ทุ่นสึนามิไม่ส่งสัญญาณ กระทบระบบเตือนภัยหรือไม่ เช็กกลไกการเฝ้าระวังของไทยที่นี่

จากกรณีเหตุแผ่นดินไหวในประเทศเพื่อนบ้านอย่างอินโดนีเซีย ในช่วงวันสองวันที่ผ่านมา และมีการประกาศเตือนภัยสึนามิ ในส่วนของไทยได้มีการเผยแพร่ข้อมูลผ่านสื่อสังคมออนไลน์ โดยระบุว่าทุ่นตรวจวัดคลื่นสึนามิบางจุดไม่ส่งข้อมูล ส่งผลทำให้ประชาชนเกิดความกังวล

มหาดไทยยัน ระบบเตือนสึนามิไทยพร้อม 100% แม้ทุ่นหลุด ย้ำหากเกิดความเสี่ยง พร้อมส่ง Cell Broadcast ทันที

ล่าสุด นายเจเศรษฐ์ ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย ได้ออกมาเปิดเผยว่า ระบบของประเทศไทยไม่ได้พึ่งพาทุ่นตรวจวัดสึนามิเพียงอย่างเดียว แต่เป็นระบบบูรณาการข้อมูลจากหลายแหล่ง หลายหน่วยงาน และมีขั้นตอนการปฏิบัติงานตามมาตรฐาน (Standard Operating Procedure: SOP) เพื่อวิเคราะห์และประเมินสถานการณ์ก่อนแจ้งเตือนประชาชน

"ทุ่นตรวจวัดสึนามิเป็นเพียงหนึ่งในเครื่องมือของระบบเฝ้าระวังสึนามิของประเทศไทย การที่ทุ่นบางจุดไม่ส่งข้อมูล ไม่ได้หมายความว่าระบบเตือนภัยหยุดทำงาน เนื่องจากประเทศไทยยังมีระบบและข้อมูลประกอบการประเมินสถานการณ์จากหลายด้าน ทั้งข้อมูลแผ่นดินไหว สถานีวัดระดับน้ำทะเล ข้อมูลจากเครือข่ายและหน่วยงานระหว่างประเทศ รวมถึงมีขั้นตอนการปฏิบัติงานตามมาตรฐาน หรือ SOP สำหรับวิเคราะห์และประเมินสถานการณ์อย่างเป็นระบบ"

นายเจเศรษฐ์ เปิดเผยเพิ่มเติมว่า หากประเมินสถานการณ์แล้วพบว่ามีความเสี่ยงและจำเป็นต้องแจ้งเตือนประชาชน รัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องยังมีช่องทางในการแจ้งเตือนประชาชน รวมถึง ระบบ Cell Broadcast เพื่อส่งข้อมูลไปยังโทรศัพท์มือถือในพื้นที่เสี่ยงอย่างรวดเร็ว

ปภ. ยันระบบเตือนสึนามิไร้ปัญหา พร้อมกู้ทุ่นหลุดพังงา-ระนอง ติดใหม่ พ.ย. 69

นายธีรพัฒน์ คัชมาตย์ อธิบดีกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย(ปภ.) กล่าวว่า ปภ. โดยศูนย์เตือนภัยพิบัติแห่งชาติ ได้ติดตามและตรวจสอบสถานะของทุ่นอย่างต่อเนื่อง ทั้งในด้านระบบเทคนิคและสัญญาณ GPS ข้อมูลปัจจุบัน พบว่า ทุ่นดังกล่าวลอยอยู่ห่างจากเกาะพยาม อำเภอเมืองระนอง จังหวัดระนอง ประมาณ 111 กม. และห่างจากอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสุรินทร์ จังหวัดพังงา ประมาณ 44 กม. คาดว่าอาจเกิดจากสภาพคลื่นลมในทะเลอันดามันที่มีกำลังแรงในช่วงมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ 

ทั้งนี้ ปภ. และกองทัพเรือได้วางแผนเก็บกู้ทุ่น และเตรียมติดตั้งทุ่นตรวจวัดคลื่นสึนามิทดแทนไว้เรียบร้อยแล้ว โดยมีกำหนดติดตั้งในช่วงเดือนพฤศจิกายน 2569 ซึ่งเป็นช่วงที่คาดว่าสภาพคลื่นลมในทะเลจะสงบลง และมีความเหมาะสมต่อการนำเรือวิจัยสมุทรศาสตร์ขนาดใหญ่ออกปฏิบัติภารกิจตามหลักความปลอดภัยทางทะเล  

"ปภ. มีแผนปฏิบัติงานด้านการเฝ้าระวังและแจ้งเตือนภัยที่รัดกุม และยืนยันว่าแม้ทุ่นตรวจวัดคลื่นสึนามิในทะเลอันดามันจะไม่สามารถส่งข้อมูลได้ในขณะนี้ แต่ไม่ส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพการเฝ้าระวังและแจ้งเตือนภัยสึนามิของประเทศไทยอย่างแน่นอน เพราะยังมีระบบเฝ้าระวังที่ดำเนินการอย่างต่อเนื่อง"

ทั้งนี้กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.)ได้เปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับระบบเฝ้าระวังและแจ้งเตือนภัยสึนามิของไทย ว่ามีกลไกการแจ้งเตือน หรือแหล่งข้อมูลที่ใช้เฝ้าระวังอย่างไรบ้าง พร้อมทั้งช่องทางในการแจ้งเตือน ซึ้งข้อมูลทั้งหมดมีดังต่อไปนี้ 

