ไบเออร์แนะเอเชียเร่งรับมือ NCDs รับคลื่นผู้สูงวัยพุ่ง 1.3 พันล้านคนในปี 93

บริษัท ไบเออร์ (Bayer) เปิดประเด็นความท้าทายด้านระบบสุขภาพของภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก ท่ามกลางการเปลี่ยนผ่านสู่สังคมสูงวัย โดยคาดการณ์ว่าภายในปี 2593 ภูมิภาคจะมีประชากรอายุมากกว่า 60 ปีเกือบ 1.3 พันล้านคน หรือประมาณ 1 ใน 4 ของประชากรทั้งหมด สถานการณ์ดังกล่าวไม่ได้เพิ่มเพียงความต้องการบริการทางการแพทย์ แต่ยังทำให้ประเทศต่าง ๆ ต้องรับมือกับโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) และภาระค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพที่มีแนวโน้มสูงขึ้น

ประเด็นดังกล่าวถูกหยิบยกขึ้นในงานประชุม “Longer Lives, Better Years: Reimagining Healthcare for Asia Pacific” ซึ่งจัดควบคู่กับงาน Silver Economy Forum 2026 ระหว่างวันที่ 11–12 พฤศจิกายน 2569 ณ Kuala Lumpur Convention Centre ประเทศมาเลเซีย โดย Global Coalition on Aging (GCOA) ร่วมกับ Malaysian Healthy Ageing Society (MHAS) เพื่อแลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับการเตรียมระบบสุขภาพและเศรษฐกิจให้รองรับประชากรที่มีอายุยืนขึ้น

เอเชียอายุยืนขึ้น แต่ต้องเร่งเพิ่มปีที่มีสุขภาพดี

นายไซมอน โรซอฟ (Simon Rosof) ผู้บริหารระดับสูงประจำภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก บริษัท ไบเออร์ ฟาร์มาซูติคอล กล่าวในการนำเสนอหัวข้อ “Longer Lives in Asia Pacific: Where are the biggest healthcare gaps?” ว่า เอเชียแปซิฟิกเป็นภูมิภาคที่มีความสำคัญต่อธุรกิจของไบเออร์ โดยมีสัดส่วนประมาณ 26% ของธุรกิจยาทั่วโลกของบริษัท ขณะเดียวกันยังเป็นภูมิภาคที่มีประชากรมากกว่าครึ่งหนึ่งของโลก และกำลังเผชิญการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรอย่างรวดเร็ว

ความท้าทายสำคัญไม่ได้อยู่เพียงการทำให้ประชากรมีอายุยืนขึ้น แต่ต้องทำให้ผู้คนมีสุขภาพดีตลอดช่วงชีวิตที่ยาวนานขึ้นด้วย เนื่องจากข้อมูลการศึกษาภาระโรคทั่วโลก (Global Burden of Disease: GBD) ที่เผยแพร่ในวารสาร The Lancet Public Health เมื่อเดือนกรกฎาคม 2569 พบว่า ประชากรทั่วโลกใช้ชีวิตอยู่กับภาวะเจ็บป่วยหรือมีสุขภาพไม่ดีเฉลี่ย 10.7 ปี เพิ่มขึ้นจาก 8.8 ปีในปี 2533 และช่องว่างระหว่างอายุขัยกับจำนวนปีที่มีสุขภาพดียังขยายตัวใน 203 จาก 204 ประเทศและดินแดนที่ศึกษา

สำหรับภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก ผู้ที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไปอาจต้องใช้เวลาเกือบ 5 ปี หรือประมาณ 1 ใน 4 ของอายุขัยที่เหลืออยู่กับโรคหรือภาวะทุพพลภาพ สะท้อนว่าการเพิ่มขึ้นของอายุขัยไม่ได้หมายความว่าประชากรจะมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นตามไปด้วย

นายไซมอนระบุว่า แนวทางรับมือจำเป็นต้องเปลี่ยนจากระบบที่เน้นรักษาเมื่อผู้ป่วยมีอาการรุนแรง ไปสู่การตรวจพบความเสี่ยงตั้งแต่เนิ่น ๆ การรักษาที่มีประสิทธิภาพ และการลงทุนด้านการป้องกันโรค โดยเฉพาะการตรวจสุขภาพพื้นฐาน เช่น ความดันโลหิต ระดับคอเลสเตอรอล และน้ำตาลในเลือด ซึ่งเป็นตัวชี้วัดสำคัญในการประเมินความเสี่ยงของโรคเรื้อรัง

