ผบ.ทร.แจงซื้อ“เรือฟริเกต”ไม่ล็อกสเปก ไม่กีดกัน ทุกบริษัทใช้กติกาเดียวกัน

“พล.ร.อ.ไพโรจน์”ผบ.ทร.เปิดเวทีแจงละเอียดโครงการจัดหา “เรือฟริเกต” ย้ำเป็นภารกิจสำคัญต่อความมั่นคงและผลประโยชน์ทางทะเลของประเทศ ใช้ภาษีประชาชนต้องคุ้มค่าสูงสุด ยันทุกบริษัทได้รับเงื่อนไขเดียวกัน ไม่มีการล็อกสเปกหรือกีดกัน พร้อมย้ำ 5 หลักการจัดหา ถูกกฎหมาย โปร่งใส เท่าเทียม คุ้มค่าตลอดอายุเรือ และสร้างผลประโยชน์ตอบแทนสูงสุดให้ประเทศ

วันที่ 18 กันยายน 2569 พล.ร.อ.ไพโรจน์ เฟื่องจันทร์ ผู้บัญชาการทหารเรือ (ผบ.ทร.) เป็นประธานแถลงความคืบหน้าการดำเนินโครงการจัดหาเรือฟริเกต ณ ห้องเจ้าพระยา หอประชุมกองทัพเรือ เพื่อชี้แจงรายละเอียดของกระบวนการจัดหา ตลอดจนข้อสงสัยที่เกิดขึ้นเกี่ยวกับการกำหนดคุณลักษณะ การพิจารณาข้อเสนอ และข้อกล่าวหาว่าอาจมีการล็อกสเปกหรือกีดกันบริษัทผู้เสนอราคา

ในการแถลงข่าวครั้งนี้ มีผู้เกี่ยวข้องกับโครงการเข้าร่วมชี้แจงหลายส่วน ประกอบด้วย พล.ร.อ. กรวิทย์ ฉายะรถี ผู้บัญชาการกองเรือยุทธการ (ผบ.กร.) ในฐานะประธานกรรมการบริหารโครงการจัดหาเรือฟริเกต, พล.ร.ต. จุมพล นาคบัว รองเจ้ากรมยุทธการทหารเรือ, พล.ร.ต. วสันต์ ไตรจิตร รองเสนาธิการกองเรือยุทธการ ในฐานะประธานคณะกรรมการจ้าง, พล.ร.ต. สรรเสริญ สาโดด ผู้บัญชาการกองเรือฟริเกตที่ 1 กองเรือยุทธการ ในฐานะประธานคณะกรรมการจัดทำ TOR และ พล.ร.ต. ศราวุธ ชียางคบุตร ผู้อำนวยการสำนักบริหารการส่งกำลังบำรุง กรมส่งกำลังบำรุงทหารเรือ ในฐานะประธานคณะกรรมการจัดทำ TOR ด้าน Offset Policy

ผบ.ทร.เปิดใจแจงโครงการซื้อเรือฟริเกต 

พล.ร.อ.ไพโรจน์ กล่าวเปิดการแถลงข่าวว่า กองทัพเรือตั้งใจสื่อสารข้อมูลเกี่ยวกับโครงการจัดหาเรือฟริเกต อย่างตรงไปตรงมา เนื่องจากเป็นโครงการที่มีความสำคัญต่อความมั่นคงของประเทศ มีวงเงินสูง และเป็นการใช้งบประมาณจากภาษีของประชาชน จึงอยู่ในความสนใจและมีข้อห่วงใยจากสังคมในหลายประเด็น

ที่ผ่านมา มีการนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับโครงการผ่านทั้งสื่อมวลชนและสื่อสังคมออนไลน์ แต่ในบางกรณีข้อมูลที่เผยแพร่อาจคลาดเคลื่อนจากข้อเท็จจริง หรือไม่ตรงกับข้อเสนอที่บริษัทแต่ละรายยื่นต่อกองทัพเรือ ส่งผลให้เกิดความเข้าใจและข้อกังขาต่อกระบวนการจัดหา

ผบ.ทร.ระบุว่า การแถลงข่าวครั้งนี้เป็นโอกาสที่จะนำข้อเท็จจริงและรายละเอียดของกระบวนการมาชี้แจงต่อสาธารณชน โดยเฉพาะในประเด็นที่มีการตั้งคำถามถึงความโปร่งใส ความเท่าเทียม และการกำหนดคุณลักษณะของเรือฟริเกต

ย้ำเรือฟริเกตปกป้องผลประโยชน์ทางทะเล

ผบ.ทร. กล่าวว่า ประเทศไทยเป็นประเทศที่มีทะเล และกิจกรรมสำคัญของประเทศจำนวนมากเชื่อมโยงกับทะเล ทั้งเส้นทางเดินเรือ การนำเข้าและส่งออกสินค้า การขนส่งพลังงาน ทรัพยากร ตลอดจนความเป็นอยู่และปากท้องของประชาชน

