มัดรวม 6 โรคจากอากาศร้อน เช็กอาการพร้อมวิธีดูแลตัวเอง

กรมอุตุนิยมวิทยา คาดการณ์ภาพรวมฤดูร้อนปี 2569 นี้ โดยคาดว่า ช่วงกลางเดือนมีนาคมถึงเมษายนจะร้อนจัดกว่าปีที่ผ่านมาซึ่งอาจมีอุณหภูมิสูงกว่า 42 องศาเซลเซียส โดยพื้นที่เฝ้าระวังอากาศร้อนจัด คือ แม่ฮ่องสอน ลำปาง และตาก ขณะที่สภาพภูมิอากาศโลกช่วงฤดูร้อนนี้ยังได้รับอิทธิพลลานีญากำลังอ่อนที่กำลังเปลี่ยนสู่สภาวะเป็นกลาง ทำให้ปริมาณฝนโดยรวมใกล้เคียงค่าปกติ แต่ยังมีสัญญาณแห้งแล้งเล็กน้อยในภาคเหนือ ภาคกลาง และภาคตะวันออก

ทั้งนี้ เพื่อเตรียมความพร้อมรับมือกับสภาพอากาศดังกล่าว โดยกองประเมินผลกระทบต่อสุขภาพ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข เผยแพร่เอกสารให้ความรู้กับประชาชนเพื่อใช้ในการดูแลสุขภาพในช่วงที่อากาศร้อนในหัวข้อ 6 การเจ็บป่วยจากความร้อน Heat illness ซึ่งได้อธิบายพร้อมรายละเอียดของอาการเจ็บป่วยจากความร้อน พร้อมวิธีการดูแลรักษาตัวเองได้ง่าย ๆ ดังนี้ 

1. ผื่นจากความร้อน 

อาการ :

• เหงื่อนออกมากในสภาพอากาศร้อน
• รูขุมขนอักเสบทำใหผิวหนังระคายเคือง
• เกิดตุ่มคันสีแดงเล็กๆ บริเวณใบหน้า ลำคอ หน้าอก ใต้ราวนม ขาหนีบ 

การดูแลรักษา :

• การอยู่ในสภาพแวดล้อมที่เย็นและแห้ง
• อาบน้ำบ่อย ๆ 
• สวมเสื้อผ้าสะอาด
• ทายาที่มีฤทธิ์ต้านฮีสตามีน 

2. บวมจากความร้อน (Heat edema) 

อาการ :

• เกิดจากความร้อน ทำให้หลอดเลือดบริเวณผิวหนังขยายตัว โดยเฉพาะบริเวณขา 

การดูแลรักษา : 

• พักผ่อนให้เพียงพอ
• นอนยกขาให้สูง
• ไม่ควรใช้ยาขับปัสสาวะ

3. ตะคริวจากความร้อน  (Heat cramps)

อาการ :

• การดูแลรักษา
• พักทันทีในที่ร่มและเย็น 
• นวดเบา ๆ สลับกับการยืดกล้ามเนื้อ
• ดื่มน้ำสะอาดหรือเครื่องดื่มผสมเกลือแร่
• ถ้าเป็นนานกว่า 1 ชั่วโมง ควบพบแพทย์  

4. การเป็นลมแดด (Heat Syncope) 

อาการ :

• หน้ามืด วิงเวียนศีรษะ เป็นลมหมดสติ
• เกิดจากร่างกายปรับตัวกับความร้อนที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วไม่ได้ 

การดูแลรักษา : 

• พักในที่ร่มและเย็น
• นอนราบกับพื้นโดยทำให้ขาและเท้าสูงกว่าลำตัว
• ใช้ผ้าชุบน้ำเย็นเช็ดหน้าและบีบนวด แขน ขา 
• หากอาการไม่ดีขึ้นใน 30 นาที ควรไปพบแพทย์ 

5. โรคเพลียแดด (Heat Exhaustion)

อาการ :

• เหงื่อออกมาก อ่อนแรง หน้าซีด ชีพจรอ่อน
• สับสน มึนงง ปวดกล้ามเนื้อ ปวดศีรษะ คลื่นไส้ คลื่นไส้หรืออาเจียน เป็นลมหมดสติ 
• เกิดจากการสูญเสียน้ำและเกลือแร่จำนวนมาก

การดูแลรักษา : 

• พักในที่ร่มและเย็น
• นอนราบกับพื้นโดยทำให้ขาและเท้าสูงกว่าลำตัว
• คลายเสื้อผ้าให้หลวม ใช้ผ้าชุบน้ำเย็นเช็ดตามตัว 
• วางถุงน้ำแข็งตามซอกคอ รักแร้ และขาหนีบ
• หากผู้ป่วยอาการไม่ดีขึ้น ให้รีบนำส่งโรงพยาบาลทันที 

6. โรคลมร้อน (Heat Stroke) 

อาการ :  

• อุณหภูมิแกนกลางร่างกาย มากกว่า 40 องศาเซลเซียส 
• ผิวหนังแดง ร้อน 
• สับสน มึนงง
• ชีพจรเต้นเร็วและแรง

การปฐมพยาบาลเบื้องต้น : 

• พาผู้ป่วยหลบเข้าที่ร่มหรือห้องที่มีความเย็น
• ถอดเสื้อผ้าให้เหลือเท่าที่จำเป็น
• ใช้ผ้าชุบน้ำเย็นเช็ดตามตัว วางถุงน้ำแข็งตามซอกคอ รักแร้และขาหนีบ
• รีบนำส่งโรงพยาบาลโดยเร็ว โดยรถปรับอากาศ หรือ เปิดหน้าต่างให้อากาศถ่ายเท