สบส. ดันร่างระเบียบ 'อาสาสร้างสุขภาพ' ยกระดับ ปชช.เป็นหุ้นส่วนระบบสาธารณสุข

กรม สบส. เดินหน้าผลักดัน (ร่าง) ระเบียบกระทรวงสาธารณสุข ว่าด้วยอาสาสร้างสุขภาพเพื่อยกระดับการมีส่วนร่วมของประชาชนในการส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรค พร้อมสร้างเครือข่ายอาสาสร้างสุขภาพที่มีมาตรฐาน ครอบคลุมทุกช่วงวัย ตั้งแต่เด็ก เยาวชน วัยทำงาน ไปจนถึงผู้สูงอายุ ให้เป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนการสร้างสุขภาวะของประเทศอย่างยั่งยืน

นายแพทย์ภูวเดช สุระโคตร อธิบดีกรม สบส. กล่าวว่า ปัจจุบันประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์ ขณะเดียวกันยังเผชิญกับปัญหาโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ปัญหาสุขภาพจิต การเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อม และพฤติกรรมสุขภาพที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของประชาชน การส่งเสริมให้ประชาชนมีความรอบรู้ด้านสุขภาพและสามารถดูแลสุขภาพของตนเองได้ จึงเป็นกลไกสำคัญในการลดภาระด้านสาธารณสุขและสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชน

ด้วยเหตุนี้ จึงได้จัดทำ (ร่าง) ระเบียบกระทรวงสาธารณสุข ว่าด้วยอาสาสร้างสุขภาพ เพื่อกำหนดหลักเกณฑ์การดำเนินงานของอาสาสร้างสุขภาพให้เป็นมาตรฐานเดียวกันทั่วประเทศ โดยมีเป้าหมายสร้างเครือข่ายประชาชนที่มีความรู้ ความสามารถ และมีจิตอาสาในการขับเคลื่อนงานด้านสุขภาพในทุกพื้นที่ทั้งยังเปิดโอกาสให้อาสาสร้างสุขภาพรวมตัวเป็นองค์กรอาสาสร้างสุขภาพ เพื่อสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับหน่วยงานภาครัฐและภาคีที่เกี่ยวข้อง

อีกทั้งยังให้ความสำคัญกับการพัฒนาศักยภาพอาสาสร้างสุขภาพ โดยกำหนดให้มีหลักสูตรและมาตรฐานสมรรถนะ รวมทั้งการออกประกาศนียบัตรแก่ผู้ผ่านการพัฒนา เพื่อสร้างความรู้ ความสามารถ และความเชื่อมั่นในการปฏิบัติงาน ตลอดจนกำหนดบทบาทหน้าที่ให้เป็นแบบอย่างด้านสุขภาพ เป็นแกนนำในการส่งเสริมสุขภาพ ป้องกันโรค สื่อสารรณรงค์ และสร้างความตระหนักรู้แก่ประชาชนในชุมชนและสังคม 

นายสมศักดิ์ กรีชัย รองอธิบดี กรม สบส. กล่าวเพิ่มเติมว่า การจัดทำร่างระเบียบฉบับนี้ถือเป็นการสร้างกลไกสำคัญในการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนตามนโยบายกระทรวงสาธารณสุข ที่มุ่งเน้นการสร้างสุขภาพนำการซ่อมสุขภาพ และผลักดันให้ประชาชนเป็นหุ้นส่วนของระบบสุขภาพ การมีเครือข่ายอาสาสร้างสุขภาพที่มีมาตรฐานจะช่วยขยายโอกาสในการเข้าถึงองค์ความรู้ด้านสุขภาพ

ส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพที่เหมาะสม ลดปัจจัยเสี่ยงของโรค และเพิ่มความเข้มแข็งให้กับชุมชนทั่วประเทศ ซึ่งจะนำไปสู่การยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนและสร้างระบบสุขภาพที่ยั่งยืนในระยะยาวซึ่งปัจจุบันมีเครือข่ายอาสาสร้างสุขภาพจำนวน 82,000 คน

สำหรับผู้ที่จะขึ้นทะเบียนเป็นอาสาสร้างสุขภาพ จะต้องมีคุณสมบัติตามที่กำหนด อาทิ มีอายุไม่น้อยกว่า 11 ปี  มีจิตอาสา สุขภาพแข็งแรง และไม่เป็นอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ตามกฎหมาย เพื่อให้เกิดการทำงานที่เกื้อหนุนกันในระบบสุขภาพ

ขณะเดียวกันยังเปิดโอกาสให้อาสาสร้างสุขภาพรวมตัวกันเป็นองค์กรอาสาสร้างสุขภาพ เพื่อขับเคลื่อนกิจกรรมด้านสุขภาพในพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม โดยสามารถแสดงความคิดเห็น "หลักการร่างระเบียบกระทรวงสาธารณสุข ว่าด้วยอาสาสร้างสุขภาพ พ.ศ. ..." ได้ทางระบบกลางทางกฎหมาย ได้ตั้งแต่บัดนี้ ถึงวันที่ 3 สิงหาคม 2569