
กรมฝนหลวงฯ จัดพิธีวัน “พระบิดาแห่งฝนหลวง” ปี 2569 รำลึกครบรอบ 71 ปี
วัน “พระบิดาแห่งฝนหลวง” กรมฝนหลวงและการบินเกษตร จัดพิธีวางพานพุ่มดอกไม้สด พร้อมเปิดนิทรรศการ “มรดกแห่งสายฝนจากฟ้า พระมหากรุณาธิคุณของพระราชา เพื่อพสกนิกร ครบรอบ 71 ปี โครงการพระราชดำริฝนหลวง”
KEY
POINTS
- กรมฝนหลวงและการบินเกษตรจัดพิธีวางพานพุ่มและนิทรรศการเนื่องในวัน "พระบิดาแห่งฝนหลวง" ประจำปี 2569
- กิจกรรมจัดขึ้นเพื่อน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณของในหลวงรัชกาลที่ 9 ในโอกาสครบรอบ 71 ปี โครงการพระราชดำริฝนหลวง
- มีการจัดแสดงนิทรรศการเพื่อเผยแพร่ประวัติศาสตร์ พัฒนาการ และการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีฝนหลวงเพื่อรับมือภัยพิบัติสมัยใหม่ เช่น ปัญหาฝุ่น PM 2.5
14 พฤศจิกายนของทุกปี เป็นวันสำคัญยิ่งของปวงชนชาวไทยและบุคลากรด้านการบริหารจัดการน้ำ ในฐานะวัน “พระบิดาแห่งฝนหลวง” สำหรับในปี 2569 นี้ กรมฝนหลวงและการบินเกษตรได้จัดพิธีวางพานพุ่มดอกไม้สดอย่างสมพระเกียรติ ควบคู่ไปกับการจัดแสดงนิทรรศการพิเศษ เพื่อน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณและเผยแพร่พัฒนาการของเทคโนโลยีฝนหลวงที่เดินทางมาครบ 71 ปี
14 พฤศจิกายนวัน “พระบิดาแห่งฝนหลวง”
การครบรอบ 71 ปีของโครงการพระราชดำริฝนหลวงในปี 2569 นับเป็นหมุดหมายสำคัญที่สะท้อนให้เห็นถึงวิสัยทัศน์อันยาวไกลของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร นับตั้งแต่ทรงมีพระราชดำริริเริ่มโครงการเมื่อปีพุทธศักราช 2498 เพื่อแก้ไขปัญหาความทุกข์ยากของเกษตรกรและประชาชนที่ประสบภัยแล้งซ้ำซาก
การจัดพิธีวางพานพุ่มดอกไม้สดเนื่องในวัน “พระบิดาแห่งฝนหลวง” ของกรมฝนหลวงและการบินเกษตรในปีนี้ จึงไม่ได้เป็นเพียงการประกอบพิธีการตามวาระประจำปีเท่านั้น แต่ยังเป็นการตอกย้ำถึงความต่อเนื่องในการสืบสาน รักษา และต่อยอดพระราชปณิธานภายใต้พระบรมราโชบายของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เพื่อให้ศาสตร์แห่งการดัดแปรสภาพอากาศยังคงเป็นที่พึ่งของประชาชนในทุกภูมิภาค
นิทรรศการ มรดกแห่งสายฝนจากฟ้าฯ
หัวใจสำคัญของการจัดงานในครั้งนี้ คือการจัดแสดงนิทรรศการภายใต้แนวคิด “มรดกแห่งสายฝนจากฟ้า พระมหากรุณาธิคุณของพระราชา เพื่อพสกนิกร ครบรอบ 71 ปี โครงการพระราชดำริฝนหลวง” ซึ่งทำหน้าที่เป็นพื้นที่ถ่ายทอดองค์ความรู้เชิงประวัติศาสตร์ควบคู่กับความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์บรรยากาศ
เนื้อหาของนิทรรศการชี้ให้เห็นถึงจุดเริ่มต้นของการศึกษาวิจัย การทดลองปฏิบัติการจริงในพื้นที่ภาคสนาม จนกระทั่งสามารถพัฒนากลายเป็นตำราฝนหลวงพระราชทานที่มีขั้นตอนชัดเจน ได้แก่ ขั้นตอนก่อกวน ขั้นตอนเลี้ยงให้อ้วน และขั้นตอนโจมตี ซึ่งเป็นหลักการทางวิทยาศาสตร์ที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล
เมื่อพิจารณาในเชิงโครงสร้างและภารกิจของกรมฝนหลวงและการบินเกษตร ตลอดระยะเวลา 71 ปีที่ผ่านมา บทบาทของปฏิบัติการฝนหลวงได้ขยายขอบเขตจากการมุ่งเน้นเพื่อการเกษตรและการอุปโภคบริโภค ไปสู่การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำในมิติที่ซับซ้อนและรอบด้านมากยิ่งขึ้น ในบริบทปัจจุบันที่สภาพภูมิอากาศโลกมีความผันผวนรุนแรง
การจัดนิทรรศการครั้งนี้ได้ฉายภาพให้เห็นถึงการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาเสริมศักยภาพการทำงาน ทั้งการใช้เรดาร์ตรวจอากาศความละเอียดสูง แบบจำลองทางคณิตศาสตร์เพื่อพยากรณ์สภาพอากาศและการเคลื่อนตัวของกลุ่มเมฆ รวมถึงการปรับปรุงประสิทธิภาพของสารฝนหลวงและอากาศยานให้สอดคล้องกับลักษณะทางกายภาพของเมฆในแต่ละพื้นที่
ปฏิบัติการรับมือกับภัยพิบัติรูปแบบใหม่