1. แหล่งข้อมูลที่ใช้เฝ้าระวังสึนามิ

ติดตามข้อมูลแบบ Real Time จากเครือข่ายทั้งในและต่างประเทศ ประกอบไปด้วย 
1.1ข้อมูลการเกิดแผ่นดินไหวในทะเลแถบมหาสมุทรอินเดีย 

• กองเฝ้าระวังแผ่นดินไหว กรมอุตุนิยมวิทยา
• GFZ German Research Centre for Geosciences (GEOFON)
• European-Mediterranean Seismological Centre (EMSC)
• The United States Geological Survey (USGS)

1.2.ข้อมูลจากเครือข่ายทุ่นตรวจวัดสึนามิ

• โดยองค์การบริหารมหาสมุทรและบรรยากาศแห่งชาติ สหรัฐอเมริกา (NOAA) เพื่อรวบรวมและให้บริการข้อมูลตรวจวัดของเครือข่ายทุ่นตรวจวัดสึนามิผ่าน Website National Data Buoy Center 

1.3.ข้อมูลของสถานีวัดระดับน้ำทะเล 4 ประเทศ 

• ได้แก่ อินเดีย อินโดนีเซีย ออสเตรเลีย และประเทศไทย

1.4.ข้อมูลการวิเคราะห์และแถลงการณ์จากผู้ให้บริการข้อมูลด้านสึนามิ (Tsunami Service Provider : TSP)

• ได้แก่ ประเทศอินเดีย ประเทศอินโดนีเซีย และประเทศออสเตรเลีย ซึ่งเป็นหน่วยติดตามและวิเคราะห์การเกิดสึนามิจากข้อมูลของเครือข่ายทุ่นตรวจวัดสึนามิ และสถานีวัดระดับน้ำทะเลที่อยู่ในกรอบความร่วมมือของคณะกรรมาธิการสมุทรศาสตร์ระหว่างรัฐบาลของ UNESCO (Intergovernmental Oceanographic Commission: IOC)

2. กลไกการแจ้งเตือนภัยสึนามิ

กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย โดยศูนย์เตือนภัยพิบัติแห่งชาติ ติดตาม เฝ้าระวังและแจ้งเตือนการเกิดสึนามิ ตลอด 24 ชั่วโมง เมื่อได้รับข้อมูลการแจ้งเตือนจากเครือข่ายระบบเฝ้าระวังการเกิดสึนามิ จะนำข้อมูลมาประมวลผลและวิเคราะห์ร่วมกับแบบจำลองการเกิดสึนามิของประเทศไทยที่ออกแบบไว้ล่วงหน้า เพื่อชี้เป้าพื้นที่เสี่ยงได้รับผลกระทบจากสึนามิที่แสดงข้อมูลช่วงเวลาการเข้าถึงฝั่งของคลื่นสึนามิในจังหวัดฝั่งทะเลอันดามันทั้ง 6 จังหวัด ได้แก่ ระนอง กระบี่ พังงา ภูเก็ต ตรัง และสตูล 
พร้อมแจ้งไปยังพื้นที่เสี่ยงภัยผ่านเครื่องมืออุปกรณ์แจ้งเตือนภัย ประกอบด้วย หอเตือนภัย และเครื่องรับสัญญาณเตือนภัยผ่านดาวเทียม ซึ่งติดตั้งอยู่ ณ สำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัด และสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทยประจำจังหวัด รวมทั้งสถานที่ราชการ 6 จังหวัดฝั่งทะเลอันดามัน ซึ่งได้ตรวจสอบสถานการณ์ทำงานให้เป็นปกติอย่างสม่ำเสมอ

ขั้นตอนการทำงาน

1. เฝ้าระวัง 24 ชั่วโมง ติดตามข้อมูลจากเครือข่ายเฝ้าระวังทั้งในและต่างประเทศ
2. วิเคราะห์และคาดการณ์ ประมวลผล + แบบจำลองสึนามิ ชี้เป้าพื้นที่เสี่ยงและเวลาการเข้าถึงฝั่ง
3. แจ้งเตือนพื้นที่เสี่ยง แจ้งเตือนผ่านหอเตือนภัย และเครื่องรับสัญญาณผ่านดาวเทียม (EVAC) ไปยัง 6 จังหวัดฝั่งอันดามัน

พื้นที่เฝ้าระวัง (จังหวัดฝั่งทะเลอันดามัน 6 จังหวัด)

1. ระนอง
2. กระบี่
3. พังงา
4. ภูเก็ต
5. ตรัง
6. สตูล

3. เกณฑ์การแจ้งเตือนภัยสึนามิในฝั่งทะเลอันดามัน

• จะแจ้งเตือนภัยสึนามิเมื่อเกิดแผ่นดินไหวในทะเล ช่วงพิกัด 2N-25N(องศาเหนือ) ,92E-110E(องศาตะวันออก)โดยต้องมีขนาดตั้งแต่ 7.6 ขึ้นไป ที่ความลึกน้อยกว่า 100 กิโลเมตร

4. ช่องทางการแจ้งเตือนภัยสึนามิ

• หอเตือนภัย
• เครื่องรับสัญญาณผ่านดาวเทียม (EVAC)
• วิทยุสื่อสาร
• ระบบ Broadcast Alert System (BAS)
• ทีวีดิจิทัล และ จอดิจิทัล Signage 
• สื่อโซเชียลมีเดีย
• Cell Broadcast