ค่าไฟฟ้าถือเป็นภาระค่าใช้จ่ายที่สำคัญของภาครัวเรือน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในยุคปัจจุบันที่ค่าไฟมีการขยับเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง จากหลากปัจจัยของแหล่งพลังงานที่ใช้ในการผลิต
ทั้งนี้ ล่าสุดการผลิตพลังงานไฟฟ้าจากพลังงานทดแทนเป็นตัวเลือกที่ได้รับความนิยมมากขึ้น นำไปสู่ความพยายามในการสร้างโรงไฟฟ้าขยะชุมชน หรือ Waste power plant เพื่อนำเอาขยะอุตสาหกรรม และขยะชุมชนมาผลิตพลังงานไฟฟ้า
อีกทั้งยังมีการติดตั้งโซลาร์เซลล์ในโรงงานอุตสาหกรรม และภาครัวเรือนเพื่อประหยัดต้นทุน เพราะไฟฟ้าสามารถผลิตได้จากหลากหลายแหล่งพลังงาน
"ฐานเศรษฐกิจ" จะพาไปทำความรู้จักกับโรงไฟฟ้าประเภทต่างๆที่ใช้ผลิตไฟ ประกอบด้วย
โรงไฟฟ้าพลังก๊าซธรรมชาติ
- ผลิตพลังงานไฟฟ้าจากการเผาก๊าซธรรมชาติ ซึ่งเป็นเชื้อเพลิงฟอสซิลประเภทหนึ่ง การเผาไหม้ของเชื้อเพลิงประเภทนี้ปล่อยก๊าซที่เป็นอันตรายสู่ชั้นบรรยากาศในปริมาณต่ำ เมื่อเปรียบเทียบกับการเผาไหม้ถ่านหิน หรือน้ำมัน สำหรับในประเทศไทย มีการผลิตไฟฟ้าจากเชื้อเพลิงก๊าซธรรมชาติในปริมาณ ประมาณ 60–65% ของการผลิตไฟฟ้าใช้ในประเทศ
โรงไฟฟ้าดีเซล
- ใช้ดีเซลเป็นเชื้อเพลิงในการผลิตพลังงานไฟฟ้า โดยส่วนใหญ่มักใช้กับหน่วยผลิตไฟฟ้าขนาดเล็ก เนื่องจากโรงไฟฟ้าประเภทนี้ใช้พื้นที่น้อยในการติดตั้งมีประสิทธิภาพเชิงความร้อนสูงกว่า เมื่อเปรียบเทียบกับโรงไฟฟ้าพลังถ่านหิน โดยโรงไฟฟ้าดีเซลมักใช้เป็นโรงไฟฟ้าหรือหน่วยผลิตไฟฟ้าสำรองในกรณีที่แหล่งจ่ายไฟฟ้าหลักเกิดความขัดข้อง แต่ไม่นิยมใช้อย่างแพร่หลาย เพราะมีค่าบำรุงรักษาสูงและน้ำมันดีเซลมีราคาสูง
โรงไฟฟ้าพลังถ่านหิน
- ใช้ถ่านหิน (Steam coal or Therman coal) ในการผลิตพลังงานไฟฟ้า เนื่องจากเชื้อเพลิงประเภทนี้ปล่อยก๊าซอันตรายในปริมาณมากออกสู่ชั้นบรรยากาศ (หากโรงไฟฟ้าไม่มีระบบกรองและดักจับฝุ่นที่ดี) ทำให้ประเทศที่พัฒนาแล้วหลายประเทศจึงยกเลิกการใช้โรงไฟฟ้าพลังถ่านหิน เพราะคำนึงถึงความสำคัญของการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
โรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์
- ใช้เทคโนโลยีโฟโตวอลเทอิก (PV) พลังงานแสงอาทิตย์นั้นสร้างขึ้นจากการแปลงพลังงานจากแสงแดด ถึงแม้ว่าพลังงานแสงอาทิตย์จะเป็นแหล่งพลังงานทดแทนที่สะอาดที่สุดและมีอยู่อย่างไม่จำกัด การลงทุนขั้นต้นเพื่อสร้างโรงไฟฟ้าประเภทนี้มีค่าใช้จ่ายในการลงทุนเริ่มต้นสูง เนื่องมาจากต้องใช้พื้นที่ขนาดใหญ่ในการติดตั้งเพื่อให้ได้กำลังการผลิตที่มากพอด้วย
โรงไฟฟ้าพลังน้ำ
- ไฟฟ้าพลังน้ำ ผลิดโดยอาศัยแรงโน้มถ่วงของน้ำไหล ตามสถานีผลิตพลังงานขนาดใหญ่ เครื่องกำเนิดไฟฟ้าจะติดอยู่กับอุปกรณ์กังหันน้ำขนาดใหญ่ ซึ่งจะหมุนด้วยความเร็วสูงเพื่อใช้ประโยชน์จากน้ำที่ไหลผ่าน โรงไฟฟ้าประเภทนี้ปล่อยก๊าซเรือนกระจกชนิดต่าง ๆ ในปริมาณต่ำ แต่การสร้างเขื่อนนั้นต้องอาศัยพื้นที่ในการก่อสร้างและการลงทุนสูงเช่นกัน