ยูเอ็นเตือนพึ่งพาน้ำมันซ้ำเติมวิกฤตเศรษฐกิจ-ภูมิอากาศ บนเวที COP31

อันโตนิโอ กูเตร์เรส เลขาธิการสหประชาชาติ วิพากษ์วิจารณ์บริษัทน้ำมันที่ทำกำไรมหาศาลหลายพันล้านดอลลาร์ ขณะที่ครัวเรือน ภาคธุรกิจ และรัฐบาลต้องแบกรับผลกระทบ โดยใช้เวทีการประชุม COP31 ว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ วิจารณ์การพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิล

ขณะเดียวกัน เรเจป ไตยิป แอร์โดอัน ประธานาธิบดีตุรกี ซึ่งเป็นประเทศเจ้าภาพการประชุม แสดงความยินดีกับการค้นพบน้ำมันในพื้นที่ภูเขาของตุรกี ส่วนผู้เจรจาด้านสภาพภูมิอากาศของประเทศพยายามผลักดันให้รัฐบาลประเทศต่าง ๆ ลงนามในคำมั่นที่จะเปลี่ยนผ่านระบบเศรษฐกิจไปสู่การใช้ไฟฟ้า อย่างไรก็ตาม คำมั่นดังกล่าวไม่ได้ระบุว่าไฟฟ้าที่จะนำมาใช้ต้องมาจากพลังงานหมุนเวียนหรือเชื้อเพลิงฟอสซิล

เมื่อพิจารณาร่วมกัน การแสดงความเห็นในวันอังคาร ซึ่งเป็นวันที่สองของการประชุมสหประชาชาติที่จัดขึ้นเป็นเวลาสองสัปดาห์ในเมืองอันตัลยา สะท้อนให้เห็นถึงความขัดแย้งที่เป็นหัวใจสำคัญของการถกเถียงด้านสภาพภูมิอากาศ กล่าวคือ เชื้อเพลิงฟอสซิลเป็นรากฐานของเศรษฐกิจโลก แต่ขณะเดียวกันก็สร้างความเสียหายทางเศรษฐกิจผ่านต้นทุนจากผลกระทบด้านสภาพภูมิอากาศที่สูงขึ้น และราคาพลังงานที่มักผันผวนอย่างรุนแรง

โลกกำลังเผชิญกับอุณหภูมิที่เพิ่มสูงขึ้นเกินระดับ 1.5 องศาเซลเซียส

รายงานของสหประชาชาติเมื่อเดือนที่แล้วแสดงให้เห็นว่า โลกกำลังมีแนวโน้มที่จะเผชิญกับอุณหภูมิที่เพิ่มสูงขึ้นเกินระดับ 1.5 องศาเซลเซียส (2.7 องศาฟาเรนไฮต์) อย่างมาก ซึ่งเป็นระดับที่นักวิทยาศาสตร์เตือนว่าอาจก่อให้เกิดผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่รุนแรงที่สุด ขณะที่การปล่อยก๊าซเรือนกระจกยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

ในช่วงที่ประชาชนจำนวนมากกำลังเผชิญผลกระทบจากภาวะเงินเฟ้อ บริษัทน้ำมันกลับได้รับประโยชน์เป็นส่วนใหญ่จากราคาพลังงานฟอสซิลที่ปรับตัวสูงขึ้น นับตั้งแต่สงครามระหว่างสหรัฐฯ และอิสราเอลกับอิหร่าน ส่งผลกระทบต่อการขนส่งพลังงานจากตะวันออกกลาง

กูเตร์เรส ซึ่งจะพ้นจากตำแหน่งในช่วงสิ้นปีนี้ กล่าวว่า เชื้อเพลิงฟอสซิลไม่เพียงเป็นปัจจัยขับเคลื่อนวิกฤตสภาพภูมิอากาศเท่านั้น แต่การพึ่งพาเชื้อเพลิงเหล่านี้ยังมาพร้อมกับต้นทุนทางเศรษฐกิจและความมั่นคงที่สูง ดังที่วิกฤตในตะวันออกกลางได้แสดงให้เห็นอย่างชัดเจน

ครัวเรือน ภาคธุรกิจ และรัฐบาลต่างกำลังแบกรับต้นทุนดังกล่าว ขณะที่บริษัทน้ำมัน 9 แห่งกำลังมีแนวโน้มทำกำไรรวมกันมากกว่า 95,000 ล้านดอลลาร์ ภายในเวลาเพียง 3 เดือน หรือคิดเป็นเงินมากกว่า 1,000 ล้านดอลลาร์ต่อวัน

ความมุ่งมั่นเปลี่ยนผ่านสู่การใช้ไฟฟ้า แต่จะเป็นพลังงานสะอาดหรือไม่

ก่อนหน้านี้ ตุรกีในฐานะเจ้าภาพ COP31 เรียกร้องให้ประเทศต่าง ๆ ร่วมลงนามในเป้าหมายเพิ่มสัดส่วนการใช้ไฟฟ้าในระบบพลังงานทั่วโลกเป็น 35% ภายในปี 2035 จากระดับประมาณ 20% ในปัจจุบัน

