svasdssvasds
logo-pwa

เพิ่ม thansettakij

ลงในหน้าจอหลักของคุณ

ติดตั้ง
ปิด
thansettakij

ดอลลาร์กับความมั่นคงของประเทศ

21 ตุลาคม 2561
คอลัมน์เทรดวอตช์

บัณฑูร วงศ์สีลโชติ ผู้เชี่ยวชาญการค้าระหว่างประเทศ สภาหอการค้าฯ

สหรัฐอเมริกาได้เปรียบประเทศอื่นๆ ในโลกจากการที่เงินดอลลาร์เป็นเงินทุนสำรองระหว่างประเทศของนานาประเทศทั่วโลก ทำให้สหรัฐฯ พิมพ์เงินออกมาใช้เท่าใดก็ได้ และค่าของเงินก็ดำรงความมีราคาสูงอยู่ได้ นานาประเทศใช้ดอลลาร์สหรัฐฯในการซื้อขายสินค้าและบริการ เป็นเงินที่เชื่อว่า มีความเสี่ยงตํ่าจึงถือว่า ครอบครองปริมาณมากๆ ได้

ด้วยเหตุนี้ สหรัฐฯ จึงขายพันธบัตรรัฐบาลด้วยการให้ผลตอบแทนตํ่าได้  การขาดดุลการค้าอาจทำให้ค่าเงินของประเทศ
อื่นๆ ลดลง แต่ไม่เกิดกับค่าเงินดอลลาร์สหรัฐฯ เพราะประเทศที่เกินดุลการค้ากับสหรัฐฯ มักใช้เงินส่วนนั้นมาซื้อพันธบัตรสหรัฐฯ ทำให้เสมือนหนึ่งช่วยชำระเงินส่วนที่สหรัฐฯขาดดุลการค้า  สหรัฐฯ สามารถพิมพ์เงินมาชดใช้การขาดดุลมากเท่าใดก็ได้ หรือแม้แต่การที่รัฐบาลเป็นหนี้ที่
ปัจจุบันมีมากกว่า 21 ล้านล้านดอลลาร์ และประชาชนมีหนี้บัตรเครดิตมากถึง 1 ล้านล้านดอลลาร์ ก็เข้าใจกันว่า เขาจะพิมพ์เงินออกมาชดใช้ได้ทุกเวลา ค่าเงินดอลลาร์จึงดำรงความมีค่าที่สูงเกินจริงอยู่ได้ เท่ากับทุกๆ ประเทศอุดหนุนการบริโภคของคนอเมริกันให้ได้ใช้สินค้าและบริการในราคาตํ่า ทำให้เงินเฟ้อตํ่า และเศรษฐกิจของนานาประเทศก็ขึ้นอยู่กับเสถียรภาพของค่าเงินดอลลาร์ เพราะหากค่าเงินดอลลาร์ตกตํ่าลง เงินทุนสำรองที่ถือไว้ก็ลดลงด้วย เงิน

แต่หากความเป็นเงินทุนสำรองของสหรัฐฯ และการเป็นเงินที่ใช้ซื้อขายระหว่างประเทศของนานาประเทศเสียไป ผลประโยชน์และอำนาจของสหรัฐฯ ที่กล่าวมาทั้งหมดก็จะหายไปด้วย นี่จะกลายเป็นความหายนะของสหรัฐฯ เมื่อเงินดอลลาร์สหรัฐฯ มีอยู่มากมายในทุกๆ ประเทศทั่วโลก ลองพิจารณาว่า หากดอลลาร์สูญเสียความเป็นเงินทุนสำรองและความเป็นเงินที่นานาประเทศใช้เพื่อซื้อขาย ดอลลาร์ถูกส่งกลับไปสหรัฐฯ ทั้งหมด เงินจำนวนมากมายมหาศาลจะส่งผลให้เงินเฟ้อในสหรัฐฯพุ่งกระฉูดอย่างหยุดยั้งไม่ได้ ค่าเงินลดลงฮวบฮาบ หนี้สินที่สหรัฐฯ มีจะชำระคืนไม่ได้ หนี้สินบัตรเครดิตของคนอเมริกันก็ไม่สามารถชำระคืนได้ การเบี้ยวหนี้จึงต้องเกิดขึ้น สหรัฐฯจะล้มละลาย ดังนั้น “ทรัมป์” มักอ้างเหตุผลในทุกๆ เรื่องว่าเป็น national security ความมั่นคงของประเทศ ก็ด้วยเหตุผลนี้ TP8-3409-A

