วันนี้(18 พ.ค.63)  วันแรกที่กระทรวงศึกษาธิการร่วมกับมูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม และ สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียงกิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ หรือ กสทช. เริ่มทดลองจัดการศึกษาทางไกลผ่านโทรทัศน์ระบบดิจิตอล หรือ เรียนออนไลน์ โดยมีช่องทีวีดิจิตอลเพื่อการศึกษา ที่ออกอากาศทุกระบบ คือ กล่องทีวีดิจิตอล ทีวีดาวเทียม และเคเบิ้ลทีวี/IPTV รวม 17 ช่อง

แต่ทว่า#เรียนออนไลน์ กลับติดอันดับหนึ่งในโลกทวิตเตอร์ โดยมีผู้ทวิตมากกว่า 1.3 ล้านครั้ง ซึ่งส่วนใหญ่ได้แสดงความคิดเห็นอย่างหลากหลายเกี่ยวกับการเรียนออนไลน์ในวันแรกด้วย เช่นความไม่พร้อมของ ศธ. และ ยังเกิดปัญหาการเรียนการสอนผ่านดาวเทียมช่วงเช้า “ล่ม”ไป 10 นาที

ทั้งนี้ ระบบการเรียนทางไกลผ่านดาวเทียมดังกล่าว  สามารถเข้าได้ 2 ช่องทางคือ 

1.โทรทัศน์ที่มีสัญญาณทางไกลผ่านดาวเทียมระบบ Ku-Band ช่อง 186 ถึง 200

2.โทรทัศน์ที่มีกล่องสัญญาณทีวีดิจิตอล ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ช่อง 153 อินเทอร์เน็ตเว็บไซต์ www.dltv.ac.th หรือพิมพ์ใน Google ว่า dltv6 สามารถชมรายการสดและรายการย้อนหลังได้ 4 แอพพลิเคชัน DLTV ดูในโทรศัพท์

เหตุที่ เรียนออนไลน์วันแรกวุ่นๆ ก็เพราะว่านักเรียน และ ผู้ปกครอง เชื่อว่าการเปิดสอนครั้งนี้เป็นการเก็บคะแนน 

ซึ่งอันที่จริงไม่ได้เป็นเช่นนั้น มีบางโรงเรียนออกมาประกาศแล้วว่า “ไม่พร้อม ไม่เป็นไร” ยกตัวอย่างโรงเรียนรัตนโกสินทร์สมโภช บางเขน นายผจญ โพธิราช ผู้อำนวนการโรงเรียน ได้ชี้แจงว่า”ถึงผู้ปกครอง และ ลูกๆ รัตนโกสินทร์สมโภช บางเขน ที่น่ารักของ ผอ.ทุกคน การเรียนออนไลน์ของโรงเรียนเรา “อย่าเครียด อย่ากังวลนะจ๊ะ” ไม่ต้องซื้อโทรศัพท์ใหม่ราคาแพง ไม่ต้องแบ่งเงินมาติดอินเตอร์เน็ตราคาสูง ไม่ต้องจูงแม่ไปซื้อทีวี และ จะต้องหม่มีแหล่งมั่วสุม เพราะเมื่อเปิดภาคเรียน นักเรียนจะได้เรียนครบตามหลักสูตรกำหนด”ไม่ได้เรียนออนไลน์ ไม่ใช่ปัญหา”

อย่างไรก็ตาม”ฐานเศรษฐกิจ” ได้ข้อความคิดเห็นจาก นายสืบศักดิ์ สืบภักดี นักวิจัยโทรคมนาคม สำนักวิจัยมหาวิทยาลัยกรุงเทพ เรื่องการเรียนออนไลน์ว่า ในสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 และภาครัฐยังคงมีมาตรการปิดสถานศึกษาจนกว่าทุกอย่างจะคลี่คลายหรือมั่นใจมากพอ ซึ่ง ณ ขณะนี้มีการกำหนดระยะเวลาเปิดเรียนอีกครั้งไว้คร่าวๆ 1 ก.ค. 63 โดยในช่วงเวลาดังกล่าวหลายภาคส่วนก็ไม่ได้นิ่งนอนใจ ในการการสนับสนุนส่งเสริมการเรียนรู้แก่เด็กและเยาวชนในทุกระดับการศึกษา

ในเด็กโตหรือการศึกษาระดับมหาวิทยาลัยเราอาจได้เห็นภาพการเรียนออนไลน์ผ่านแพลตฟอร์มต่างๆ ของมหาวิทยาลัยหลายแห่งซึ่งนับตั้งแต่มีการสั่งปิดมหาวิทยาลัย แต่ละที่ก็สามารถทำการเรียนการสอนได้ค่อนข้างราบรื่นและต่อเนื่องไม่ได้ส่งผลกระทบเนื่องจากมีการเตรียมความพร้อมในระดับอาจารย์และนักศึกษามาก่อนหน้านี้แล้ว เครื่องไม้เครื่องมือและอุปกรณ์ตลาดจนระบบและเครื่องมือ (tools) ก็มีหลากหลาย ผู้สอนและผู้เรียนก็โตพอที่จะรับผิดชอบตนเองและมีทักษะในการเข้าใช้งาน

