ทรัมป์ไปสุด! ปิดล้อมฮอร์มุซ โจมตีเรือรบอิหร่าน น้ำมันผันผวน เสี่ยงซ้ำเติมเศรษฐกิจโลก

บลูมเบิร์ก รายงานว่า ราคาน้ำมันปรับตัวลดลงจากสัญญาณว่าทางการวอชิงตันและเตหะรานอาจรื้อฟื้นการเจรจาหยุดยิง โดยเวสต์เท็กซัสอินเตอร์มีเดียต (WTI) ร่วงลงเข้าใกล้ 96 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ขณะที่เบรนท์ปิดตลาดใกล้ระดับ 99 ดอลลาร์เมื่อวันจันทร์ (14 เม.ย.69) หลังกองทัพสหรัฐเริ่มปิดล้อมช่องแคบฮอร์มุซ

ประธานาธิบดีสหรัฐโดนัลด์ ทรัมป์ กล่าวย้ำว่ามีหลายประเทศแสดงความพร้อมที่จะสนับสนุนภารกิจของสหรัฐ ในช่องแคบฮอร์มุซ แต่ปฏิเสธที่จะระบุชื่อ พร้อมบอกว่าจะให้รายละเอียดเพิ่มเติมในวันอังคาร

มาตรการปิดล้อมทางทะเลของทรัมป์จะเป็นบททดสอบความทนทานของข้อตกลงหยุดยิงที่เปราะบางกับอิหร่าน และจะยิ่งซ้ำเติมวิกฤตพลังงานโลกในสงครามที่ยืดเยื้อมาหกสัปดาห์และคร่าชีวิตผู้คนไปแล้วนับพันทั่วภูมิภาค

มาตรการนี้ถือเป็นความเคลื่อนไหวล่าสุดของผู้นำสหรัฐที่มุ่งกดดันให้อิหร่านผ่อนคลายการควบคุมของตนเหนือช่องแคบดังกล่าว หลังการเจรจาที่ปากีสถานเกี่ยวกับการขยายเวลาหยุดยิงล้มเหลวไม่ได้ข้อสรุป

"เราไม่อาจปล่อยให้ประเทศใดประเทศหนึ่งแบล็กเมล์หรือรีดไถทั้งโลกได้” ทรัมป์กล่าว พร้อมทั้งยืนยันโดยไม่มีหลักฐานว่า “ขณะนี้มีเรือจำนวนมากกำลังมุ่งหน้ามายังประเทศของเรา” เพื่อบรรทุกน้ำมันดิบจากสหรัฐ และย้ำว่า “เราไม่ใช้ช่องแคบนี้ เราไม่จำเป็นต้องใช้ช่องแคบนี้”

ฝ่ายอิหร่านระบุว่าจะโจมตีท่าเรือทุกแห่งในอ่าวเปอร์เซียหากท่าเรือของตนถูกคุกคาม ทำให้เกิดความตึงเครียดครั้งใหม่ในน่านน้ำที่ตามปกติแล้วมีการขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลวคิดเป็นราวหนึ่งในห้าของทั้งโลก

ความมั่นคงของท่าเรือในภูมิภาคนี้ “จะต้องเป็นของทุกคน หรือไม่เป็นของใครเลย” กองทัพอิหร่านระบุในแถลงการณ์เมื่อวันจันทร์ ตามรายงานของสำนักข่าว IRIB ของทางการอิหร่าน โดยระบุว่าการที่สหรัฐ ปิดกั้นช่องแคบดังกล่าวถือเป็น “การละเมิดกฎหมายโจรสลัดทางทะเล” พร้อมย้ำแผนการที่จะควบคุมน่านน้ำสำคัญนี้อย่างถาวรแม้หลังสงครามยุติแล้ว

ทรัมป์ได้เตือนอิหร่านไม่ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมเรือที่ผ่านเข้าออกช่องแคบดังกล่าว ด้านแวนซ์ ในการให้สัมภาษณ์กับช่องทีวีฟอกซ์นิวส์เลี่ยงตอบคำถามว่าประเด็นนี้จะเป็น “เส้นแดง” ของอิหร่านในการเจรจาหรือไม่ โดยระบุเพียงว่า “เราต้องการเห็นช่องแคบฮอร์มุซเปิดอย่างเต็มรูปแบบ”

“ฝ่ายอิหร่านพยายามเปลี่ยนเงื่อนไขในระหว่างการเจรจา เราได้ชี้แจงอย่างชัดเจนแล้วว่านั่นเป็นสิ่งที่ยอมรับไม่ได้” ทรัมป์กล่าว

สหรัฐฯเตือนจะโจมตีเรือรบอิหร่าน

ไม่นานหลังเส้นตายผ่านพ้น ทรัมป์ก็เตือนว่าสหรัฐจะโจมตีเรืออิหร่าน โดยใช้ยุทธวิธีแบบเดียวกับที่เคยใช้กับเรือต้องสงสัยลำเลียงยาเสพติดในทะเลแคริบเบียนตลอดหลายเดือนที่ผ่านมา