ประเทศอย่างรัสเซีย จีน ล้วนเข้าใจเรื่องนี้ดี โดยเฉพาะการใช้อำนาจแซงก์ชัน จึงมีความพยายามลดอำนาจสหรัฐฯ เช่นรัสเซียค้ากับจีน รัสเซียค้ากับตุรกี รัสเซียค้ากับอิหร่าน ฯลฯ ล้วนเสนอไม่ใช้ดอลลาร์ และให้ใช้เงินของประเทศนั้นๆ เอง ทั้งนี้หวังในที่สุดที่จะลดความเป็นเงินทุนสำรองของดอลลาร์สหรัฐลง แต่ความพยายามใด ๆ ที่ผ่านมาล้วนไม่สำเร็จ และมีผลทำให้สหรัฐฯ นับเป็นศัตรูเนื่องจากเป็นภัยต่อความมั่งคงของประเทศ ในอดีตมีตัวอย่างให้เห็นผลของการหลีกเลี่ยงการไม่ใช้เงินดอลลาร์ เช่น อิรักพยายามขายนํ้ามันรับเงินยูโร ผลคือซัดดัม ฮุสเซ็นถูกฆ่าตาย ลิเบียเคยมีกัดดาฟีใช้เงิน ดีนาร์อัฟริกัน แทนดอลลาร์ในการขายนํ้ามัน ก็มีชะตาชีวิตอย่างเดียวกันคือตาย อิหร่านทุกวันนี้ก็ยํ่าแย่เพราะถูกแซงก์ชันจากสหรัฐฯ อียูก็เสนอให้ขายนํ้ามันเป็นยูโรให้บริษัทในอียู และหลีกเลี่ยงการโอนชำระเงินด้วย swift โดยอาจจะใช้ Cross Border Interbanking Payment System (CIPS) แทน ซึ่งจะทำให้สหรัฐฯไม่อาจล่วงรู้การซื้อขายระหว่างอิหร่านและบริษัทต่าง ๆ ในอียู แต่ก็อาจทำไม่ได้อีก เพราะสหรัฐฯนับได้ว่าเป็นภัยต่อความมั่นคง

ขณะที่จีนที่มีการค้ากับกว่า 120 ประเทศทั่วโลก ที่มีจีนเป็นคู่ค้าอันดับ 1 เริ่มเสนอให้นานาประเทศซื้อขายสินค้าทุกชนิดกับจีนด้วยเงินหยวน จีนพยายามเริ่มการซื้อนํ้ามันเป็นเงินหยวนกับทุกประเทศที่ขายนํ้ามันให้จีน ไม่ใช้ดอลลาร์สหรัฐฯ เรียกว่า petro-yuan แทน petro-dollar กรณีนี้จึงกลายเป็นปัจจัยที่สหรัฐฯนับว่าเป็นภัยต่อความมั่นคงของสหรัฐฯที่ทำให้สหรัฐฯต้องทำลายจีน แม้เริ่มต้นทรัมป์อ้างเรื่องสหรัฐฯ ขาดดุลการค้ากับจีน แต่ต่อมาเปลี่ยนท่าทีเป็นการสกัดกั้นจีนไม่ให้จีนประสบความสำเร็จในโครงการ Made in China 2025 ที่จีนต้องการพัฒนาเพื่อเป็นผู้นำในการผลิตและครองตลาดสินค้าเทคโนโลยีชั้นสูง ธง

แต่ท่าทีหลังจากนั้นก็เปลี่ยนไปอีก เป็นการสกัดกั้นไม่ให้เศรษฐกิจจีนเติบโตเร็ว เช่นการขัดขวางไม่ให้จีนขยายอำนาจการตลาดไปยังนานาประเทศทั่วโลกภายใต้โครงการ Belt & Road Initiative ตั้งกำแพงภาษีสินค้าจีนเพื่อลดการลงทุนที่เข้าไปในจีน ก่อให้เกิดการย้ายฐานการผลิตออกจากจีน ทะเลาะกับจีนเรื่องหมู่เกาะในทะเลจีนใต้ เป็นต้น

ทั้งหมดนี้ เป้าหมายเพื่อสร้างปัญหาให้จีน ก่อนหน้านี้นักเศรษฐศาสตร์ทำนายว่าเศรษฐกิจจีนจะโตกว่าสหรัฐฯในปี 2028 มาตอนนี้ขยับออกไปเป็น 2040 แล้วเพราะเศรษฐกิจจีนเริ่มประสบปัญหา การผลิตถดถอย ส่งออกลดลง สงครามการค้าจึงกลายเป็นสงครามเย็น ไม่มีแนวโน้มจะยุติในเร็ววัน เพื่อให้เศรษฐกิจจีนมีปัญหา ความน่าสนใจที่จะทำให้เงินหยวนเป็นเงินทุนสำรองของนานาประเทศย่อมลดลง ขณะนี้เศรษฐกิจสหรัฐฯ เริ่มดีขึ้น อีกทั้งเฟดกำลังขึ้นดอกเบี้ย ความสนใจลงทุนในพันธบัตรสหรัฐฯ มีมากขึ้น เงินทุนไหลเข้าไปในสหรัฐฯ มากขึ้น ดอลลาร์แข็งค่าจากอุปสงค์ที่มีมากขึ้น เป็นปัจจัยสำคัญที่สหรัฐฯ จะดำรงไว้ซึ่งความเป็นเงินทุนสำรองระหว่างประเทศของดอลลาร์สหรัฐฯและนานาประเทศใช้ในการซื้อขาย ไม่ให้เงินสกุลอื่นๆ มาแทนดอลลาร์สหรัฐฯ ได้

หน้า 8 หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ  ปีที่ 38 ฉบับที่ 3,409  วันที่  14 - 17  ตุลาคม  2561

595959859