

KEY
POINTS
วันที่ 5 กุมภาพันธ์ 2569 สำนักข่าวอัลจาซีรารายงานว่า สหรัฐเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมระหว่างประเทศที่กรุงวอชิงตัน ดีซี (4 ก.พ.) เพื่อหารือเกี่ยวกับการเพิ่มการเข้าถึงแร่ธาตุสำคัญ โดยมีเป้าหมายเพื่อลดอิทธิพลของจีนในการควบคุมแร่ธาตุสำคัญในห่วงโซ่อุปทานโลก
เจดี แวนซ์ รองประธานาธิบดีสหรัฐฯ ได้เสนอแนวคิดในการก่อตั้งกลุ่มการค้าแร่ธาตุสำคัญใหม่ และประสานการกำหนดราคาขั้นต่ำ ขณะที่วอชิงตันพยายามลดการควบคุมของจีนในอุตสาหกรรมการผลิตแร่ธาตุหายาก
เขากล่าวเมื่อวันพุธว่า สงครามการค้าตลอดปีที่ผ่านมาได้เปิดเผยให้เห็นถึงความพึ่งพิงของประเทศส่วนใหญ่ต่อแร่ธาตุสำคัญที่จีนครอบงำอยู่
เราต้องการให้สมาชิกก่อตั้งกลุ่มการค้าภายในกลุ่มพันธมิตรและคู่ค้า ซึ่งรับประกันการเข้าถึงอุตสาหกรรมของสหรัฐฯ ในขณะที่ยังขยายการผลิตไปทั่วทั้งภูมิภาค สิ่งที่อยู่ตรงหน้าคือโอกาสในการพึ่งพาตนเอง ที่เราจะไม่ต้องพึ่งพาใครนอกจากกันและกัน สำหรับแร่ธาตุสำคัญที่จำเป็นต่อการดำรงอุตสาหกรรมของเราและเพื่อการเติบโต
ทั้งนี้ จีนยังคงควบคุมการขุดแร่ธาตุหายากถึง 70 เปอร์เซ็นต์ของโลก แร่ธาตุสำคัญเหล่านี้ถูกใช้ในผลิตภัณฑ์สำคัญที่ผู้บริโภคใช้ทุกวัน เช่น สมาร์ทโฟนและรถยนต์
สหรัฐฯ อยู่ในอันดับที่สองห่างไกลด้วยสัดส่วนเพียง 12 เปอร์เซ็นต์ ทำให้มีช่องว่างที่ต้องปิดอย่างมาก ผลที่ตามมาคือประธานาธิบดีทรัมป์ใช้เวลาส่วนใหญ่ในปี 2025 พบปะผู้นำจากยูเครน ออสเตรเลีย ญี่ปุ่น และประเทศต่างๆ ในเอเชียกลางและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เพื่อเจรจาข้อตกลงการค้าซึ่งมุ่งเน้นการเข้าถึงแร่ธาตุหายากและแร่ธาตุสำคัญ ซึ่งความพยายามเหล่านี้มีเป้าหมายเพื่อให้สหรัฐฯ มีโอกาสแข่งขันกับจีน
ประเทศที่เข้าร่วมการประชุมเมื่อวันพุธ ได้แก่ เกาหลีใต้ อินเดีย ไทย ญี่ปุ่น เยอรมนี ออสเตรเลีย และสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก
การประชุมนี้เกิดขึ้นท่ามกลางความตึงเครียดระหว่างสหรัฐฯ กับพันธมิตร ขณะเดียวกันประธานาธิบดีทรัมป์ได้พยายามที่จะเข้าครอบครองกรีนแลนด์จากเดนมาร์กโดยไม่ได้รับการร้องขอ
ขณะที่เมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา ทำเนียบขาวกล่าวว่าจะสร้างคลังแร่ธาตุสำคัญใหม่และตั้งชื่อแผนนี้ว่า “Project Vault” ซึ่งมาพร้อมกับการโทรศัพท์ของทรัมป์กับประธานาธิบดีจีน สี จิ้นผิง ซึ่งเขากล่าวว่าเป็นการพูดคุยที่ยอดเยี่ยม แต่ไม่ชัดเจนว่าในการพูดคุยนั้นมีการพูดถึงกลุ่มการค้าที่เสนอนี้หรือไม่
รองประธานาธิบดีสหรัฐฯ ยังกล่าวว่า สหรัฐฯ จะเปิดเผยระบบราคาขั้นต่ำที่วอชิงตันหวังว่าจะปลดล็อกการลงทุนภาคเอกชนในโครงการขุดและแปรรูปแร่ธาตุที่ประสบปัญหาการแข่งขันกับการจัดหาจากจีนที่ราคาถูก
แนวทางนี้อาจทำให้ห่วงโซ่อุปทานทั่วโลกสำหรับวัสดุที่จำเป็นต่อยานยนต์ไฟฟ้า เซมิคอนดักเตอร์ และระบบการป้องกันเปลี่ยนแปลง ขณะเดียวกันจะทำให้ต้นทุนของผู้ผลิตเพิ่มขึ้นในระยะสั้นและทำให้ความตึงเครียดทางการค้ากับปักกิ่งทวีความรุนแรงขึ้น
การขยายการควบคุมการส่งออกของจีนต่อแร่ธาตุหายากเมื่อปีที่แล้วทำให้เกิดการล่าช้าและการหยุดชะงักในการผลิตของผู้ผลิตรถยนต์ในยุโรปและสหรัฐฯ และการผลิตลิเธียมในจีนที่เกินความต้องการทำให้แผนการขยายการผลิตในสหรัฐฯ ล่าช้า
ด้านสถานทูตจีนในวอชิงตันกล่าวกับสำนักข่าวรอยเตอร์เมื่อถามถึงการประชุมนี้ ว่าจีนได้มีบทบาทสำคัญและสร้างสรรค์ในการรักษาห่วงโซ่อุตสาหกรรมและการจัดหาของแร่ธาตุสำคัญทั่วโลกให้ปลอดภัยและมั่นคง และยินดีที่จะดำเนินความพยายามที่กระตือรือร้นในเรื่องนี้ต่อไป
อิทธิพลของจีนได้แสดงให้เห็นอย่างเต็มที่ในเดือนตุลาคม เมื่อทรัมป์ตกลงที่จะลดภาษีสินค้าเกษตรจากจีนเพื่อตอบแทนที่จีนสัญญาว่าจะไม่บังคับใช้ข้อจำกัดที่เข้มงวดขึ้นกับการส่งออกแร่ธาตุหายาก
การประชุมนี้แสดงให้เห็นถึงการผลักดันของสหรัฐฯ ที่จะทำงานร่วมกับพันธมิตรเพื่อรับมือกับการครอบงำของจีนในภาคนี้ โดยการประสานเครื่องมือทางนโยบายในช่วงเวลาที่ทรัมป์ทำให้พันธมิตรหลายประเทศรู้สึกไม่พอใจจากนโยบายภาษี “America First”