั่นคงของธนาคารพาณิชย์ลดลงก็จะกระทบทางลบต่อมูลค่าหุ้นของธนาคารพาณิชย์เหล่านั้นอยู่ดี ดังนั้นเรื่องนี้ ในความเห็นส่วนตัวผมสนับสนุนการดำเนินการธนาคารแห่งประเทศไทยครับ

 

ทั้งนี้เมื่อสัญญาณบอกว่า “สึนามิอาจมาก็ได้ ควรเตรียมรับมือ” ที่ผ่านมาถ้าสรุปเร็วๆ เราทำอะไรไปบ้าง 1) แช่เย็นลูกหนี้ไว้ชั่วคราว (ด้วยมาตรการผ่อนปรน)  2) รักษาฐานเงินกองทุนของธนาคารพาณิชย์ แล้วเราพอจะทำอะไร หรือเตรียมพร้อมอะไรได้อีกก่อนพายุจะมา ผมขอลองเสนอเป็นแนวคิดดูนะครับ แต่ขอบอกก่อนว่าเป็นแค่แนวคิด ขอออกจากกรอบกฎหมายและกฎระเบียบเดิมชั่วคราวว่า จะทำได้หรือไม่ ไม่ได้บอกว่าให้ทำผิดกฎหมายนะครับ แค่คิดนอกกรอบเท่านั้น

 

1) ยืดระยะเวลาผ่อนปรนหนี้ออกไป (เพิ่มเวลาแช่เย็นให้นานขึ้น)    

มาตรการช่วยเหลือด้านสินเชื่อสำหรับลูกหนี้ที่ได้รับผลกระทบจาก Covid-19 ที่ธปท.ออกมา มีผลตั้งแต่ 1 เมษายน 2563 นั้น เป็นเรื่องที่ดีมากและถือว่าตอบสนองได้เร็ว ทันต่อเหตุการณ์ แต่หลายมาตรการในนั้น เช่น การพักชำระเงินต้นดอกเบี้ยหรือลดค่างวดการผ่อนของสินเชื่อบุคคล สินเชื่อเช่าซื้อ สินเชื่อบ้าน มีระยะเวลา 3-6 เดือน ซึ่งนานสุดตอนนี้ เมื่อรวมตามประกาศเรื่องนี้ในระยะที่ 2 ของธนาคารแห่งประเทศไทยก็จะครบ ณ 31 ธันวาคม 2563

ตามความเห็นส่วนตัวของผม ลองเสนอว่า เป็นไปได้หรือไม่ที่จะขยายมาตรการผ่อนปรนหนี้นี้ไปจนถึง 30 มิถุนายน 2564 เนื่องจากหลังการผ่อนคลายให้ระบบเศรษฐกิจลองกลับมาเดินได้แบบ New Normal ควรมีเวลากลับมาสำรวจกันก่อนว่า แรงงานซึ่งเป็นหนี้ครัวเรือนจะสามารถกลับเข้ามาในสภาพใดกันบ้าง เช่น บางส่วนว่างงานเต็มตัว บางส่วนกลับมาทำงานได้แต่รายได้ถูกลด บางส่วนกลับมาทำงานได้ รับรายได้ตามปกติ อีกทั้งต้องมีเวลาพอที่จะให้ผลของนโยบายและงบประมาณใหม่ที่รัฐบาลจะใช้ฟื้นฟูเศรษฐกิจให้ได้ผล

ซึ่งมาตรการเหล่านี้ผมว่าอยู่ในวิสัยที่ธปท.จะพิจารณายืดหยุ่นให้ได้ และภายใน 30 มิถุนายน 2564 เราควรสรุปสภาพของหนี้ครัวเรือนได้แล้ว ไม่ใช่เฉพาะขนาดเท่านั้น แต่ต้องแจกกลุ่มเป้าหมายด้วย เพื่อนำไปสู่การแก้ปัญหาต่อไป



2) สนับสนุนให้สถาบันการเงินจัดตั้ง SPV (Special Purpose Vehicle) หรือนิติบุคคลเฉพาะกิจ เพื่อบริหารหนี้ส่วนบุคคลที่ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ Covid-19

 

ผมมองเรื่องนี้ เป็นเรื่องการพัฒนาธุรกิจเพื่อความยั่งยืน (ESG) อย่างหนึ่งของสถาบันการเงิน ด้วยเหตุผลที่ว่า หากพ้นระยะเวลาผ่อนปรนหนี้ ลูกหนี้รายใดที่ขาดการชำระ 3 งวดติดกัน ก็จะเข้าข่ายการเป็นหนี้ NPL ซึ่งผมคิดว่าถ้าเราใช้ Framework นี้มาจับกับผลกระทบจากเหตุการณ์ Covid-19 นี้ ออกจะไม่เป็นธรรมกับลูกหนี้นัก เพราะเหตุการณ์นี้เป็น “Shock” จาก “ภัยภายนอก” ไม่ได้เกิดจาก “ภัยภายใน” ซึ่งมาจากนิสัยหรือพฤติกรรมการชำระหนี้ที่ไม่ดีของลูกหนี้เป็นหลัก