รวมถึงยังมองว่าเอเชียแปซิฟิกไม่ควรเป็นเพียงตลาดที่รับนวัตกรรมทางการแพทย์จากภูมิภาคอื่น แต่มีศักยภาพในการพัฒนานวัตกรรมและการรักษาใหม่ ๆ ด้วย โดยยกตัวอย่างความก้าวหน้าด้านวิทยาศาสตร์การแพทย์ในจีนและเกาหลีใต้ รวมถึงความร่วมมือด้านการวิจัยในสิงคโปร์และญี่ปุ่น

นอกจากนี้ ไบเออร์ยังให้ความสำคัญกับการนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาช่วยเร่งกระบวนการพัฒนายา ซึ่งโดยทั่วไปอาจใช้เวลาประมาณ 12–15 ปี โดยบริษัทตั้งเป้าลดระยะเวลาการพัฒนาลงประมาณ 30% ในอนาคต Simon ยกตัวอย่างความร่วมมือกับบริษัทด้านยีนบำบัดที่ใช้ AI ร่วมกับความเชี่ยวชาญของนักวิทยาศาสตร์ คัดเลือกและจัดลำดับความสำคัญของโครงการพัฒนายาที่มีศักยภาพภายใน 90 วัน จากกระบวนการที่ปกติอาจใช้เวลาราว 1 ปี

สโตรกเป็นโจทย์ใหญ่เอเชีย เร่งป้องกันเกิดซ้ำ

ขณะที่ ดร. มาเรีย โบเรนแทง (Dr. Maria Borentain) รองประธานระดับโลกและหัวหน้าฝ่ายการพัฒนาทางคลินิกกลุ่มโรคหัวใจและหลอดเลือดและโรคไต บริษัท ไบเออร์ นำเสนอในหัวข้อ “The Future of Secondary Stroke Prevention” โดยชี้ให้เห็นถึงภาระของโรคไม่ติดต่อเรื้อรังและโรคหลอดเลือดสมอง ซึ่งเป็นหนึ่งในความท้าทายสำคัญของระบบสาธารณสุขในภูมิภาค

ข้อมูลจากองค์การอนามัยโลกระบุว่า โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง เช่น โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคหลอดเลือดสมอง เบาหวาน และมะเร็ง เป็นสาเหตุของการเสียชีวิตเกือบ 9 ใน 10 รายในภูมิภาคแปซิฟิกตะวันตก ขณะที่ข้อมูลการสำรวจสุขภาพแห่งชาติมาเลเซียปี 2566 พบว่า ผู้ใหญ่ประมาณ 1 ใน 3 มีระดับคอเลสเตอรอลสูง และมากกว่าครึ่งไม่ทราบว่าตนเองมีภาวะดังกล่าว

สำหรับโรคหลอดเลือดสมอง ข้อมูลในปี 2563 พบว่าเอเชียมีสัดส่วนผู้เสียชีวิตจากโรคนี้ประมาณ 61% ของจำนวนผู้เสียชีวิตทั่วโลก หรือราว 4.1 ล้านคน และมีการคาดการณ์ว่าสัดส่วนดังกล่าวอาจเพิ่มขึ้นเป็น 69% หรือประมาณ 6.6 ล้านคนต่อปีภายในปี 2593 ขณะที่ประชากรทั่วโลกประมาณ 1 ใน 4 มีความเสี่ยงที่จะเกิดโรคหลอดเลือดสมองตลอดช่วงชีวิต โดยความดันโลหิตสูงเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญในเอเชีย รองลงมาคือโรคเบาหวาน

สถานการณ์ในมาเลเซียสะท้อนความรุนแรงของปัญหา โดยมีผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองรายใหม่ทุก ๆ 13 นาที และประมาณ 40% ของผู้ป่วยมีอายุต่ำกว่า 60 ปี นอกจากนี้ ผู้ป่วยยังมีความเสี่ยงเกิดโรคซ้ำ โดยข้อมูลระบุว่าอัตราการเกิดซ้ำภายใน 1 ปีอยู่ที่ประมาณ 10-16% ซึ่งเป็นปัญหาที่ต้องให้ความสำคัญต่อเนื่อง

