นักวิชาการกังขา กกต. แถลงปมนับคะแนนชลบุรี ชี้ขาดหลักฐาน ห่วงบานปลาย

ภายหลังคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) แถลงผลตรวจสอบข้อร้องเรียนกรณีการเลือกตั้ง สส. “ชลบุรี เขต 1” และยืนยันไม่ดำเนินการนับคะแนนใหม่ ผศ.ดร.เชษฐา ทรัพย์เย็น นักวิชาการด้านรัฐศาสตร์ และผู้อำนวยการเนชั่นโพล ให้สัมภาษณ์ผ่านรายการเข้าเรื่อง ทางช่องฐานเศรษฐกิจประเมินว่า แม้การชี้แจงของ กกต. จะเป็นไปตามกรอบกฎหมายและพยานหลักฐาน แต่รูปแบบการสื่อสารยังไม่สามารถสร้างความกระจ่างต่อสังคมได้เพียงพอ

ผศ.ดร.เชษฐา ระบุว่า ก่อนการแถลง สังคมมีความคาดหวังสูง เนื่องจากทั้งผู้สมัครที่ชนะและผู้ได้คะแนนอันดับสองต่างแสดงเจตจำนงในทิศทางเดียวกันให้มีการนับใหม่เพื่อความชัดเจน อย่างไรก็ตาม กกต.เลือกพิจารณาตามข้อกฎหมายและคำร้องเป็นหลัก โดยไม่ได้นำปัจจัยด้านความเชื่อมั่นหรือความรู้สึกของสาธารณะมาประกอบการตัดสินใจ

ในการแถลง กกต.ได้ชี้แจงข้อร้องเรียนสำคัญ อาทิ กรณีไฟฟ้าดับ การจัดเก็บหีบบัตรและสายรัด รวมถึงข้อกล่าวหาเรื่องการนับคะแนน โดยสรุปว่าไม่พบความผิดปกติที่เข้าข่ายตามกฎหมายให้ต้องสั่งนับคะแนนใหม่

อย่างไรก็ตาม นักวิชาการรายนี้เห็นว่าจุดอ่อน ของการแถลงอยู่ที่การขาดหลักฐานเชิงประจักษ์ เช่น ภาพถ่าย คลิปวิดีโอ หรือการสาธิตขั้นตอน ซึ่งจะช่วยให้ประชาชนเข้าใจและคลายข้อสงสัยได้มากกว่าการชี้แจงด้วยคำพูดเพียงอย่างเดียว

“ในยุคนี้ประชาชนรับข้อมูลผ่านภาพและหลักฐานที่ตรวจสอบได้ การอธิบายโดยไม่มีสิ่งยืนยันต่อสายตา แม้ข้อมูลจะถูกต้อง ก็ยังทำให้เกิดคำถามตามมาได้” ผศ.ดร.เชษฐา กล่าว

จัดเกรด กกต. แถลง ปมชลบุรี เขต 1

ผศ.ดร.เชษฐา ประเมินผลการแถลงเป็นรายด้าน โดยให้คะแนนด้านเนื้อหา เป็นเกรด B เพราะมองว่ามีข้อมูลและการเตรียมการ ส่วนด้านรูปแบบการสื่อสาร ให้เกรด D เนื่องจากเห็นว่ายังไม่สอดคล้องกับสถานการณ์ที่เป็นประเด็นระดับชาติ ส่วนด้านความตั้งใจและการทำงาน ให้เกรด A โดยเฉพาะการดำเนินการตามกรอบเวลา เมื่อรวมทุกมิติ จึงให้ภาพรวมเพียงระดับ เกรด C หรือ “พอใช้” เนื่องจากยังไม่สามารถตอบโจทย์การสร้างความเชื่อมั่นของประชาชนอีกส่วนหนึ่งได้

เตือนอาจกระทบความเชื่อมั่นในวงกว้าง

ผศ.ดร.เชษฐา มองว่า ความกังวลต่อกระบวนการเลือกตั้งเริ่มสะสมมาตั้งแต่ช่วงเลือกตั้งล่วงหน้า และเมื่อเกิดข้อร้องเรียนต่อเนื่อง จึงทำให้ประเด็นนี้ไม่ใช่เรื่องเฉพาะพื้นที่ แต่กลายเป็นวาระที่สังคมทั้งประเทศจับตา

“ผมรู้สึกว่า เป็นการแถลงเหมือนสถานการณ์ไม่ค่อยวิกฤต เหมือนกับว่าเป็นการพบปะสื่อมวลชน เพราะ ว่าองค์ประกอบที่ออกมาไม่ได้มีอะไรทำให้เกิดความชัดเจนต่อสายตา ถ้าสมมุติประชาชนเห็นว่าการแถลงข่าวขาดความเป็นมืออาชีพ แทนที่จะเป็นการดับไฟ จะกลายเป็นเกิดไฟกองใหม่ขึ้นหรือเปล่า” ผศ.ดร.เชษฐา ระบุ

หากการสื่อสารไม่เพียงพอ อาจนำไปสู่การตั้งคำถามต่อความน่าเชื่อถือของกระบวนการเลือกตั้งโดยรวม ซึ่งมีผลเชื่อมโยงถึงความเชื่อมั่นทางการเมืองและเศรษฐกิจในระยะยาว

แนะ กกต.สื่อสารเชิงรุก-เปิดหลักฐานมากขึ้น

นักวิชาการเสนอว่า กกต.ควรติดตามกระแสสังคมอย่างใกล้ชิด และหากยังมีข้อสงสัย ควรออกมาชี้แจงเพิ่มเติมพร้อมหลักฐานที่ตรวจสอบได้ เพื่อตัดไฟแต่ต้นลม และลดความขัดแย้งที่อาจขยายตัว

“องค์กรที่ทำหน้าที่จัดการเลือกตั้งไม่เพียงต้องถูกต้องตามกฎหมาย แต่ต้องทำให้ประชาชนเชื่อมั่นด้วย เพราะความเชื่อมั่นคือหัวใจของความชอบธรรมทางการเมือง” ผศ.ดร.เชษฐา กล่าว