 

อีกประการหนึ่งลูกหนี้เหล่านี้ส่วนใหญ่ในภาวะปกติที่ผ่านมา ตอนที่เขาสามารถจ่ายเงินต้นและดอกเบี้ยให้สถาบันการเงินได้ ก็คือแหล่างรายได้สำคัญของสถาบันการเงิน ถือว่าสถาบันการเงินที่ผ่านมาก็เคยได้รับประโยชน์จากพวกเขา การจะตราสัญลักษณ์เป็น “หนี้ NPL” ไปปรากฏในชีวิตเขาตลอดไป เราจะเอาแบบนี้หรือครับ

 

ดังนั้นหากเราจัดแบ่งกลุ่มลูกหนี้ดีที่ได้รับผลกระทบครั้งนี้ออกมาได้ แทนที่เราจะเรียกเขาว่าเป็นกลุ่ม “ลูกหนี้ด้อยคุณภาพ (NPL)” เราเรียกเป็นกลุ่ม “ลูกหนี้รอการฟื้นฟู (Rehabilitation Debt) ไม่รู้จะได้ไหม เราสามารถใช้ Know-how การปรับโครงสร้างหนี้ไม่ว่าจะเป็นการยืด การลด ก็ทำได้เช่นกัน แม้ว่าจะทำให้สถาบันการเงินได้รายได้ลดลงและช้าลง แต่ก็ไม่ถึงกับขาดทุนและขาดความสัมพันธ์กับลูกค้าไปเลย แต่กลับเป็นการช่วยรักษาฐานของลูกค้าไว้ในระยะยาว และเกิดผลลัพธ์ที่ดีทางสังคม ซึ่งจะเป็นประโยชน์มากกว่า

 

SPV (Special Purpose Vehicle) หรือนิติบุคคลเฉพาะกิจ ด้านการบริหารจัดการหนี้ส่วนบุคคล (Debt Rehabilitation Management) อาจเป็นบริษัทลูกของสถาบันการเงินใด หรืออาจเป็นบริษัทร่วมทุนของสถาบันการเงินต่างๆ ก็ได้ เพื่อร่วมกันบริหารหนี้รอการฟื้นฟู การนำพอร์ตโฟลิโอหนี้รอการฟื้นฟูออกมาจากงบการเงินของสถาบันการเงินที่เป็นบริษัทแม่จะทำให้สถาบันการเงินมีความคล่องตัวมากขึ้น แต่ก็ยังไม่หมดความรับผิดชอบ

นักลงทุนหรือผู้ถือหุ้นในสถาบันการเงินจะต้องยอมรับว่า ความสำเร็จในการบริหาร SPV นี้จะส่งผลต่อมูลค่าหุ้นของสถาบันการเงินด้วยในระยะยาว ซึ่งต้องคอย ในขณะที่ภาครัฐก็ไม่ต้องเข้าไปอุ้มโดยการออกพันธบัตรให้เป็นหนี้สาธารณะของประเทศเพื่อดูแลเช่นในอดีต

 

หากจัดการแบบนี้แล้วลูกหนี้ยังชำระไม่ได้ด้วยเหตุ “ภัยภายใน” ที่กล่าวข้างต้น คราวนี้ก็ต้องเข้าไปสู่กลไกที่มีอยู่ในการจัดการหนี้ NPL ซึ่งสถาบันการเงินมีวิธีอยู่แล้ว และยังมีบริษัทบริหารหนี้ หรือ AMC ที่มีอยู่ในปัจจุบันอยู่แล้วในระบบการเงิน คอยช่วยดำเนินการรับซื้อหนี้ NPL ไปบริหารต่อไป

 

ในช่วงเวลาที่เหลือ 1 ปี นับจากนี้ จึงมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อประเทศของเรา ซึ่งกำลังแสวงหา “วิถีใหม่” ผมคิดว่าปัญหาหนี้ครัวเรือนนี้ ผูกโยงกับอีกหลายเรื่อง ไม่ว่าจะเป็นแผนฟื้นฟูเศรษฐกิจของประเทศหลัง Covid-19 ซึ่งต้องร่วมมือกันทั้งภาครัฐและเอกชน รวมทั้งความมั่นคงของสถาบันการเงินและการเสียสละของสถาบันการเงินในการดำเนินธุรกิจแบบที่มีพอร์ตลูกหนี้ในรูปแบบใหม่ที่เดินช้าขึ้น นานขึ้น

เห็นภาพวิถีใหม่ที่เราจะต้องไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง แต่ต้องจับมือกันจูงกันไป ค่อยๆ เดินไปด้วยกัน ช้าหน่อยแต่อบอุ่น ไม่ต้องแข่งขันกับใครหรอกครับ แค่นี้ผมว่าก็มีความสุขแล้ว

ที่มา: สึนามิหนี้ครัวเรือน (ตอนที่ 1)

สึนามิหนี้ครัวเรือน (ตอนที่ 2)

ไม่พลาดข่าวสำคัญ แค่กดเป็นเพื่อน กับ LINE @thansettakij