ดร. มาเรีย ระบุว่า ผู้ที่เคยเกิดโรคหลอดเลือดสมองจำเป็นต้องได้รับการดูแลเพื่อป้องกันการเกิดซ้ำตั้งแต่หลังการรักษาครั้งแรก โดยควรประเมินสุขภาพอย่างครอบคลุม ทั้งความดันโลหิต ระดับน้ำตาลในเลือด ภาวะเบาหวาน และคอเลสเตอรอล รวมถึงได้รับยาตามคำแนะนำของแพทย์เพื่อควบคุมปัจจัยเสี่ยง เนื่องจากการเกิดโรคหลอดเลือดสมองครั้งที่สองอาจส่งผลรุนแรงกว่าเดิม ทั้งในแง่ความพิการและความเสี่ยงต่อการเสียชีวิต

นอกจกานี้ ยังกล่าวถึงความจำเป็นในการพัฒนาการรักษาเพื่อป้องกันโรคหลอดเลือดสมองซ้ำ โดยเฉพาะการลดความเสี่ยงการเกิดซ้ำโดยไม่เพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะเลือดออก ซึ่งเป็นโจทย์สำคัญของการพัฒนานวัตกรรมทางการแพทย์ ทั้งนี้ งานวิจัยที่เผยแพร่ในวารสาร The New England Journal of Medicine เมื่อเดือนเมษายน 2569 ศึกษาผู้ป่วยมากกว่า 12,000 คนจาก 37 ประเทศ ในจำนวนนี้เป็นผู้ป่วยจากเอเชียแปซิฟิกมากกว่า 3,500 คน เพื่อศึกษาการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองครั้งที่สอง

โรคเรื้อรังสร้างต้นทุนเศรษฐกิจ จี้ลงทุนป้องกัน

นอกจากผลกระทบต่อสุขภาพแล้ว โรคไม่ติดต่อเรื้อรังและโรคหลอดเลือดสมองยังสร้างความสูญเสียทางเศรษฐกิจในวงกว้าง โดยภาระทางเศรษฐกิจจากโรคหลอดเลือดสมองทั่วโลกมีมูลค่ามากกว่า 890,000 ล้านดอลลาร์ต่อปี และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเป็น 2.31 ล้านล้านดอลลาร์ภายในปี 2593

ส่วนมาเลเซียมีต้นทุนจากโรคไม่ติดต่อเรื้อรังประมาณ 64,200 ล้านริงกิตต่อปี หรือคิดเป็น 4.2% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) โดยความสูญเสียประมาณ 4 ใน 5 มาจากผลิตภาพแรงงานที่หายไป มากกว่าค่าใช้จ่ายด้านการรักษาพยาบาล สะท้อนว่าโรคเรื้อรังไม่ได้เป็นเพียงปัญหาสุขภาพ แต่ยังส่งผลต่อกำลังแรงงานและขีดความสามารถทางเศรษฐกิจของประเทศ

ข้อมูลจากองค์การอนามัยโลกยังชี้ว่า การลงทุนด้านการป้องกันโรคสามารถสร้างผลตอบแทนได้ โดยมีการประเมินว่าการลงทุนเพื่อป้องกันโรคทุก 1 ริงกิต อาจสร้างผลตอบแทนทางเศรษฐกิจได้ถึง 60 ริงกิต

ดึงรัฐ-เอกชน-ชุมชนร่วมออกแบบระบบสุขภาพ

ในช่วง Panel Discussion หัวข้อ “Can Asia Pacific Reimagine Healthcare for Longer Lives?” ผู้ร่วมเสวนาได้แลกเปลี่ยนมุมมองต่อการสร้างระบบสุขภาพที่รองรับสังคมสูงวัย โดย นายไมเคิล โฮดิน (Michael Hodin) ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร Global Coalition on Aging มองว่า การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรจะส่งผลต่อตลาดแรงงานและรูปแบบการจ้างงาน นายจ้างจึงมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมสุขภาพของพนักงาน ผ่านความร่วมมือด้านการตรวจติดตามสุขภาพและการป้องกันโรค ภายใต้กรอบกฎหมายและการคุ้มครองข้อมูลที่เหมาะสม

และยังมองว่าการสร้างสังคมสูงวัยที่มีสุขภาพดีไม่ใช่เพียงการเพิ่มภาระให้ระบบสาธารณสุข แต่ยังเป็นโอกาสทางเศรษฐกิจและการจ้างงาน โดยการทำให้ประชากรสูงวัยมีสุขภาพดีจะช่วยให้สามารถมีส่วนร่วมในตลาดแรงงานและสังคมได้ยาวนานขึ้น ขณะเดียวกันองค์กรและนายจ้างก็ได้รับประโยชน์จากแรงงานที่มีสุขภาพดี

