ปิดฉากงานหนังสือฯ ครั้งที่ 31 ยอดขายพุ่ง 500 ล้าน. Gen Z ครองแชมป์สูงสุด

ปิดฉากอย่างยิ่งใหญ่ สำหรับงานมหกรรมหนังสือระดับชาติ ครั้งที่ 31 ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ หลังจัดงานต่อเนื่อง 10 วัน ระหว่างวันที่ 23 ตุลาคม – 1 พฤศจิกายน 2569 ภายใต้แนวคิด “Unread Messages” โดยมีสำนักพิมพ์และหน่วยงานเข้าร่วม 319 ราย สร้างปรากฏการณ์ยอดขายทะลุ 500 ล้านบาท เติบโตเกือบ 10% พร้อมดึงดูดนักอ่านเข้าร่วมงานกว่า 1.4 ล้านคน ตอกย้ำกระแสหนังสือเล่มที่กลับมาได้รับความนิยมอย่างแข็งแกร่ง ท่ามกลาง Gen Z ที่ครองแชมป์ผู้เข้าชมงานสูงสุด 44.60%

นายณัฐกร วุฒิชัยพรกุล นายกสมาคมผู้จัดพิมพ์และผู้จำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทย (PUBAT) กล่าว่า ภาพรวมการจัดงานครั้งนี้ประสบความสำเร็จเกินความคาดหมาย โดยสำนักพิมพ์ส่วนใหญ่ที่เข้าร่วมงานต่างมียอดขายเติบโตเป็นบวก

หลายแห่งสามารถทำยอดขายทะลุเป้าหมายตั้งแต่ช่วงกลางงาน ขณะที่ยอดขายภาพรวมคาดการณ์ว่าเติบโตเกือบ 10% มีเม็ดเงินสะพัดมากกว่า 500 ล้านบาท และผู้เข้าร่วมงานกว่า 1.4 ล้านคนตลอด 10 วัน

ความสำเร็จดังกล่าวเกิดขึ้นท่ามกลางความกังวลเรื่องอุทกภัยในหลายพื้นที่ ซึ่งอาจกระทบกำลังซื้อของประชาชน โดยเฉพาะค่าใช้จ่ายเพื่อซ่อมแซมที่อยู่อาศัย แต่ผลตอบรับกลับสวนทางกับความกังวล เมื่อประชาชนจำนวนมากเดินทางมาร่วมงานตั้งแต่วันแรก โดยบางส่วนมารอหน้าประตูฮอลล์ก่อนเวลา 10.00 น. และมุ่งตรงไปยังคูหาสำนักพิมพ์ที่ต้องการทันทีที่เปิดประตู

นักอ่านแห่ซื้อหนังสือใหม่-ฉบับสะสม

นายณัฐกรกล่าวว่า ปัจจัยสำคัญที่ช่วยขับเคลื่อนยอดขายมาจากการเตรียมความพร้อมของสมาคม PUBAT สำนักพิมพ์สมาชิก ภาคีเครือข่าย และฝ่ายประชาสัมพันธ์ ตลอดจนการกระจายข้อมูลผ่านสื่อโทรทัศน์ สื่อสิ่งพิมพ์ สื่อออนไลน์ และคอนเทนต์ครีเอเตอร์ ทำให้นักอ่านสามารถติดตามหนังสือออกใหม่และวางแผนซื้อสินค้าล่วงหน้าก่อนเดินทางมางาน

นอกจากนี้ ยังพบพฤติกรรมการเข้าชมงานซ้ำ (Repeat Visitors) โดยนักอ่านจำนวนหนึ่งเดินทางมาสำรวจหนังสือในช่วงแรก เพื่อรวบรวมรายชื่อและวางแผนซื้อ ก่อนกลับมาใช้จ่ายอีกครั้งในช่วงปลายเดือนหลังเงินเดือนออก ขณะที่กระแสรีวิวหนังสือและการแชร์ประสบการณ์บนโซเชียลมีเดียยังช่วยดึงดูดผู้ซื้อกลุ่มใหม่เข้าร่วมงานต่อเนื่อง

หนังสือฉบับพิเศษและสินค้าสำหรับนักสะสมกลายเป็นอีกแรงขับเคลื่อนสำคัญ โดยสินค้าพรีเมียมและหนังสือปกใหม่จำนวนจำกัดในหลายคูหาจำหน่ายหมดอย่างรวดเร็ว สะท้อนความต้องการของนักอ่านที่ให้ความสำคัญกับคุณค่าของหนังสือในฐานะสิ่งสะสม ทั้งการออกแบบปก คุณภาพกระดาษ และรูปแบบการผลิต

