ปม ’ค่าไฟ’ ใหม่ระอุ ชี้ชะตาครัวเรือน-ธุรกิจ ต้องชัดทั้งอัตรา-ซื้อไฟคืน

ศ.ดร.พรายพล คุ้มทรัพย์ อดีตคณบดีคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ นักวิชาการอิสระด้านพลังงาน หนึ่งในคณะกรรมการศึกษาความเหมาะสมในการกำหนดต้นทุนราคาน้ำมันเชื้อเพลิง (คตร.) เปิดเผยกับ “ฐานเศรษฐกิจ“ ถึงประเด็นมาตรการลดค่าไฟเหลือ 3 บาทสำหรับผู้ที่ใช้ไฟไม่เกิน 200 หน่วย หลังจากนั้นจะจัดเก็บแบบขั้นบันไดลักษณะผู้ใช้ไฟมากจ่ายแพงขึ้น ว่า หากคิดแบบตัวเลขค่าไฟที่ 4 บาทต่อหน่วย หมายความว่ารัฐบาลต้องช่วยอุดหนุน (Subsidy) ประมาณ 1 บาทต่อหน่วยสำหรับ 200 หน่วยแรก

ส่วนผู้ที่ใช้ไฟตั้งแต่ 201-400 หน่วยจะจ่ายที่อัตราเดิมคือ 3.95 บาทต่อหน่วยตามที่คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) ขณะที่กลุ่มผู้ใช้ไฟมากเกิน 400 หน่วยขึ้นไป จะต้องจ่ายค่าไฟในอัตราที่สูงขึ้นแบบก้าวกระโดดเพื่อนำเงินส่วนนี้ไปอุดหนุนกลุ่มที่ใช้ไฟต่ำกว่า 200 หน่วย โดยตัวเลขที่คาดการณ์ไว้อาจสูงถึง 5 บาทกว่าหรือใกล้เคียง 6 บาทต่อหน่วย

ทั้งนี้ หากมองในหลักการถือว่าดูดี เพราะเป็นการช่วยเหลือผู้มีรายได้น้อยโดยให้ผู้มีฐานะดีที่ใช้ไฟเยอะช่วยแบกรับภาระอย่างไรก็ตาม มีข้อควรระวังคือภาระที่เพิ่มขึ้นของกลุ่มผู้ใช้ไฟเกิน 400 หน่วย หากตัวเลขสูงเกินไปจนรับไม่ได้ เช่น ค่าไฟเคยอยู่ที่ 3,500 บาท พุ่งขึ้นเป็น 5,000 บาท จะส่งผลกระทบหนักเพราะปัจจุบันประชาชนมีภาระค่าครองชีพด้านอื่น เช่น ราคาน้ำมัน อยู่แล้ว

“คนที่มีเงินเองก็มีขีดจำกัดในการจ่ายเช่นกัน ดังนั้นอัตราที่เพิ่มขึ้นต้องมีความเหมาะสมและไม่เป็นภาระที่หนักเกินไป”

ส่วนทางออกที่ รมว. พลังงาน เสนอให้ผู้ที่ต้องจ่ายค่าไฟแพงติดตั้งโซลาร์เซลล์นั้น ในความคิดเห็นส่วนตัวก็มองว่าเป็นเรื่องที่ดี โดยเฉพาะกลุ่มที่ใช้ไฟฟ้าในเวลากลางวันจะได้รับประโยชน์โดยตรง

อย่างไรก็ตาม ประเด็นสำคัญคือราคาการรับซื้อไฟคืน รัฐบาลควรรับซื้อไฟส่วนเกินที่เหลือจากการใช้ในราคาที่สมเหตุสมผลเพื่อจูงใจให้คนติดตั้งโดยในอดีตรัฐบาลเคยรับซื้อสูงถึงหน่วยละ 6 บาท แต่อยู่เพียงช่วงสั้นๆ ดังนั้น หากรัฐต้องการส่งเสริมจริงจังต้องพิจารณารายละเอียดราคาซื้อคืนที่จูงใจพอ

“ประเด็นที่สำคัญเวลานี้ก็คือความชัดเจนของตัวเลข และรายละเอียดในเชิงปฏิบัติ" ไม่ว่าจะเป็นอัตราค่าไฟที่ชัดเจนสำหรับกลุ่มที่ใช้เกิน 400 หน่วยว่าจะจัดเก็บเท่าไหร่ และราคารับซื้อไฟฟ้าคืนจากโซลาร์เซลล์ที่เหมาะสมคือเท่าไหร่ หากตัวเลขเหล่านี้มีความชัดเจนและสมเหตุสมผลทั้งสองส่วน จึงจะสามารถประเมินผลกระทบและให้ความเห็นที่ชัดเจนกว่านี้ได้”