เปิดวิกฤตหมูไทย ต้นทุนบีบรายย่อย หมูเถื่อนยังไม่สิ้นฤทธิ์ หวั่น ASF ระบาดซ้ำ

นายสิทธิพันธ์ ธนาเกียรติภิญโญ นายกสมาคมผู้เลี้ยงสุกรแห่งชาติ เปิดเผยกับ “ฐานเศรษฐกิจ” ถึงสถานการณ์อุตสาหกรรมสุกรไทยว่า ปัจจุบันราคาสุกรมีชีวิตหน้าฟาร์มอยู่ที่ 72 บาทต่อกิโลกรัม แม้จะทำให้เกษตรกรมีส่วนต่างกำไรเฉลี่ยเพียงตัวละ 100–200 บาท แต่เมื่อหักค่าขนส่งสำหรับผู้เลี้ยงที่ต้องส่งสุกรเข้าโรงชำแหละในพื้นที่ส่วนกลาง เช่น จังหวัดนครปฐม ซึ่งมีค่าใช้จ่ายประมาณ 4 บาทต่อกิโลกรัม จะทำให้ราคาที่เกษตรกรได้รับจริงเหลือเพียง 68 บาทต่อกิโลกรัม

“ระดับราคาดังกล่าวถือว่าอยู่ในภาวะประคองตัวสำหรับฟาร์มขนาดใหญ่ แต่กลับเป็นแรงกดดันหนักต่อเกษตรกรรายย่อย ซึ่งมีต้นทุนการผลิตสูงกว่า 71 บาทต่อกิโลกรัม เนื่องจากข้อจำกัดด้านเงินทุนและปริมาณการจัดซื้อวัตถุดิบอาหารสัตว์ ทำให้ไม่สามารถต่อรองราคาได้เท่ากับผู้ประกอบการรายใหญ่”

ทั้งนี้ ราคาสุกรมีชีวิตที่เหมาะสมและช่วยให้เกษตรกรรายย่อยสามารถดำเนินธุรกิจได้อย่างยั่งยืนควรอยู่ที่ระดับ 74 บาทต่อกิโลกรัม ปัจจุบันมีเพียงบางพื้นที่ในภาคใต้ที่ทำราคาได้ในระดับดังกล่าว จากแรงหนุนของภาคการท่องเที่ยวและกำลังซื้อในพื้นที่ อย่างไรก็ตาม สมาคมฯ ประเมินว่าราคาสุกรยังมีข้อจำกัดในการปรับขึ้นมากกว่านี้ เนื่องจากต้องคำนึงถึงความสมดุลของตลาดและป้องกันแรงจูงใจในการลักลอบนำเข้าสุกรผิดกฎหมาย

ข้าวโพดจ่อทะลุ 13 บาท ต้นทุนอาหารสัตว์กระทบหนัก

อีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่กดดันอุตสาหกรรมสุกร คือราคาวัตถุดิบอาหารสัตว์ โดยเฉพาะข้าวโพดเลี้ยงสัตว์และข้าวสาลี ซึ่งมีสัดส่วนรวมกันมากกว่า 65% ของต้นทุนการเลี้ยงสุกรทั้งหมด ปัจจุบันราคาข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ในประเทศขยับขึ้นเกือบ 13 บาทต่อกิโลกรัม จากเดิมอยู่ที่ประมาณ 9.00–9.80 บาทต่อกิโลกรัม สร้างภาระต้นทุนให้ผู้เลี้ยงอย่างต่อเนื่อง

"แม้ไทยจะมีการเจรจาข้อตกลงทางการค้ากับสหรัฐฯ โดยมีแนวทางปรับเปลี่ยนจากการนำเข้าเนื้อสุกรมาเป็นการนำเข้าวัตถุดิบอาหารสัตว์ที่ไทยยังขาดแคลน แต่ในทางปฏิบัติราคาวัตถุดิบในประเทศยังอยู่ในระดับสูง ส่งผลให้ผู้เลี้ยงต้องรับภาระต้นทุนที่เพิ่มขึ้น ที่สำคัญ วงจรการผลิตสุกรขุนตั้งแต่หลังหย่านมจนถึงจับขายใช้เวลาประมาณ 5 เดือน หรือ 150 วัน ทำให้เกษตรกรไม่สามารถปรับลดต้นทุนได้ทันที เมื่อราคาวัตถุดิบปรับตัวสูงขึ้น ผู้เลี้ยงจึงต้องแบกรับต้นทุนอาหารสัตว์ราคาแพงต่อเนื่องตลอดรอบการผลิต ก่อนจะนำสุกรออกจำหน่าย"

ผวาหมูเถื่อนทะลักริมโขง หวั่น ASF จีนระบาดซ้ำ

ด้านปัญหาการลักลอบนำเข้าเนื้อสุกรผิดกฎหมายยังเป็นอีกความเสี่ยงสำคัญของอุตสาหกรรม แม้ช่องทางชายแดนกัมพูชาจะถูกระงับไปแล้ว แต่ยังพบความเคลื่อนไหวของการลักลอบนำเข้าตามแนวชายแดนแม่น้ำโขง ทั้งพื้นที่ภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ รวมถึงแนวชายแดนเมียนมา ลาว และจังหวัดมุกดาหาร โดยมีปัจจัยจากราคาสุกรในประเทศจีนที่อยู่ในระดับต่ำกว่าไทยเล็กน้อย

