กฟผ. เปิดแผนโรงไฟฟ้า SMR แห่งแรก ลงทุน 7 หมื่นล้าน 300 เมกฯ เล็ง EEC-พื้นที่ใกล้เขื่อน

นายศิริวัฒน์ เจ็ดสี รองผู้ว่าการพัฒนาโรงไฟฟ้าและพลังงานหมุนเวียน การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) เปิดเผยภายหลังจัดประชุมวิชาการ “Strengthening Thailand’s SMR Pathway: Strategy and Project Implementation” สร้างความรู้ความเข้าใจ SMR แก่หน่วยงานด้านพลังงานไทย เตรียมความพร้อม โรงไฟฟ้า SMR ว่า ประเทศไทยมีเป้าหมายพัฒนาโรงไฟฟ้า SMR แห่งแรก ขนาดกำลังผลิต 300 เมกะวัตต์ ให้สามารถจ่ายไฟฟ้าเข้าระบบได้ภายในปี 2580 (ปี ค.ศ. 2037) โดยกำหนดกรอบเงินลงทุนเบื้องต้นประมาณ 60,000-70,000 ล้านบาทต่อโรงตามแนวทางในร่างแผน PDP 2026 

ปัจจุบัน กฟผ. อยู่ระหว่างเตรียมข้อมูลและศึกษาความเหมาะสมของโครงการ ทั้งด้านเทคโนโลยี ความคุ้มค่าการลงทุน และการคัดเลือกพื้นที่ตั้งโรงไฟฟ้า โดยเตรียมจัดหาบริษัทที่ปรึกษาต่างประเทศที่มีความเชี่ยวชาญเข้ามาสนับสนุนการศึกษา เพื่อให้การพัฒนาเป็นไปตามมาตรฐานสากลและมีข้อมูลเพียงพอประกอบการตัดสินใจเชิงนโยบาย

สำหรับเหตุผลสำคัญที่ กฟผ. ศึกษา SMR คือความจำเป็นในการเพิ่มทางเลือกด้านเชื้อเพลิง ท่ามกลางความผันผวนของราคาก๊าซธรรมชาติและ LNG ในตลาดโลก ซึ่งส่งผลต่อต้นทุนการผลิตไฟฟ้าและค่าไฟฟ้าของประชาชน โดยโรงไฟฟ้า SMR มีจุดเด่นที่ต้นทุนเชื้อเพลิงมีสัดส่วนไม่สูงเมื่อเทียบกับต้นทุนรวมและมีความผันผวนน้อยกว่าเมื่อเทียบกับการพึ่งพาก๊าซธรรมชาติในตลาดโลก

อีกทั้งยังมีอายุการใช้งานประมาณ 60-70 ปี ยาวนานกว่าโรงไฟฟ้าก๊าซธรรมชาติทั่วไปที่มีอายุใช้งานราว 25 ปี แม้การลงทุนก่อสร้างโรงไฟฟ้า SMR จะใช้เงินลงทุนเริ่มต้นสูง แต่การประเมินความคุ้มค่าต้องพิจารณาต้นทุนตลอดอายุโครงการ รวมถึงต้นทุนเชื้อเพลิงและความมั่นคงของระบบไฟฟ้า โดยต้นทุนการผลิตไฟฟ้าต่อหน่วยตลอดอายุโครงการฯ จะเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ต้องศึกษาอย่างละเอียด

ขณะเดียวกัน หากเทคโนโลยี SMR มีการใช้งานเชิงพาณิชย์แพร่หลายขึ้น และเกิดการพัฒนาห่วงโซ่อุปทานที่มีประสิทธิภาพ ก็มีโอกาสช่วยลดต้นทุนการก่อสร้างในอนาคต โดยความคุ้มค่าของโครงการยังต้องผ่านการศึกษาและประเมินตามเงื่อนไขของประเทศไทยก่อนตัดสินใจลงทุนจริง

เน้นความปลอดภัยลำดับแรก

สำหรับการเลือกเทคโนโลยีและพื้นที่ตั้งโรงไฟฟ้า กฟผ. ให้ความสำคัญกับความปลอดภัยเป็นอันดับแรก โดยร่วมมือกับทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (International Atomic Energy Agency: IAEA) และผู้เชี่ยวชาญที่เกี่ยวข้อง เพื่อแลกเปลี่ยนความรู้ ประสบการณ์ และแนวปฏิบัติที่เป็นมาตรฐานสากล

