ETDA ยกระดับเศรษฐกิจดิจิทัล! คลอดคู่มือ "ค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม" เคลียร์ปมต้นทุนแฝง ย้ำต้องโปร่งใส-แจ้งล่วงหน้า 15 วัน

ในการเสวนา “DPS TRUST EVERY CLICK: เคลียร์ชัดเงื่อนไขค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม” ทางสำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) ได้สะท้อนภาพจริงจากภาคสนามที่น่าสนใจว่า ปัญหาของระบบนิเวศดิจิทัลไทยในขณะนี้ไม่ใช่เพียงเรื่อง "ค่าธรรมเนียมสูง" แต่คือ "ความไม่ชัดเจน" คุณพลอย เจริญสม ผู้ช่วยผู้อำนวยการ ETDA ระบุว่า SMEs จำนวนมากกำลังเผชิญกับต้นทุนที่คาดการณ์ไม่ได้ ทั้งการเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขบ่อยครั้ง และต้นทุนแฝง เช่น ค่าโฆษณาที่หักโดยไม่แจ้งล่วงหน้า หรือค่าธรรมเนียมที่ไม่มีคำอธิบายที่มาที่ไป ส่งผลให้ผู้ประกอบการวางแผนกำไรไม่ได้ และสุดท้ายภาระเหล่านี้จะถูกผลักไปที่ "ผู้บริโภค" อย่างเลี่ยงไม่ได้

งัด 2 หลักการเหล็ก "โปร่งใส-เป็นธรรม" สร้างมาตรฐานใหม่

เพื่อแก้ปัญหานี้ ETDA ได้เปิดตัว “คู่มือการดูแลความโปร่งใสและเป็นธรรมในการคิดค่าธรรมเนียมฯ” ซึ่งเป็นแนวปฏิบัติ (Best Practice) ให้แพลตฟอร์มนำไปใช้โดยสมัครใจ โดยมีหัวใจสำคัญคือ:

ความโปร่งใส (Transparency): ต้องแสดงค่าธรรมเนียมรวมไว้ในที่เดียว อธิบายเหตุผลที่มา มีตัวอย่างวิธีคำนวณที่เข้าใจง่าย และที่สำคัญที่สุดคือ “ต้องแจ้งล่วงหน้าอย่างน้อย 15 วัน” ก่อนมีการเปลี่ยนแปลง

ความเป็นธรรม (Fairness): ค่าธรรมเนียมต้องไม่ซ้ำซ้อน สอดคล้องกับต้นทุนจริง และต้องไม่บังคับซื้อบริการเสริม (Bundle) โดยอ้อม

กขค. ย้ำรัฐไม่คุมราคา แต่ต้อง "สมเหตุสมผล"

ด้านนางสาวปิยาพัชร ทับอินทร์  รักษาการผู้อำนวยการ ฝ่ายบริหารงานคดี จากสำนักงานคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า (กขค.) ให้มุมมองเชิงกฎหมายว่า รัฐไม่มีนโยบายแทรกแซงกลไกราคาหรือกำหนดเพดานตายตัว เพราะแต่ละแพลตฟอร์มมีโครงสร้างต้นทุนต่างกัน แต่สิ่งที่ต้องเฝ้าระวังคือ "พฤติกรรมทำลายคู่แข่ง" เช่น การตั้งราคาที่สูงเกินสมควร หรือการปรับราคาตามกันโดยไม่มีมูลเหตุทางเศรษฐกิจรองรับ ซึ่งหากแพลตฟอร์มโปร่งใสตั้งแต่ต้น จะช่วยลดความขัดแย้งและลดความจำเป็นที่รัฐต้องใช้ยาแรงในการควบคุม

สสว. เผย SMEs ขายได้แต่ไม่มีกำไร เหตุ "ต้นทุนที่มองไม่เห็น"

ขณะที่ นางสาวศุภริน เจริญพานิช หัวหน้าส่วนวิเคราะห์เตือนภัยทางเศรษฐกิจ สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม จาก สสว. เปิดเผยข้อมูลจากการสำรวจพบว่า SMEs ไทยกำลังติดกับดัก "ต้นทุนที่มองไม่เห็น" เช่น ค่า Affiliate, ค่าเข้าร่วมโปรโมชัน และค่าบริการทางการเงิน

ซึ่งกระจายตัวอยู่หลายส่วน ทำให้ผู้ประกอบการรายเล็กไม่สามารถบริหารจัดการต้นทุนได้อย่างมีประสิทธิภาพ การมีคู่มือกลางจาก ETDA จึงเป็นเครื่องมือสำคัญที่จะช่วยให้ SMEs เห็น "ภาพรวมต้นทุน" และวางแผนธุรกิจได้อย่างยั่งยืน

คู่มือการดูแลเพื่อให้เกิดความโปร่งใสและเป็นธรรมในการคิดค่าธรรมเนียมของบริการแพลตฟอร์มดิจิทัล” ได้ที่ https://www.etda.or.th/getattachment/Regulator/DigitalPlatform/law/ETDAAnnounce_DPS2_Fee-Guideline.pdf.aspx