นายสิทธิพันธ์กล่าวว่า สิ่งที่น่ากังวลไม่ใช่เพียงผลกระทบต่อราคาสุกรในประเทศ แต่เป็นความเสี่ยงด้านโรคระบาดสัตว์ โดยเฉพาะโรคอหิวาต์แอฟริกาในสุกร (ASF) ซึ่งเคยสร้างความเสียหายอย่างรุนแรงต่ออุตสาหกรรมสุกรไทยมาแล้ว หากมีการลักลอบนำเข้าเนื้อสุกรหรือผลิตภัณฑ์สุกรที่ปนเปื้อนเชื้อโรคเข้ามา และแพร่กระจายสู่ฟาร์มเลี้ยง จะส่งผลกระทบรุนแรงต่อระบบการผลิต เนื่องจากโรค ASF ยังไม่มีวัคซีนที่ได้รับการยอมรับให้ใช้ป้องกันโรคในประเทศไทย การควบคุมโรคจึงต้องอาศัยมาตรการความปลอดภัยทางชีวภาพและการเฝ้าระวังอย่างเข้มงวด

สมาคมฯ จึงต้องการให้หน่วยงานภาครัฐเพิ่มความเข้มข้นในการตรวจสอบแนวชายแดน ป้องกันการลักลอบเคลื่อนย้ายเนื้อสุกรและผลิตภัณฑ์จากต่างประเทศ เพื่อไม่ให้ปัญหาหมูเถื่อนกลายเป็นช่องทางนำโรคระบาดกลับมาสร้างความเสียหายแก่เกษตรกรไทยอีกครั้ง

แบงก์เมินสินเชื่อรายย่อย ท่องเที่ยวช่วยพยุงตลาด

สำหรับเกษตรกรรายย่อยที่เคยหยุดเลี้ยงสุกรและต้องการกลับเข้าสู่อาชีพ ปัจจุบันยังติดปัญหาการเข้าถึงแหล่งเงินทุน เนื่องจากสถาบันการเงินประเมินว่าการเลี้ยงสุกรเป็นธุรกิจที่มีความเสี่ยงสูง ทำให้การพิจารณาสินเชื่อเป็นไปอย่างเข้มงวด สมาคมฯ จึงเสนอให้ภาครัฐพิจารณามาตรการสนับสนุนสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำ เพื่อช่วยให้เกษตรกรรายย่อยสามารถกลับเข้าสู่ระบบการผลิตได้ และรักษาโครงสร้างอุตสาหกรรมสุกรที่มีทั้งผู้ประกอบการรายใหญ่และรายย่อย ไม่ให้การผลิตกระจุกตัวอยู่กับผู้ประกอบการเพียงกลุ่มเดียว

อย่างไรก็ตาม ภาพรวมตลาดสุกรในไตรมาส 4 ต่อเนื่องถึงต้นปีหน้า ยังมีแนวโน้มอยู่ในภาวะสมดุล โดยได้รับแรงหนุนจากภาคการท่องเที่ยวและเทศกาลส่งท้ายปี ซึ่งพื้นที่ภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือตามแนวแม่น้ำโขงมียอดจองห้องพักสูงถึง 80–90% ช่วยเพิ่มความต้องการบริโภคและดูดซับปริมาณสุกรในตลาดได้

แจงราคาเนื้อแดงในตลาดสด ยันไม่เคยปรับขึ้นในรอบ 20 ปี

ส่วนประเด็นราคาขายปลีกเนื้อสุกร สมาคมฯ ชี้แจงว่า ราคาเนื้อแดงในตลาดสดที่จำหน่ายประมาณ 100–180 บาทต่อกิโลกรัม หรือบางพื้นที่อยู่ที่ 110 บาทต่อกิโลกรัม ถือเป็นราคาที่แทบไม่ได้ปรับเพิ่มขึ้นมากนักเมื่อเทียบกับช่วง 10–20 ปีที่ผ่านมาขณะที่ราคาสุกรบางชิ้นส่วนที่สูงถึง 160–180 บาทต่อกิโลกรัมขึ้นไปนั้น เป็นราคาของชิ้นส่วนพรีเมียมที่มีปริมาณจำกัดเมื่อเทียบกับน้ำหนักสุกรทั้งตัว เช่น หมูสามชั้นและสันคอ ซึ่งมีความต้องการสูงจากธุรกิจร้านอาหารและตลาดปิ้งย่างดังนั้น การนำราคาชิ้นส่วนพรีเมียมมาอ้างอิงเป็นราคาหมูทั้งตลาด อาจทำให้เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อนเกี่ยวกับโครงสร้างราคาสุกรและต้นทุนตลอดห่วงโซ่การผลิต