ด้าน ศาสตราจารย์นาธาน วิเทียลิงกัม (Prof. Nathan Vytialingam) ประธาน Malaysian Healthy Ageing Society ระบุว่า การสร้างความตระหนักเรื่องการตรวจสุขภาพต้องอาศัยการสื่อสารและให้ความรู้อย่างต่อเนื่อง โดยองค์กรได้รณรงค์เรื่องการสูงวัยอย่างมีสุขภาพดีมานานกว่า 20 ปี และเห็นว่าการสื่อสารในระดับชุมชนมีความสำคัญ ไม่ว่าจะเป็นโรงเรียน องค์กรภาคประชาสังคม หรือสถานที่ประกอบศาสนกิจ ซึ่งสามารถเป็นพื้นที่ให้ความรู้ด้านสุขภาพได้

อีกทั้งยังเตือนถึงปัญหาข้อมูลสุขภาพที่คลาดเคลื่อนบนสื่อสังคมออนไลน์ โดยมองว่าการสื่อสารผ่านบุคคลในชุมชนและการพูดคุยอย่างใกล้ชิดอาจช่วยสร้างความเข้าใจได้ดีกว่าการประชาสัมพันธ์เพียงอย่างเดียว รวมถึงควรให้ความสำคัญกับการตรวจสุขภาพช่องปาก เนื่องจากเกี่ยวข้องกับโภชนาการและสุขภาพโดยรวม

ขณะที่ นายไซมอนเสนอให้ภาครัฐ ภาคธุรกิจ และหน่วยงานด้านสุขภาพเร่งสร้างความร่วมมือ เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงนวัตกรรมและการรักษาได้เร็วขึ้น ส่วน Dr. Maria เน้นย้ำว่าผู้ที่เคยป่วยด้วยโรคหลอดเลือดสมองควรตระหนักถึงความเสี่ยงของการเกิดซ้ำ และปรึกษาแพทย์เพื่อวางแผนป้องกันอย่างเหมาะสม

เสนอ 4 แนวทางรับมือ สร้างสุขภาพดีรองรับสังคมสูงวัย

ทั้งนี้ ผู้เชี่ยวชาญเสนอแนวทางสำคัญ 4 ด้านในการเปลี่ยนผ่านระบบสุขภาพ เพื่อให้การมีอายุขัยที่ยืนยาวขึ้นมาพร้อมกับการมีสุขภาวะที่ดี ได้แก่

1. ตรวจพบและวินิจฉัยโรคให้เร็วขึ้น โดยเพิ่มการตรวจคัดกรองความดันโลหิต คอเลสเตอรอล ระดับน้ำตาลในเลือด และการทำงานของไตอย่างเป็นระบบตั้งแต่วัยกลางคน เพื่อให้ผู้ที่มีความเสี่ยงได้รับการรักษาก่อนเกิดภาวะแทรกซ้อน
2. เพิ่มประสิทธิภาพการรักษา ส่งเสริมให้ผู้ป่วยโรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง โรคไต และภาวะสูญเสียการมองเห็น เข้าถึงการรักษาที่ได้มาตรฐาน รวมถึงได้รับการติดตามผลอย่างต่อเนื่อง เพื่อรักษาความสามารถในการพึ่งพาตนเอง
3. ยกระดับการป้องกันโรคเป็นการลงทุน โดยพิจารณาผลตอบแทนจากการตรวจพบและรักษาโรคตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ครอบคลุมทั้งค่าใช้จ่ายด้านสาธารณสุขและความสูญเสียทางเศรษฐกิจจากการขาดงานและผลิตภาพแรงงานที่ลดลง
4. บูรณาการความร่วมมือทุกภาคส่วน ให้ภาครัฐกำหนดกรอบนโยบาย ภาคอุตสาหกรรมสนับสนุนนวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์ ขณะที่บุคลากรทางการแพทย์และภาคประชาสังคมร่วมสร้างความเข้าใจและความเชื่อมั่นในการรักษา

พร้อมกับเห็นตรงกันว่า การรับมือสังคมสูงวัยจำเป็นต้องขยายขอบเขตจากการรักษาโรคไปสู่การป้องกันและส่งเสริมสุขภาพตลอดช่วงชีวิต โดยเฉพาะการตรวจคัดกรองตั้งแต่อายุ 40 ปีขึ้นไป ทั้งความดันโลหิต คอเลสเตอรอล ระดับน้ำตาลในเลือด การทำงานของไต และสุขภาพดวงตา เพื่อค้นหาความเสี่ยงก่อนเกิดโรครุนแรง และลดภาระที่อาจตกอยู่กับครอบครัว ระบบสาธารณสุข และฉุดรั้งเศรษฐกิจในระยะยาว