
คกก.โรคติดต่อฯ เคาะ 'โปลิโอ' เป็นโรคติดต่ออันตราย คุมเข้ม 'โรคพิษสุนัขบ้า'
คณะกรรมการโรคติดต่อฯ ยกระดับ 'โปลิโอ' เป็นโรคติดต่ออันตราย พร้อมผนึก 5 หน่วยงานเร่งสกัด 'โรคพิษสุนัขบ้า' หลังตัวเลขผู้เสียชีวิต 6 ปีพุ่งต่อเนื่องพร้อมไฟเขียวตั้ง 2 ด่านควบคุมโรคสนามบินใหม่
KEY
POINTS
- คณะกรรมการโรคติดต่อแห่งชาติมีมติเห็นชอบประกาศให้ "โรคโปลิโอ" เป็นโรคติดต่ออันตราย เพื่อป้องกันความเสี่ยงการนำเข้าเชื้อสายพันธุ์กลายพันธุ์จากประเทศเพื่อนบ้าน
- ยกระดับมาตรการเฝ้าระวังและควบคุม "โรคพิษสุนัขบ้า" เนื่องจากมีแนวโน้มผู้เสียชีวิตเพิ่มขึ้น โดยปี 2569 มีผู้เสียชีวิตแล้ว 13 ราย
- สั่งการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องบูรณาการการทำงานเพื่อป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า เช่น อำนวยความสะดวกให้ผู้ที่ถูกสัตว์กัดได้รับวัคซีนรวดเร็วขึ้น และเพิ่มการฉีดวัคซีนในสัตว์
18 พฤศจิกายน 2569 นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข มอบหมายให้ นพ.สมฤกษ์ จึงสมาน ปลัดกระทรวงสาธารณสุข เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการโรคติดต่อแห่งชาติ ครั้งที่ 6/2569 โดยมี นพ.มณเฑียร คณาสวัสดิ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค และกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิที่เกี่ยวข้องเข้าร่วม โดย นพ.สมฤกษ์กล่าวว่า ที่ประชุมพิจารณาเห็นชอบ 3 เรื่อง คือ
1. กำหนดชื่อและอาการสำคัญของ "โรคโปลิโอ" ให้เป็นโรคติดต่ออันตราย ตาม พ.ร.บ.โรคติดต่อ พ.ศ. 2558 แม้ว่าประเทศไทยจะปลอดเชื้อโปลิโอสายพันธุ์ธรรมชาติ (WPV) มาตั้งแต่ปี 2540 แต่ยังมีความเสี่ยงสูงจากการนำเข้าเชื้อสายพันธุ์วัคซีนกลายพันธุ์ (cVDPV) จากประเทศเพื่อนบ้าน เช่น ลาว และเมียนมา คณะผู้เชี่ยวชาญและคณะกรรมการด้านวิชาการจึงมีมติเห็นชอบให้ยกระดับสถานะโรคโปลิโอเป็นโรคติดต่ออันตราย
กำหนดอาการสำคัญ "โรคโปลิโอ"
- อาจมีไข้ อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ อาเจียน คอแข็ง หรือปวดกล้ามเนื้อ
- บางรายมีอาการกล้ามเนื้ออ่อนแรงหรืออัมพาตของกล้ามเนื้อแบบอ่อนปวกเปียกเฉียบพลัน ซึ่งอาจนำไปสู่ความพิการถาวรในรายที่รุนแรงอาจมีภาวะระบบทางเดินหายใจล้มเหลว และเสียชีวิตได้
ทั้งนี้ ผู้ติดเชื้อบางคนอาจไม่มีอาการ โดยผู้ป่วยต้องมีผลตรวจยืนยันทางห้องปฏิบัติการพบเชื้อไวรัสโปลิโอสายพันธุ์ก่อโรคตามธรรมชาติหรือสายพันธุ์วัคซีนกลายพันธุ์
2. แนวทางปฏิบัติเพื่อการเฝ้าระวัง ป้องกัน และควบคุมโรคพิษสุนัขบ้า ซึ่งเป็นโรคติดต่อระหว่างสัตว์และคน เนื่องจากมีแนวโน้มผู้เสียชีวิตด้วยโรคพิษสุนัขบ้าเพิ่มขึ้น โดยปี 2569 มีผู้เสียชีวิต 13 ราย พบปัญหาจากการถูกสัตว์กัด/ข่วน และไม่ได้รับวัคซีนหลังสัมผัสโรค
ส่วนใหญ่เป็นลูกสุนัข สุนัขจรจัด ไม่มีเจ้าของ ไม่มีประวัติการฉีดวัคซีน จึงต้องยกระดับการเฝ้าระวังผู้ถูกสัตว์กัด/ข่วนแบบบูรณาการ จึงมอบกระทรวงสาธารณสุขให้สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดและ โรงพยาบาลจัดช่องทางอำนวยความสะดวกให้กับผู้สัมผัสสัตว์เสี่ยงได้รับการวินิจฉัย การรักษา และรับวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าเข็มแรกอย่างรวดเร็ว
