เทียบชัดๆ "กฎหมายสมรสเท่าเทียม" 3 ฉบับ ลุ้นผ่านสภา 21 ธ.ค. 

กฎหมายที่ให้สิทธิบุคคลทุกเพศสภาพ สามารถสมรส และได้รับสิทธิเช่นเดียวกันกับคู่สมรสชายหญิงได้นั้น เป็นสิ่งที่ในประเทศไทยได้มีความพยายามผลักดันกันมาหลายปี จนในที่สุดมติคณะรัฐมนตรี(ครม.)เมื่อวันที่ 19 ธันวาคม 2566 ได้เห็นชอบ "ร่าง พ.ร.บ.สมรสเท่าเทียม" และเตรียมเสนอเข้าสู่สภาผู้แทนราษฎร เพื่อพิจารณาในวันที่ 21 ธันวาคม 2566

ซึ่งในวันที่ 21 ธันวาคม 2566 จะมีร่างกฎหมายสมรสเท่าเทียมเข้าสู่ที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎรทั้งสิ้น 3 ร่างด้วยกัน ได้แก่ 

• ร่างกฎหมายสมรสเท่าเทียม ฉบับกระทรวงยุติธรรม เสนอโดย ครม.
• ร่างกฎหมายสมรสเท่าเทียม ฉบับเสนอโดย สส. พรรคก้าวไกล
• ร่างกฎหมายสมรสเท่าเทียมฉบับภาคประชาชน

โดยทั้ง 3 ร่างมีหลักการเดียวกันคือ การสมรสที่มีความเท่าเทียม การแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ที่เปลี่ยนจากการสมรสระหว่างชาย-หญิง เป็นการสมรสระหว่างบุคคล 2 คน แต่มีรายละเอียดบางประการ ที่แตกต่างกันออกไป

เทียบรายละเอียด 3 ร่างกฎหมาย สมรสเท่าเทียม

ประเด็นการหมั้น

• ฉบับรัฐบาล ระบุว่า บุคคล 2ฝ่าย เป็นผู้หมั้น และผู้รับหมั้น
• ฉบับก้าวไกล ระบุว่า บุคคล 2ฝ่าย เป็นผู้หมั้น และผู้รับหมั้น
• ฉบับภาคประชาชน ไม่มีการแก้ไข เนื่องจากเห็นว่าสามารถสมรสได้โดยไม่ต้องหมั้น

ประเด็นอายุการสมรส

• ฉบับรัฐบาล ระบุที่ 17 ปี
• ฉบับก้าวไกล ระบุที่ 18 ปี
• ฉบับภาคประชาชน ระบุที่ 18 ปี

ประเด็นการระบุเพศ

• ฉบับรัฐบาล ระบุว่า ระหว่างบุคคลทั้ง 2ฝ่าย บุคคล 2คน
• ฉบับก้าวไกล ระบุว่า ระหว่างบุคคลทั้ง 2ฝ่าย บุคคล 2คน
• ฉบับภาคประชาชน ระบุว่า ระหว่างบุคคล 2 บุคคล

ประเด็นสถานะหลังจดทะเบียนสมรส

• ฉบับรัฐบาล ระบุว่า คู่สมรส
• ฉบับก้าวไกล ระบุว่า คู่สมรส
• ฉบับภาคประชาชน ระบุว่า คู่สมรส

ประเด็นบทเฉพาะกาล และการแก้ไขกฎหมายอื่นๆ

• ฉบับรัฐบาล ไม่มีบทเฉพาะกาล และการแก้ไขกฎหมายอื่นๆ
• ฉบับก้าวไกล ไม่มีบทเฉพาะกาล และการแก้ไขกฎหมายอื่นๆ 
• ฉบับภาคประชาชน มีบทเฉพาะกาล และการแก้ไขกฎหมายอื่นๆ

ประเด็นระยะเวลาบังคับใช้หลังประกาศในราชกิจจานุเบกษา

• ฉบับรัฐบาล ระบุ 120 วัน
• ฉบับก้าวไกล ระบุ 120 วัน
• ฉบับภาคประชาชน ระบุ 60 วัน

ประเด็นบทบัญญัติให้หน่วยงานเสนอแก้ไขกฎหมาย อื่นๆ

• ฉบับรัฐบาล ระบุ 180 วัน 
• ฉบับก้าวไกล ระบุ 180 วัน 
• ฉบับภาคประชาชน ระบุเสนอในบทเฉพาะกาลให้ใช้ทันที

ประเด็นการแก้ไขกฎหมาย ป.พ.พ.เกี่ยวกับบิดามาดา กับบุตร

• ฉบับรัฐบาล ไม่แก้ไข
• ฉบับก้าวไกล ไม่แก้ไข
• ฉบับภาคประชาชน เปลี่ยนจากบิดา มารดา เป็นบุพการี

ประเด็นผู้รักษาการตาม ร่าง พ.ร.บ.สมรสเท่าเทียม

• ฉบับรัฐบาล นายกรัฐมนตรี 
• ฉบับก้าวไกล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
• ฉบับภาคประชาชน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย

ทั้งนี้ ร่างกฎหมายสมรสเท่าเทียมทั้ง 3 ฉบับ เป็นการปรับปรุงแก้ไข ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เพื่อให้สิทธิแก่ทุกเพศสามารถเข้าถึงการสมรสได้ โดย ร่างกฎหมายสมรสเท่าเทียมฉบับภาคประชาชน เป็นการรวบรวมรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งเกิน 10,000 ชื่อเพื่อเสนอร่างกฎหมาย และได้บรรจุวาระการประชุมสภาผู้แทนราษฎรวันที่ 20 ธันวาคม 2566

ส่วนร่างกฎหมายสมรสเท่าเทียม ฉบับเสนอโดย สส. พรรคก้าวไกล ได้เสนอต่อสภาผู้แทนราษฎร เมื่อวันที่ 9 สิงหาคม 2566 โดยเป็นฉบับเดียวกันกับที่เคยเสนอสภาชุดก่อนที่มาจากการเลือกตั้งในปี 2562 และร่างกฎหมายสมรสเท่าเทียม ฉบับรัฐบาล โดยกระทรวงยุติธรรม ได้มีมติครม.เห็นชอบเมื่อวันที่ 19 ธันวาคม 2566 ซึ่งเป็นหนึ่งในนโยบาย ที่นายเศรษฐา ได้แถลงต่อรัฐสภา
 

ที่มา : ภาคีสีรุ้ง , ทำเนียบรัฐบาล , ilaw