5 วิธีตรวจ ‘มะเร็งต่อมลูกหมาก’ และการผ่าตัดโดยหุ่นยนต์ Da Vinci

“มะเร็งต่อมลูกหมาก” เป็นโรคมะเร็งที่พบมากในเพศชาย โดยเฉพาะผู้ที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไป ระยะแรกมักไม่มีอาการ ผู้ป่วยส่วนใหญ่จึงไม่รู้ตัว ทำให้วินิจฉัยช้าและโรคลุกลามได้เร็ว

ปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญ

• อายุเพิ่ม ความเสี่ยงเพิ่มตาม
• พันธุกรรม/คนในครอบครัวเคยเป็น
• ชาติพันธุ์ เช่น กลุ่มผิวสีเสี่ยงมากกว่า
• อาหารไขมันสูง น้ำหนักเกิน ขาดการออกกำลังกาย
• ฮอร์โมนเพศชายระดับสูงเรื้อรัง

อาการที่ควรระวัง

• ปัสสาวะบ่อย หรือ ปัสสาวะไม่สุด
• ปัสสาวะไม่พุ่ง หรือต้องเบ่ง
• ปวดหรือแสบเวลาปัสสาวะ
• เลือดปนในปัสสาวะหรืออสุจิ
• ปวดหลัง สะโพก หรือเชิงกรานเรื้อรัง

การตรวจหามะเร็งต่อมลูกหมาก

ความผิดปกติที่เกิดขึ้นกับต่อมลูกหมากสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ แม้ว่ายังไม่มีอาการแต่ก็ควรตรวจหาความผิดปกติก่อนลุกลามเป็นโรคได้ การตรวจหาความผิดปกติของต่อมลูกหมากทำได้หลายวิธี เช่น

1. การตรวจต่อมลูกหมากทางทวารหนัก แพทย์จะใส่ถุงมือและใช้เจลหรือวาสลีนเพื่อหล่อลื่นนิ้วมือ แล้วคลำต่อมลูกหมากทางทวารหนัก เพื่อดูว่ามีก้อนโตขึ้นผิดปกติหรือไม่

2. การตรวจปัสสาวะ อาจพบเม็ดเลือดแดงในทางเดินปัสสาวะหรือมีการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะได้

3. การตรวจด้วยการอัลตราซาวนด์ต่อมลูกหมากทางทวารหนัก เป็นการตรวจโดยใช้คลื่นเสียง โดยอุปกรณ์ดังกล่าวจะใช้คลื่นเสียงเพื่อดูลักษณะและรูปร่างของก้อนต่อมลูกหมาก

4. การตรวจหาสาร PSA (Prostate Specific Antigen) ซึ่งเป็นสารโปรตีนที่ผลิตโดยต่อมลูกหมาก ถ้าค่ายิ่งสูงโอกาสเป็นมะเร็งก็จะสูงตามไปด้วย หากการตรวจดังกล่าวพบสิ่งผิดปกติและสงสัยว่าเป็นมะเร็ง แพทย์จะพิจารณาให้ตรวจเพิ่มเติมเพื่อยืนยันว่าเป็นมะเร็งต่อมลูกหมากจริงหรือไม่ โดยใช้เข็มเจาะชิ้นเนื้อต่อมลูกหมากไปตรวจหาเซลล์มะเร็ง

5. การตรวจ MRI Prostate ตรวจพบก้อนเนื้องอกขนาดเล็กได้แม่นยำขึ้น ช่วยคัดกรองแยกโรค ลดการเจาะชิ้นเนื้อโดยไม่จำเป็น

ปัจจุบันมีเทคโนโลยีหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดที่มีบทบาทสำคัญอย่างมากในการรักษามะเร็งต่อมลูกหมาก โดยเฉพาะ “ระบบหุ่นยนต์ดาวินชี (Da Vinci)” เนื่องจากช่วยให้การผ่าตัดมีความละเอียดและความแม่นยำสูงกว่าวิธีดั้งเดิม

ในการผ่าตัด หุ่นยนต์จะถูกควบคุมโดยศัลยแพทย์ที่ประจำอยู่ที่แผงควบคุมใกล้ตัวผู้ป่วย ศัลยแพทย์จะคอยสั่งการแขนกลให้เคลื่อนไหวผ่านแผลขนาดเล็กเหนือสะดือ เพื่อสอดเครื่องมือผ่าตัดเข้าไปยังบริเวณต่อมลูกหมากที่อยู่ลึกภายในอุ้งเชิงกราน

ความพิเศษของหุ่นยนต์ดาวินชีคือ ข้อมือของแขนกลสามารถงอ หมุน และเคลื่อนไหวได้คล่องตัวกว่าแขนมนุษย์หลายเท่า ทำให้เข้าถึงจุดที่ลึกและแคบได้ง่ายกว่า นอกจากนี้ยังมีระบบลดการสั่นไหวของมือศัลยแพทย์ จึงช่วยลดความผิดพลาดระหว่างการผ่าตัดได้

อย่างไรก็ตาม การตรวจเช็กประจำปีช่วยค้นหาความผิดปกติได้ตั้งแต่ยังไม่แสดงอาการ หากคุณมีอายุ 50 ปีขึ้นไป แนะนำให้พบแพทย์เพื่อประเมินความเสี่ยงมะเร็งต่อมลูกหมากอย่างสม่ำเสมอ

ขอบคุณ : โรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชั่นแนล