Gen Z ครองแชมป์นักอ่านเข้าร่วมงาน

ข้อมูลจากแบบสำรวจผู้เข้าชมงานพบว่า กลุ่ม Gen Z ครองสัดส่วนผู้เข้าร่วมงานสูงสุด 44.60% ขณะที่ผู้เข้าชมเป็นเพศหญิง 65.48% เพศชาย 25.24% กลุ่ม LGBTQ+ 7.05% และไม่สะดวกระบุเพศ 2.23%

เมื่อแบ่งตามช่วงอายุ พบว่ากลุ่มอายุ 23–28 ปี มีสัดส่วนสูงสุด 23.47% รองลงมา ได้แก่ อายุ 29–35 ปี 20.38% อายุ 36–45 ปี 16.86% อายุ 19–22 ปี 15.55% อายุ 46–55 ปี 9.77% อายุมากกว่า 55 ปี 7.28% อายุ 15–18 ปี 5.03% และอายุ 12–14 ปี 1.66%

ด้านพฤติกรรมการใช้จ่าย ผู้ตอบแบบสอบถามมียอดใช้จ่ายเฉลี่ยต่อคน 1,500 บาท สะท้อนกำลังซื้อของนักอ่านที่ยังให้ความสำคัญกับการเลือกซื้อหนังสือภายในงาน โดยเฉพาะหนังสือใหม่และฉบับสะสมที่มีจำนวนจำกัด

มังงะ-นิยายสยองขวัญ-สืบสวน ขึ้นแท่นหมวดหนังสือยอดนิยม

ผลสำรวจความนิยมในการเลือกอ่านและซื้อหนังสือ ทั้งรูปแบบหนังสือเล่มและ E-books โดยผู้ตอบสามารถเลือกได้หลายคำตอบ พบว่า หมวดการ์ตูนหรือมังงะได้รับความนิยมสูงสุด 38.19% รองลงมา ได้แก่ นิยายและวรรณกรรมแนวสยองขวัญและสืบสวนสอบสวน 31.94% หนังสือจิตวิทยาและให้กำลังใจ 24.54% หนังสือพัฒนาตนเอง (How to) 20.30% และตำราเรียนหรือคู่มือเตรียมสอบ 19.94%

นายณัฐกรระบุว่า กลุ่มนิยายและวรรณกรรมเป็นหมวดที่สร้างสถิติยอดขายสูงสุดและทำ New High อย่างชัดเจน โดยเฉพาะแนว Romantasy หรือโรแมนติกแฟนตาซี และนิยายสืบสวนสอบสวน ซึ่งขยายฐานผู้อ่านอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้สำนักพิมพ์เพิ่มการลงทุนและแข่งขันซื้อลิขสิทธิ์หนังสือแปลคุณภาพสูงจากต่างประเทศ

ส่วนหนังสือพัฒนาตนเองและจิตวิทยายังคงได้รับความนิยม แต่การออกปกใหม่มีข้อจำกัดมากกว่ากลุ่มนิยาย เนื่องจากผู้อ่านมักเลือกซื้อหนังสือที่ตอบโจทย์ปัญหาเฉพาะบุคคล ทั้งความสัมพันธ์ การทำงาน และการจัดการความเครียด

หนังสือเล่มคืนชีพ E-books ไม่ได้แทนที่

อีกหนึ่งประเด็นสำคัญจากงานมหกรรมหนังสือระดับชาติ ครั้งที่ 31 คือการกลับมาได้รับความนิยมอย่างแข็งแกร่งของหนังสือรูปเล่ม (Physical Books) แม้ E-books จะขยายฐานผู้อ่านตามพัฒนาการของเทคโนโลยี แต่ไม่ได้เข้ามาแทนที่หนังสือเล่มโดยสิ้นเชิง กลับทำหน้าที่ส่งเสริมซึ่งกันและกัน (Complementary) และขยายโอกาสเข้าถึงการอ่านในวงกว้าง

นายณัฐกรกล่าวว่า ผู้บริโภคยุคปัจจุบันให้คุณค่ากับหนังสือรูปเล่ม ทั้งการออกแบบหน้าปก เนื้อสัมผัสกระดาษ และคุณภาพการผลิต สำนักพิมพ์จึงพัฒนาหนังสือในฐานะของสะสมที่มีคุณค่าทางจิตใจ ควบคู่กับการผลิตฉบับพิเศษสำหรับนักสะสม และฉบับราคาจับต้องได้เพื่อรองรับกำลังซื้อที่หลากหลาย

ความสำเร็จของมหกรรมหนังสือระดับชาติ ครั้งที่ 31 จึงไม่ได้วัดเพียงยอดผู้เข้าชมและเม็ดเงินสะพัด แต่ยังตอกย้ำว่าอุตสาหกรรมหนังสือไทยยังมีโอกาสเติบโต พร้อมรับพฤติกรรมผู้อ่านยุคใหม่ และต่อยอดพื้นที่พบปะระหว่างนักอ่านกับนักเขียน เพื่อสร้างแรงขับเคลื่อนให้วัฒนธรรมการอ่านเดินหน้าต่อไป