การค้าระหว่างประเทศและการขนส่งสินค้าในปัจจุบันพึ่งพาเส้นทางทางทะเลในสัดส่วนสูง ขณะที่สถานการณ์ความขัดแย้งในหลายพื้นที่ของโลกยังส่งผลต่อความมั่นคงของเส้นทางเดินเรือและห่วงโซ่อุปทานระหว่างประเทศ

ดังนั้น ภารกิจของกองทัพเรือจึงต้องให้ความสำคัญกับการรักษาอธิปไตยและความปลอดภัยทางทะเล รวมถึงการคุ้มครองผลประโยชน์ของชาติทางทะเล

ผบ.ทร. ระบุด้วยว่า ในการจัดหาครั้งนี้ กองทัพเรือกำหนดคุณลักษณะของเรือในระดับที่เข้มข้นและสูงกว่ามาตรฐานทั่วไปในหลายด้าน เพื่อให้มั่นใจว่าไม่ว่าบริษัทใดจะได้รับการคัดเลือก เรือที่จัดหาจะต้องมีสมรรถนะสูง มีความพร้อมสำหรับภารกิจ และสามารถคุ้มครองชีวิตของกำลังพลได้

ย้ำ 5 หลักการคุมกระบวนการจัดหา

สำหรับกระบวนการคัดเลือก พล.ร.อ. ไพโรจน์ กล่าวว่า ได้กำชับคณะกรรมการและเจ้าหน้าที่ทุกระดับให้ยึดถือหลักการสำคัญ 5 ประการ อย่างเคร่งครัด ได้แก่

1. ถูกต้องตามกฎหมาย ต้องดำเนินการตามกฎหมาย ระเบียบ และขั้นตอนของทางราชการอย่างครบถ้วน

2. โปร่งใสและตรวจสอบได้ ทุกขั้นตอนต้องสามารถตรวจสอบได้ โดยมีผู้สังเกตการณ์ภายใต้ข้อตกลงคุณธรรมร่วมกับองค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน เข้ามาติดตามกระบวนการตั้งแต่ต้นจนจบ

3. เป็นธรรมและเท่าเทียม บริษัทที่ยื่นข้อเสนอทุกรายต้องได้รับการปฏิบัติภายใต้กติกาและเงื่อนไขเดียวกัน ตามหลักนิติธรรม

4. คุ้มค่าตลอดอายุการใช้งาน การพิจารณาไม่ได้มองเฉพาะราคาที่ต้องจ่ายในวันที่ส่งมอบเรือ แต่ต้องพิจารณาความคุ้มค่าตลอดอายุการใช้งาน ทั้งขีดความสามารถ การซ่อมบำรุง การปรับปรุง และความพร้อมในระยะยาว

5. ผลประโยชน์ตอบแทนสูงสุดต่อประเทศ นอกจากความสามารถของตัวเรือแล้ว ยังให้ความสำคัญกับผลประโยชน์ที่จะเกิดขึ้นกับประเทศและกองทัพเรือ โดยเฉพาะการถ่ายทอดเทคโนโลยี การพัฒนาอุตสาหกรรมภายในประเทศ และผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นจากโครงการ

ยันไม่มีล็อกสเปก ทุกบริษัทได้กติกาเดียวกัน

สำหรับข้อกังขาว่าโครงการจัดหาเรือฟริเกต มีการกีดกันบริษัทใดหรือมีการล็อกสเปกหรือไม่นั้น ผบ.ทร. ยืนยันว่า กระบวนการจัดหาตั้งอยู่บนหลักความเท่าเทียม โดยบริษัทที่เข้าร่วมเสนอราคาทุกรายได้รับกติกาและเงื่อนไขเดียวกันตั้งแต่ต้น

กองทัพเรือยังเปิดโอกาสให้บริษัทต่าง ๆ สอบถามรายละเอียดของเงื่อนไข เพื่อให้เกิดความเข้าใจที่ตรงกันก่อนเข้าสู่กระบวนการยื่นข้อเสนอ

เมื่อเข้าสู่ขั้นตอนการตรวจสอบข้อเสนอ หากพบว่า บริษัทใดไม่สามารถปฏิบัติตามเงื่อนไขสำคัญที่กำหนดไว้ กองทัพเรือและคณะกรรมการที่เกี่ยวข้องไม่สามารถเปิดโอกาสให้บริษัทดังกล่าว ยื่นเอกสารเพิ่มเติมหรือแก้ไขข้อเสนอภายหลังการเปิดซองได้