"การพิจารณาเทคโนโลยีจะเปิดกว้าง โดยมุ่งเน้นเทคโนโลยีที่มีความพร้อมสูง ผ่านการพิสูจน์หรือมีประสบการณ์ใช้งานจริง และให้ความสำคัญกับระบบหล่อเย็นด้วยน้ำ เพื่อลดความเสี่ยงและความไม่แน่นอนในการพัฒนาโครงการ"

ส่วนการคัดเลือกพื้นที่จะพิจารณาตามหลักเกณฑ์ของ IAEA และข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง โดยต้องประเมินความเสี่ยงจากภัยธรรมชาติ เช่น แผ่นดินไหว น้ำท่วม และสึนามิ ตลอดจนความเสี่ยงจากกิจกรรมของมนุษย์ รวมถึงความเหมาะสมของธรณีวิทยา สภาพชั้นดินฐานราก แหล่งน้ำสำหรับระบายความร้อน ความหนาแน่นของประชากร และผลกระทบต่อชุมชนและสิ่งแวดล้อม

นอกจากนี้ จะพิจารณาความพร้อมของโครงสร้างพื้นฐานที่มีอยู่เดิม ทั้งระบบส่งไฟฟ้าและแหล่งน้ำ เพื่อลดข้อจำกัดในการพัฒนาและเพิ่มประสิทธิภาพการลงทุน โดยพื้นที่ที่มีศักยภาพเบื้องต้นครอบคลุมเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก หรืออีอีซี (EEC) ซึ่ง กฟผ. มีข้อตกลงความร่วมมือไว้ รวมถึงพื้นที่ใกล้เขื่อนและพื้นที่ของหน่วยงานรัฐหรือทหาร ทั้งนี้ พื้นที่ดังกล่าวยังต้องผ่านการประเมินอย่างละเอียดก่อนสรุปเลือกทำเลที่ตั้งจริง

สร้างบุคลากร-เร่งสื่อสารชุมชน

นายศิริวัฒน์ กล่าวว่า การพัฒนาโรงไฟฟ้า SMR ไม่ได้มีเพียงการเลือกเทคโนโลยีหรือการก่อสร้างโรงไฟฟ้า แต่ต้องเตรียมความพร้อมทั้งระบบ ตั้งแต่บุคลากร กฎหมาย มาตรฐานความปลอดภัย การบริหารจัดการกากกัมมันตรังสี ไปจนถึงการสื่อสารกับประชาชนและการสร้างความเชื่อมั่นต่อโครงการ

กฟผ. มีการศึกษาและพัฒนาบุคลากรด้านพลังงานนิวเคลียร์มาอย่างต่อเนื่องกว่า 50 ปี นับตั้งแต่การศึกษาโรงไฟฟ้านิวเคลียร์รูปแบบดั้งเดิม พร้อมเดินหน้าพัฒนาความรู้และทักษะเฉพาะทาง เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีและมาตรฐานความปลอดภัยในอนาคต

นอกจากนี้ ยังร่วมมือกับจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (ปส.) สถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ (สทน.) และ IAEA ในการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และฝึกอบรมบุคลากร ควบคู่กับการสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องแก่สาธารณชน ผ่านกิจกรรมให้ความรู้แก่หน่วยงานภาครัฐ สถาบันการศึกษา เยาวชน สื่อมวลชน และชุมชนในพื้นที่ที่อาจมีศักยภาพรองรับโครงการ

การประชุมเชิงปฏิบัติการระดับชาติ (National Workshop) ภายใต้โครงการความร่วมมือทางเทคนิค Strengthening Thailand SMR Pathway Strategy and Project Implementation ของ กฟผ.จึงเป็นอีกกลไกสำคัญในการพัฒนาความรู้ด้านการศึกษาความเป็นไปได้ขั้นต้นและการศึกษาความเป็นไปได้สำหรับโครงการพลังงานนิวเคลียร์ โดยมีผู้เชี่ยวชาญจาก IAEA และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมสนับสนุนการเตรียมความพร้อมของไทย

นายศิริวัฒน์ กล่าวย้ำว่า กฟผ. มุ่งมั่นสนับสนุนการพัฒนา SMR อย่างรับผิดชอบ โดยยึดหลักสำคัญ 4 ด้าน ได้แก่ ความปลอดภัยทางนิวเคลียร์ (Nuclear Safety) ความมั่นคงปลอดภัย (Security) ความน่าเชื่อถือของระบบ (Reliability) และการปกป้องสิ่งแวดล้อม (Environmental Protection) ซึ่งต้องได้รับความสำคัญสูงสุดในทุกขั้นตอน เพื่อให้การตัดสินใจในอนาคตตั้งอยู่บนข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ ความพร้อมของประเทศ และประโยชน์ระยะยาวต่อประชาชน