แหล่งข่าวที่รับทราบเรื่องดังกล่าวเปิดเผยว่า ตุรกีกำลังพยายามผลักดันให้เป้าหมายการเปลี่ยนผ่านสู่การใช้ไฟฟ้าดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของข้อตกลงอย่างเป็นทางการจากการประชุม

มูรัต คูรุม ประธาน COP31 กล่าวในการแถลงข่าวที่เมืองอันตัลยาว่า เป้าหมายดังกล่าวเป็นแนวทางในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ขับเคลื่อนการเติบโตทางเศรษฐกิจ และสร้างความมั่นคงด้านพลังงานในระยะยาว

อย่างไรก็ตาม กลุ่มผู้สนับสนุนการดำเนินงานด้านสภาพภูมิอากาศวิพากษ์วิจารณ์คำมั่นดังกล่าว เนื่องจากไม่ได้กำหนดให้ไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้นต้องมาจากแหล่งพลังงานคาร์บอนต่ำ ซึ่งคูรุมกล่าวว่าไม่ได้เป็นข้อกำหนดของเป้าหมายนี้

ผมเสนอเป้าหมายด้านการเปลี่ยนผ่านสู่การใช้ไฟฟ้าไปแล้ว ส่วนการเปลี่ยนผ่านออกจากเชื้อเพลิงฟอสซิลนั้น มีการเสนอไว้แล้วในการประชุม COP ครั้งก่อน ๆ วันนี้คุณมีเส้นทางให้เลือกอยู่ตรงหน้า เส้นทางหนึ่งมีต้นทุนสูงขึ้นเรื่อย ๆ ส่วนอีกเส้นทางหนึ่งมีต้นทุนถูกลง คุณจะเลือกเส้นทางไหน

เป้าหมายดังกล่าวมีวัตถุประสงค์เพื่อลดการปล่อยก๊าซที่ทำให้โลกร้อน ด้วยการเร่งให้ทั่วโลกเปลี่ยนผ่านออกจากการใช้อุปกรณ์ที่ขับเคลื่อนด้วยเชื้อเพลิงฟอสซิล ซึ่งปล่อยก๊าซเรือนกระจก เช่น ยานยนต์ เตาเผา หม้อไอน้ำ เตาประกอบอาหาร และอุปกรณ์อื่น ๆ

ตุรกีและออสเตรเลียยังพึ่งพาถ่านหิน

การประชุม COP ครั้งก่อนในบราซิลไม่สามารถบรรลุฉันทามติเกี่ยวกับความจำเป็นในการจัดทำแผนระดับโลกเพื่อลดการพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิลได้ อย่างไรก็ตาม ในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา ฝ่ายประธาน COP ได้เผยแพร่แผนที่นำทางที่มุ่งรักษาแนวคิดดังกล่าวให้เป็นประเด็นสำคัญในการเจรจาด้านสภาพภูมิอากาศ

แผนที่นำทางดังกล่าวเรียกร้องให้ประเทศต่าง ๆ เริ่มวางแผนและประเมินระบบพลังงานของตนภายในปี 2028 จากนั้นจึงร่วมมือกันลดอุปทานเชื้อเพลิงฟอสซิลตั้งแต่ปี 2031 เป็นต้นไป

ตุรกีซึ่งเป็นประเทศเจ้าภาพการประชุม และออสเตรเลียซึ่งเป็นผู้นำการเจรจา ต่างยังคงพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิลในการผลิตไฟฟ้า

ข้อมูลจากรัฐบาลระบุว่า เมื่อปีที่ผ่านมา ถ่านหินเป็นแหล่งผลิตไฟฟ้าประมาณหนึ่งในสามของตุรกี และมากกว่า 40% ของออสเตรเลีย

จอห์น เคอร์รี อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ และอดีตผู้แทนด้านสภาพภูมิอากาศ กล่าวร่วมกับคณะผู้แทนจากบราซิลในงานหนึ่งที่ตุรกีว่า แม้การประชุม COP ครั้งก่อน ๆ จะเห็นพ้องถึงความจำเป็นในการเปลี่ยนผ่านออกจากเชื้อเพลิงฟอสซิล แต่การลงทุนกลับยังคงไหลเข้าสู่แหล่งน้ำมันและก๊าซแห่งใหม่

ความจริงที่ยากจะยอมรับคือ ทิศทางของเชื้อเพลิงฟอสซิลยังคงเดินไปในทางที่ผิด เราไม่ต้องการคำมั่นสัญญาเพิ่มเติมอีกแล้ว แต่เราต้องการแผนการดำเนินงาน