แต่ในระดับเด็กที่เล็กลงมาหรือระดับการศึกษาพื้นฐานที่ผู้เรียนมีเป็นจำนวนมากและความแตกต่างและความพร้อมดังกล่าวอาจแตกต่างกันไป การใช้ระบบการให้ความรู้หรือการศึกษาแบบทางไกลจึงเป็นทางเลือกที่สามารถนำมาจัดสอนเสริมและส่งตรงไปยังผู้เรียนที่มีอยู่ทั่วประเทศได้ โดยโทรทัศน์ถูกมองว่าเป็นสื่อตัวกลางที่เป็นพื้นฐานและเข้าถึงได้ค่อนข้างมากที่สุดกว่าอินเทอร์เน็ตหรือแพลตฟอร์มออนไลน์ จริงๆรูปแบบการสอนทางไกลผ่านโทรทัศน์นี้มีมูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมได้ดำเนินการอยู่ก่อนแล้วผ่านช่อง DLTV ซึ่งค่อนข้างดีและเป็นระบบ แต่การรับชมส่งผ่านระบบดาวเทียมเท่านั้น เมื่อเกิดสถานการณ์จึงเห็นว่าเพื่อขยายการเข้าถึง การใช้โทรทัศน์ภาคพื้นดินหรือทีวีดิจิทัล ที่ทุกบ้านมีเข้ามาเสริมก็จะยิ่งเพิ่มช่องทางรับชมไปยังเด็กเเละเยาวชนที่อยู่บ้านได้อีกทางหนึ่ง

ก็ต้องนับว่าเป็นข้อดีที่เรามีช่องทีวีดิจิทัลที่ยังสามารถจัดสรรเป็นการชั่วคราวได้ทันทีถึง 17 ช่อง โดย กสทช. ก็ได้ขอความร่วมมือไปยังผู้ประกอบการ MUX ทีวีดิจิทัลทันที รวมถึงทีวีระบบเคเบิลก็นำช่องการศึกษาทั้ง 17 ช่องดังกล่าวออกอากาศไปด้วย และทราบว่าบางแห่งก็ทำช่องการศึกษาเสริมอีก อาทิ สสท. หรือไทยพีบีเอสอีก 1 ช่อง ทั้งนี้ก็ถือเป็นความร่วมมือและการนำทรัพยากรที่ประเทศมีมาใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อระบบการศึกษาในสถานการณ์ที่ไม่ปกติ

ส่วนผลสัมฤทธิ์นั้นก็ต้องรับฟังต่อไปว่าผลกระท้อนออกมาเป็นอย่างไร ทั้งนี้อยากให้มองว่าเป็นระบบเสริมที่ทางผู้ที่เกี่ยวข้องทุกฝ่ายก็พยายามทำในช่วงสถานการณ์โควิด ไม่ได้จะเพื่อทดแทนการศึกษาหลักและการกำหนดช่องดังกล่าวก็ทำในลักษณะชั่วคราวคือ 6 เดือน ซึ่งไม่น่ากระทบผู้ประกอบการ ส่วนประเด็นที่มีการมองว่ามีครัวเรือนที่ยังไม่มีกล่องทีวีดิจิทัลหรือยังรับชมทีวีภาคพื้นดินไม่ได้อีกจำนวนมากนั้น โดยส่วนตัวเชื่อว่าอาจไม่ได้มีมากขนาดนั้น ทั้งนี้ปัจจุบันสถานการณ์ด้านทีวีของไทยได้ยุติการออกอากาศในระบบอนาล็อกช่องสุดท้ายไปแล้วตั้งแต่ มีนาคม 63 ที่ผ่านมา และก่อนหน้านี้ก็มีกระบวนการเตรียมการและให้ความรู้เรื่องการแพร่ภาพแบบดิจิทัลมาแล้วนานหลายปี รวมถึงการแจกกล่องทีวีดิจิทัลโดย กสทช. ปัจจุบันเครื่องทีวีทุกรุ่นในตลาดที่วางขายก็เป็นแบบรับชมดิจิทัลได้ในตัวเช่นกัน เชื่อว่าทีวีการศึกษาผ่านช่องดิจิทัลนี้จะเป็นช่องทางเข้าถึงครัวเรือนทั้งประเทศได้ทั่วถึง

นี่คือบททดสอบยกแรกของการเรียนออนไลน์ของ เด็กๆไทย ในยุคโควิด

รายงานพิเศษ

โดย:ชุติมณฑน์ คำภา

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

เรียนออนไลน์ วันแรก“ระบบล่ม”
เรียนออนไลน์ พลิก โควิด เป็นโอกาส ปฏิรูปครู-นักเรียน
"เรียนออนไลน์" ทำเมืองคอนวุ่น แห่ซื้อกล่องทีวีให้ลูกหลาน
แจง เรียนออนไลน์ ล่ม เหตุ นักเรียนสนใจเยอะ
เรียนออนไลน์ ผู้ปกครองหัวหมุนไปทั้งประเทศ
นักวิชาการชี้“เรียนออนไลน์”สร้างภาระคนระดับล่าง-เหลื่อมล้ำ
“นายกฯ” ย้ำ เรียนออนไลน์ เฉพาะช่วง โควิด เท่านั้น