“สิ่งที่เรายังไม่ได้โจมตีคือเรือเร็วโจมตี (fast attack ships) จำนวนไม่มากของพวกเขา เพราะเราไม่ได้มองว่าเป็นภัยคุกคามมากนัก คำเตือน: ถ้าเรือเหล่านี้ลำใดเข้ามาใกล้เขตการปิดล้อมของเรา พวกมันจะถูก ‘ทำลาย’ ทันที ด้วยระบบสังหารแบบเดียวกับที่เราใช้กับพ่อค้ายาบนเรือในทะเล” ทรัมป์ระบุในโพสต์บนสื่อสังคมออนไลน์

อย่างไรก็ดี ทรัมป์พยายามลดทอนความกังวลต่อแรงกระแทกระลอกใหม่ต่อ ตลาดพลังงานโลก โดยอ้างในโพสต์อีกฉบับหนึ่งว่า มีเรือ 34 ลำผ่านช่องแคบดังกล่าวในวันอาทิตย์ “ซึ่งเป็นจำนวนมากที่สุดนับตั้งแต่การปิดช่องแคบอันโง่เขลานี้เริ่มต้นขึ้น” ขณะที่ก่อนหน้านั้นสำนักข่าวบลูมเบิร์ก  รายงานว่ามีเรือ 19 ลำที่แล่นผ่านน่านน้ำทั้งขาเข้าและขาออกในวันเดียวกัน

ก่อนถึงเส้นตายไม่นาน สหรัฐได้ออกประกาศแจ้งเตือนเรือในภูมิภาคว่า สหรัฐจะสกัดกั้น เบี่ยงเส้นทาง หรือยึดเรือที่ออกจากอิหร่านหลังเวลานั้น โดยระบุว่าเรือของประเทศที่สามซึ่งไม่ได้แวะจอดที่อิหร่านจะไม่ได้รับการขัดขวาง แม้อาจถูกตรวจค้นเพื่อหาสินค้าต้องห้าม

ตามแถลงการณ์เมื่อวันอาทิตย์ของกองบัญชาการกลางสหรัฐฯ (US Central Command) มาตรการปิดล้อมของสหรัฐในวันจันทร์จะถูก “บังคับใช้โดยไม่เลือกปฏิบัติต่อเรือของทุกชาติที่เข้าออกท่าเรือและชายฝั่งของอิหร่าน”

ความปั่นป่วนในช่องแคบฮอร์มุซยังสร้างความเสี่ยงต่อจีนซึ่งยังคงเป็นลูกค้าน้ำมันรายใหญ่ที่สุดของอิหร่านและเป็นคู่ค้าสำคัญ โดยปักกิ่งได้ “เรียกร้อง” ให้มีการหยุดยิงโดยทันที พร้อมเตือนว่าการปิดล้อมจะเป็นภัยต่อการค้าทั่วโลก

ทรัมป์กล่าวเมื่อวันจันทร์ว่าเขายังไม่ได้รับการติดต่อจากประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีนเกี่ยวกับความขัดแย้งครั้งนี้ แต่เสริมว่า สี “ก็คงอยากเห็นเรื่องนี้ยุติเช่นกัน”

แม้สหรัฐและอิสราเอลจะหยุดการทิ้งระเบิดโจมตีอิหร่าน  และเตหะรานก็หยุดยิงขีปนาวุธใส่รัฐในอ่าวแล้ว  แต่อิสราเอลยังคงเดินหน้าบุกเลบานอนเพื่อปราบปรามกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ กลุ่มติดอาวุธที่ได้รับการสนับสนุนจากเตหะราน

ปฏิบัติการโจมตีที่ดำเนินต่อเนื่องอยู่ ซึ่งรัฐบาลเลบานอนระบุว่าคร่าชีวิตผู้คนไปแล้วกว่า 2,000 ราย เป็นประเด็นขัดแย้งสำคัญของข้อตกลงหยุดยิงสหรัฐ-อิหร่านเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ทั้งนี้ การเจรจาระหว่างอิสราเอลกับรัฐบาลเลบานอน  ซึ่งยืนยันมานานแล้วว่าจะปลดอาวุธฮิซบอลเลาะห์แต่ยังไม่สัมฤทธิ์ผล  มีกำหนดจัดขึ้นในวันอังคารที่กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. โดยมีสหรัฐ เป็นคนกลาง ตามข้อมูลจากเจ้าหน้าที่กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐ

ข้อตกลงหยุดยิงสองสัปดาห์ระหว่างสหรัฐ และอิหร่านมีกำหนดหมดอายุในวันที่ 22 เมษายน เว้นแต่ว่ามาตรการปิดล้อมของสหรัฐ จะทำให้ข้อตกลงล่มสลายเสียก่อน

แหล่ะที่มา : กรุงเทพธุรกิจ