กรมปศุสัตว์เพิ่มความเข้มข้นเฝ้าระวังควบคุมโรคในสัตว์, กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นเพิ่มความครอบคลุมการสำรวจประชากรสัตว์ การฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าในสัตว์และจัดการปัญหาสัตว์จร/ไม่มีเจ้าของ , กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช เฝ้าระวังโรค เน้นรอยต่อระหว่างป่าและชุมชน และกรมประชาสัมพันธ์ สื่อสารความเสี่ยง สร้างความรู้ความเข้าใจในการป้องกันโรค โดยให้คณะกรรมการโรคติดต่อจังหวัด/กทม. เร่งรัดการดำเนินการตามแนวทางปฏิบัติฯ เพื่อไม่ให้มีผู้เสียชีวิตด้วยโรคพิษสุนัขบ้า
3. ร่างประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง การจัดตั้งด่านควบคุมโรคติดต่อระหว่างประเทศเพิ่มเติม 2 แห่ง เพื่ออำนวยความสะดวกด้านการค้า การลงทุน การขนส่ง และการท่องเที่ยวระหว่างประเทศ ได้แก่
- สนามบินตราด
- สนามบินนครศรีธรรมราช
นอกจากนี้ได้เห็นชอบร่างประกาศคณะกรรมการโรคติดต่อแห่งชาติ เรื่อง การเพิ่มเติมผู้แทนจากหน่วยงานของรัฐในคณะทำงานประจำช่องทางเข้าออกด่านควบคุมโรคติดต่อระหว่างประเทศ ได้แก่
- พรมแดนสะพานมิตรภาพ 3 (นครพนม) จังหวัดนครพนม
- พรมแดนท่าเทียบเรือ เทศบาลเมืองนครพนมจังหวัดนครพนม
- พรมแดนท่าลี่ จังหวัดเลย
สถานการณ์โรคติดต่อที่สำคัญในปี 2569
นพ.มณเฑียร กล่าวว่า ที่ประชุมได้ติดตามสถานการณ์โรคติดต่อที่สำคัญในปี 2569 โดยมีรายละเอียด ดังนี้
1. โรคไข้หวัดใหญ่
พบผู้ป่วยสะสม 613,292 ราย เสียชีวิตสะสม 134 ราย อัตราป่วยสูงสุดในกลุ่มเด็กอายุ 5-9 ปี อัตราป่วยตายสูงสุงในกลุ่มอายุ 60 ปีขึ้นไป ผู้เสียชีวิตกว่า 83% มีโรคประจำตัวเรื้อรัง สายพันธุ์ที่ตรวจพบมากที่สุด คือ สายพันธุ์ A/H1N1
2. โรคติดเชื้อไวรัส RSV
พบผู้ป่วยสะสม 32,007 ราย เสียชีวิต 7 ราย เป็นเด็กเล็กอายุต่ำกว่า 1 ปี 2 ราย กลุ่มอายุ 1-4 ปี 4 ราย และผู้สูงอายุ 91 ปี 1 ราย ซึ่งมีภาวะสุขภาพและโรคประจำตัว
ทั้ง 2 โรคนี้ขอให้หมั่นล้างมือ สวมหน้ากากอนามัย เมื่อมีอาการป่วยหรือเข้าไปอยู่ในสถานที่แออัด พาเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ หรือผู้มีโรคเรื้อรังไปรับวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่
3. โรคฝีดาษวานร
พบผู้ป่วยสะสม 512 ราย เสียชีวิต 3 ราย ส่วนใหญ่เป็นเพศชาย มีประวัติติดเชื้อ HIV ร่วมด้วย แนะนำให้หลีกเลี่ยงการสัมผัสผู้ป่วยหรือผู้ที่มีความเสี่ยงในการติดโรคหรือมีเพศสัมพันธ์ใกล้ชิดกับคนแปลกหน้า
4. โรคไข้เลือดออก
พบผู้ป่วยสะสม 34,875 ราย เสียชีวิตสะสม 47 ราย พบแพร่ระบาดสูงในภาคใต้ กลุ่มที่พบผู้ป่วยมากที่สุด คือ วัยเรียนและวัยทำงาน ขอให้ประชาชนช่วยกันกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลาย ป้องกันไม่ให้ถูกยุงลายกัด และติดตามเฝ้าระวังการแพร่ระบาดอย่างใกล้ชิด หากมีอาการสงสัยว่าเป็นโรคไข้เลือดออก ควรไปโรงพยาบาลเพื่อรับการตรวจวินิจฉัยและเจาะเลือดตรวจหาเชื้อและเข้ารับการรักษาโดยด่วน