ผบ.ทร. ให้เหตุผลว่า หากเปิดช่องให้ผู้เสนอราคาสามารถแก้ไขข้อเสนอหลังเปิดซองได้ จะกระทบต่อความเท่าเทียมกับบริษัทอื่น ที่เตรียมเอกสารและปฏิบัติตามเงื่อนไขอย่างถูกต้องครบถ้วนตั้งแต่ต้น

เปรียบกำหนดสเปกเหมือนซื้อรถกับซื้อเรือ 

ผบ.ทร.เปรียบเทียบการกำหนดคุณลักษณะของเรือว่า คล้ายกับการเลือกซื้อรถยนต์ ซึ่งผู้ซื้อแต่ละคนอาจให้ความสำคัญกับองค์ประกอบที่แตกต่างกัน บางคนให้ความสำคัญกับเครื่องยนต์ บางคนมองเรื่องความสะดวกสบาย ความปลอดภัย ความทนทานของอะไหล่ หรือบริการหลังการขาย

แต่สำหรับกองทัพเรือ การพิจารณาเรือรบต้องมองจากประสบการณ์และภารกิจการปฏิบัติการจริง โดยเฉพาะเมื่อเกิดสถานการณ์วิกฤตทางทะเล องค์ประกอบใดบ้างที่จะเป็นหัวใจของความอยู่รอดและความสำเร็จของภารกิจ

กองทัพเรือจึงไม่ได้พิจารณาเพียงว่าเรือลำใดมีเรดาร์ดีที่สุด มีอาวุธดีที่สุด หรือมีเครื่องยนต์ที่ทำความเร็วสูงที่สุดเพียงด้านใดด้านหนึ่ง แต่ต้องประเมิน ภาพรวมของเรือทั้งระบบ

ตั้งแต่ระบบอาวุธ ระบบตรวจจับ ระบบสื่อสาร เครื่องยนต์ การเชื่อมโยงระบบต่าง ๆ ความพร้อมรบ ความสามารถในการซ่อมบำรุงและปรับปรุงในระยะยาว ตลอดจนหลักประกันด้านการสนับสนุนและผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจและเทคโนโลยีที่ประเทศจะได้รับ

ไม่มองแค่ราคาซื้อแต่ต้องคุ้มค่าตลอดอายุเรือ

ประเด็นสำคัญอีกด้านที่กองทัพเรือย้ำคือ การจัดหาไม่ได้พิจารณาจากราคาซื้อเริ่มต้นเพียงอย่างเดียว แต่ต้องคำนึงถึงต้นทุนและความคุ้มค่าตลอดอายุการใช้งานของเรือ นั่นหมายถึงขีดความสามารถในการปฏิบัติภารกิจ ความพร้อมรบ ระบบสนับสนุน การซ่อมบำรุง การปรับปรุงระบบในอนาคต รวมถึงความมั่นคงด้านอะไหล่และการสนับสนุนทางเทคนิค

ขณะเดียวกัน กองทัพเรือยังให้ความสำคัญกับผลประโยชน์ตอบแทน หรือ Offset Policy เพื่อให้โครงการจัดหาไม่เพียงแต่เป็นการนำงบประมาณไปซื้อยุทโธปกรณ์จากต่างประเทศ แต่สามารถสร้างผลประโยชน์กลับคืนสู่ประเทศไทย ทั้งในด้านการถ่ายทอดเทคโนโลยี การพัฒนาบุคลากร และการส่งเสริมอุตสาหกรรมภายในประเทศ

ผบ.ทร.ย้ำพร้อมรับการตรวจสอบ

พล.ร.อ.ไพโรจน์ ยืนยันว่า การตัดสินใจของคณะกรรมการที่เกี่ยวข้องตั้งอยู่บนข้อมูล ข้อเท็จจริง และหลักฐานเชิงประจักษ์ พร้อมย้ำว่าไม่มีการแทรกแซงการทำงานของคณะกรรมการ

“กระบวนการทุกคนปฏิบัติหน้าที่ด้วยเกียรติ และความรับผิดชอบต่อกฎหมายและชาติบ้านเมือง” ผบ.ทร. กล่าว

พร้อมระบุว่า ความน่าเชื่อถือของกระบวนการไม่ได้เกิดจากการขอให้ประชาชนเชื่อ แต่ต้องเกิดจากการดำเนินการทุกขั้นตอนอย่างถูกต้อง โปร่งใส มีเหตุผล และสามารถตรวจสอบได้ 

ผบ.ทร. กล่าวทิ้งท้ายว่า เป้าหมายของโครงการ คือ การให้กองทัพเรือได้รับเรือที่สามารถทำหน้าที่ เป็นขีดความสามารถสำคัญในการปกป้องผลประโยชน์ของชาติทางทะเล ขณะเดียวกันประเทศไทยต้องได้รับผลประโยชน์ตอบแทนจากโครงการอย่างเหมาะสม ทั้งด้านความมั่นคง เศรษฐกิจ และเทคโนโลยี