แม่น้ำกก-แม่น้ำโขงยังน่าห่วง ผลตรวจตะกอนดินพบสารหนูเกินเกณฑ์หลายพื้นที่

กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สรุปผลการติดตามตรวจสอบคุณภาพตะกอนดินในแม่น้ำกก ลำน้ำสาขา แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และแม่น้ำโขง ครั้งที่ 11 จากการเก็บตัวอย่างระหว่างวันที่ 18 – 23 พฤษภาคม 2569 เพื่อติดตามสถานการณ์จากกรณีแม่น้ำกกมีความขุ่นผิดปกติในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่และเชียงราย โดยดำเนินการตรวจวัดคุณภาพตะกอนดินรวม 21 จุด

แม่น้ำกก

พบสารหนู เกินค่ามาตรฐานระดับที่ปลอดภัยต่อสัตว์หน้าดิน ซึ่งมาตรฐานกำหนดไว้ไม่เกิน 10 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม (มก./กก.) 3 จุด ได้แก่

•  บริเวณสะพานข้ามแม่น้ำกก (KK07) พบสารหนู 11 มก./กก.
•  บริเวณฝายเชียงราย (KK10) พบสารหนู 16 มก./กก. และพบโครเมียม 53 มก./กก. สูงกว่าค่ามาตรฐานที่ปลอดภัยต่อสัตว์หน้าดิน ซึ่งกำหนดไว้ไม่เกิน 43.4 มก./กก.
• บริเวณสะพานริมกก–เวียงเหนือรวมใจ (KK11) พบสารหนู 12 มก./กก.

นอกจากนี้ ยังพบจุดที่มีสารหนูเกินค่ามาตรฐานระดับที่เป็นอันตรายรุนแรงต่อสัตว์หน้าดิน ซึ่งมาตรฐานกำหนดไว้ไม่เกิน 33 มก./กก. จำนวน 1 จุด คือ

• บริเวณ สะพานเฉลิมพระเกียรติ 1 อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย (KK09) พบสารหนู 38 มก./กก. และพบโครเมียม 54 มก./กก. ซึ่งสูงกว่าค่ามาตรฐานระดับที่ปลอดภัยต่อสัตว์หน้าดินเช่นกัน

ลำน้ำสาขา พบว่า แม่น้ำฝางมีคุณภาพตะกอนดินอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน

แม่น้ำกรณ์ (KO01) พบสารหนู 14 มก./กก.

แม่น้ำสาย

•  บ้านหัวฝาย (SA01)  พบสารหนู  26  มก./กก. และโครเมียม 46  มก./กก. เกินค่ามาตรฐานคุณภาพตะกอนดินระดับที่ปลอดภัยต่อสัตว์หน้าดิน 
• บ้านป่าซางงาม (SA03) พบสารหนู 14  มก./กก. และโครเมียม 58  มก./กก. เกินค่ามาตรฐานคุณภาพตะกอนดินระดับที่ปลอดภัยต่อสัตว์หน้าดิน 

แม่น้ำรวก พบสารหนูเกินค่ามาตรฐานระดับที่เป็นอันตรายต่อสัตว์หน้าดินอย่างรุนแรง

• บริเวณตำบลเวียง อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย (RU02) พบสารหนู  41  มก./กก.  และโครเมียม 52  มก./กก. เกินค่ามาตรฐานคุณภาพตะกอนดินระดับที่ปลอดภัยต่อสัตว์หน้าดิน 

สำหรับแม่น้ำโขง ผลการตรวจวัดครั้งนี้พบสารหนูเกินค่ามาตรฐานระดับที่เป็นอันตรายต่อสัตว์หน้าดินอย่างรุนแรงทั้ง 4 จุดตรวจวัด ดังนี้

•  จุดผ่านแดนถาวรสามเหลี่ยมทองคำ (NK01) พบสารหนู  92 มก./กก.
•  ตำบลเวียง (NK02) พบสารหนู  90 มก./กก.
• บ้านสบกก (NK03) อำเภอเชียงแสน  พบสารหนู111 มก./กก.
• บ้านหัวเวียง (NK04) อำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย พบสารหนู 87 มก./กก.

โลหะหนักชนิดอื่นไม่พบค่าเกินมาตรฐาน

จากการวิเคราะห์ข้อมูล พบว่า คุณภาพตะกอนดินในพื้นที่ส่วนใหญ่ยังคงพบสารหนูในระดับที่ปลอดภัยต่อสัตว์หน้าดิน อย่างไรก็ตาม บางพื้นที่มีค่าอยู่ในระดับที่เป็นอันตรายต่อสัตว์หน้าดินอย่างรุนแรง โดยเฉพาะบริเวณสะพานเฉลิมพระเกียรติ 1 ในแม่น้ำกก จุดปลายแม่น้ำรวก และทุกจุดตรวจวัดในแม่น้ำโขง ซึ่งมีค่าความเข้มข้นของสารหนูสูงกว่าปกติ ทั้งนี้ อาจเป็นผลจากช่วงฤดูฝนที่มีปริมาณน้ำและอัตราการไหลเพิ่มขึ้น ส่งผลให้เกิดการพัดพาตะกอนแขวนลอยและการสะสมของตะกอนในท้องน้ำมากขึ้น

คพ.จะดำเนินการติดตามตรวจสอบและเฝ้าระวังคุณภาพสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง พร้อมแจ้งประชาสัมพันธ์ และประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อดูแลความปลอดภัยของประชาชน ทั้งนี้ ประชาชนสามารถติดตามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์กรมควบคุมมลพิษ https://www.pcd.go.th