นอกจากนี้ ปฏิบัติการของกรมฝนหลวงและการบินเกษตรในยุคปัจจุบันยังครอบคลุมถึงการรับมือกับภัยพิบัติรูปแบบใหม่ เช่น การปฏิบัติการเพื่อบรรเทาปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM 2.5 ในเขตเมืองและพื้นที่วิกฤต การช่วยลดความรุนแรงของพายุลูกเห็บที่สร้างความเสียหายต่อผลผลิตทางการเกษตรและที่อยู่อาศัย
ตลอดจนการเติมน้ำต้นทุนให้แก่เขื่อนและอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ทั่วประเทศในช่วงฤดูแล้งและช่วงฝนทิ้งช่วง ข้อมูลที่นำมาจัดแสดงในนิทรรศการสะท้อนให้เห็นว่า มรดกทางปัญญาที่ทรงวางรากฐานไว้เมื่อกว่าเจ็ดทศวรรษก่อน สามารถนำมาปรับใช้เพื่อแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมและภัยธรรมชาติร่วมสมัยได้อย่างเป็นรูปธรรม
ในมิติของการบูรณาการความร่วมมือ การจัดพิธีวางพานพุ่มดอกไม้สดและนิทรรศการในวันพระบิดาแห่งฝนหลวง ประจำปี 2569 ยังเป็นเวทีที่เชื่อมโยงการทำงานระหว่างภาครัฐ เกษตรกร อาสาสมัครฝนหลวง และสถาบันการศึกษา การเปิดพื้นที่ให้ประชาชนและเยาวชนได้เข้าถึงข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับกระบวนการทำฝนหลวง ช่วยสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับข้อจำกัดและเงื่อนไขทางธรรมชาติในการปฏิบัติการ
71 ปี โครงการพระราชดำริฝนหลวง
พลอากาศเอก ชลิต พุกผาสุข องคมนตรี กล่าวว่า โครงการพระราชดำริฝนหลวง ตลอด 71 ปี และปีนี้ได้ก้าวเข้าสู่ปีที่ 72 ได้มีส่วนช่วยเหลือภาคการเกษตร ทั้งพื้นที่ฝนแล้ง การเติมน้ำต้นทุนให้กับพื้นที่ลุ่มรับน้ำ ช่วยคลี่คลายภัยพิบัติต่าง ๆ ในประเทศด ไม่ว่าจะเป็นปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็ก ปัญหาหมอกควัน ไฟป่า และการบรรเทาความรุนแรงจากพายุลูกเห็บ
ซึ่งทางพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเห็นถึงความสำคัญของโครงการพระราชดำริฝนหลวง จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานโครงการโรงผลิตสารฝนหลวง (น้ำแข็งแห้ง) ตามพระราชดำริ จัดสร้างให้ครอบคลุมทุกภูมิภาค เพื่อให้การปฏิบัติการฝนหลวงมีความต่อเนื่องและมีประสิทธิภาพมากที่สุด
และตอนนี้ได้จัดตั้งมูลนิธิฝนหลวงในพระบรมราชูปถัมภ์ เพื่อส่งเสริมสวัสดิภาพ สร้างขวัญและกำลังใจให้แก่บุคลากรของหน่วยงาน รวมถึงการสนับสนุนในเรื่องทุนทรัพย์จัดหาวัสดุ อุปกรณ์ ให้แก่หน่วยปฏิบัติการฝนหลวงที่ยังไม่มีอาคารถาวร และจัดหาอุปกรณ์เครื่องพ่นสารจากพื้นสู่ก้อนเมฆ เพื่อเพิ่มโอกาสในการปฏิบัติการฝนหลวงในเขตเงาฝนด้วย
ด้านนายศรัญญู พูลลาภ อธิบดีกรมฝนหลวงและการบินเกษตร กล่าวเพิ่มเติมว่า การจัดงานในปี 2569 นี้ ถือเป็นมิติใหม่และมีความพิเศษแตกต่างไปจากปีก่อน ๆ เนื่องจากเป็น ปีแรกที่มีการย้ายมาจัดงานภายในสวนสาธารณะในรูปแบบกลางแจ้ง ผู้เข้าร่วมงานจะสามารถสัมผัสได้ถึงบรรยากาศอันร่มรื่นของแมกไม้ และรับรู้ได้ถึงความชุ่มชื่นของธรรมชาติ ซึ่งสะท้อนถึงความอุดมสมบูรณ์ที่เกิดขึ้นจากน้ำพระราชหฤทัยและโครงการฝนหลวงได้อย่างลึกซึ้ง
นอกจากนี้ภายในงานยังมีกิจกรรมให้ผู้เข้าชมนิทรรศการร่วมสนุกกับกิจกรรมต่าง ๆ สะสมแต้มเพื่อแลกรับของที่ระลึกกลับบ้านอีกด้วย สำหรับในส่วนของภารกิจต่อจากนี้จะเริ่มเข้าสู่ช่วงของการเกิดปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็กที่จะสร้างผลกระทบให้กับสุขภาพของพี่น้องประชาชน
ทางกรมฝนหลวงฯ ได้วางแผนปฏิบัติการลดฝุ่นละอองขนาดไว้พร้อมแล้ว และสามารถปฏิบัติการได้ทันทีที่ดัชนีคุณภาพอากาศเริ่มจะส่งผลต่อสุขภาพของประชาชน นอกจากนี้ยังได้จัดตั้งหน่วยปฏิบัติการฝนหลวงเคลื่อนที่เร็ว สำหรับการปฏิบัติการฝนหลวงให้กับพื้นที่ที่มีความต้องการน้ำที่จังหวัดนครสวรรค์ ถ้าหากพื้นที่ไหนมีการร้องขอเราก็พร้อมที่จะปฏิบัติงานทันที






