
สมาพันธ์ SME ไทยชี้ ART ปลดล็อกส่งออก หวั่นสินค้าเกษตร-รายย่อยรับแรงกระแทก
สมาพันธ์ SME ไทย มองข้อตกลงการค้าไทย-สหรัฐฯ (ART) ช่วยลดความไม่แน่นอนด้านภาษี หนุนส่งออกปี 2569 เติบโตต่อเนื่อง แต่ห่วงเปิดตลาดกระทบสินค้าเกษตรและผู้ประกอบการรายย่อย เสนอ 4 มาตรการรัฐเร่งกระตุ้นกำลังซื้อในประเทศ
KEY
POINTS
- สมาพันธ์ SME ไทยชี้ข้อตกลง ART มีประโยชน์ในการลดความไม่แน่นอนด้านภาษี ช่วยให้ผู้ส่งออกสามารถวางแผนธุรกิจและรักษาการเข้าถึงตลาดสหรัฐฯ ซึ่งเป็นตลาดส่งออกอันดับ 1 ของไทย
- แสดงความกังวลว่าการเปิดตลาดสินค้าเกษตรและสินค้าสำเร็จรูปจะกระทบต่อเกษตรกรและผู้ผลิตรายย่อยในประเทศโดยตรงจากการแข่งขันที่สูงขึ้น
- ชี้ว่าแม้การส่งออกจะเติบโต แต่ประโยชน์อาจไม่กระจายถึงผู้ประกอบการรายย่อย (MSME) จึงเรียกร้องให้รัฐมีมาตรการกระตุ้นกำลังซื้อในประเทศควบคู่กันไป
- เสนอให้รัฐบาลคัดกรองรายการสินค้าที่จะเปิดตลาดอย่างรอบคอบ ปกป้องสินค้าอ่อนไหว และออกมาตรการช่วยเหลือผู้ประกอบการที่ได้รับผลกระทบ เช่น จัดตั้งกองทุนปรับตัว
ดร.ณพพงศ์ ธีระวร ประธานสมาพันธ์ SME ไทย เปิดเผยถึงทิศทางการเจรจาข้อตกลงการค้าต่างตอบแทนระหว่างไทยกับสหรัฐฯ (Agreement on Reciprocal Trade: ART) ว่า การผลักดันข้อตกลงดังกล่าวเกิดขึ้นท่ามกลางความพยายามของสหรัฐฯ ในการลดการขาดดุลการค้ากับประเทศคู่ค้า ซึ่งรวมถึงประเทศไทย โดยข้อมูลการค้าในปี 2568 พบว่า ไทยส่งออกสินค้าไปยังสหรัฐฯ มูลค่าประมาณ 2.37 ล้านล้านบาท ขณะที่นำเข้าจากสหรัฐฯ ราว 7 แสนล้านบาท ส่งผลให้ไทยเกินดุลการค้าสหรัฐฯ ประมาณ 1.67 ล้านล้านบาท จึงเป็นเหตุผลที่สหรัฐฯ ต้องการปรับสมดุลทางการค้าผ่านการเจรจาและลดอุปสรรคทางการค้า
สำหรับผลที่ไทยจะได้รับจากข้อตกลงดังกล่าว แม้อาจต้องแลกเปลี่ยนผลประโยชน์ทางการค้าบางส่วน แต่สิ่งที่ภาคธุรกิจได้ประโยชน์อย่างชัดเจนคือ การลดความไม่แน่นอนด้านอัตราภาษี ซึ่งก่อนหน้านี้มีความผันผวนตั้งแต่ระดับ 36% และ 19% ก่อนปรับลดลงมาอยู่ที่ 12.5% และล่าสุดอยู่ที่ 10% ทำให้ผู้ประกอบการสามารถประเมินต้นทุน วางแผนการผลิต และบริหารความเสี่ยงในการดำเนินธุรกิจได้ดีกว่าเดิม
ขณะเดียวกัน การรักษาความสามารถในการเข้าถึงตลาดสหรัฐฯ ถือเป็นเรื่องสำคัญ เนื่องจากสหรัฐฯ เป็นตลาดส่งออกอันดับ 1 ของไทย มีสัดส่วนเกือบ 25% ของมูลค่าการส่งออกทั้งหมด การมีกรอบข้อตกลงทางการค้าที่ชัดเจนจึงช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้แก่ภาคเอกชนและนักลงทุนทั้งไทยและต่างชาติ โดยสมาพันธ์ฯ ประเมินว่า การส่งออกของไทยไปยังตลาดสหรัฐฯ ในปี 2569 มีแนวโน้มเติบโตได้ดีขึ้นเมื่อเทียบกับปี 2568
ห่วงเปิดตลาดสินค้าเกษตร-สำเร็จรูป กระทบผู้ผลิตไทย
อย่างไรก็ตาม ประเด็นที่สมาพันธ์ SME ไทยยังมีความกังวล คือ การเปิดตลาดและการลดอุปสรรคทางการค้าที่มิใช่ภาษี (Non-Tariff Barriers) ซึ่งอาจส่งผลต่อผู้ประกอบการภายในประเทศ โดยเฉพาะกลุ่มเกษตรกรและอุตสาหกรรมที่มีความเปราะบางต่อการแข่งขันจากสินค้านำเข้า
ดร.ณพพงศ์ ระบุว่า ภาครัฐควรพิจารณารายละเอียดของสินค้าที่จะเปิดตลาดอย่างรอบคอบ โดยต้องผ่านกระบวนการกลั่นกรองภายในประเทศและหารือกับภาคเอกชนที่เกี่ยวข้องก่อนนำเสนอเข้าสู่การพิจารณาของคณะรัฐมนตรี (ครม.) และรัฐสภา เพื่อประเมินผลกระทบให้ชัดเจนว่าสินค้าประเภทใดจะสร้างประโยชน์หรือก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อผู้ประกอบการไทย
โดยต้องแยกประเภทสินค้าให้ชัดเจนระหว่างกลุ่มวัตถุดิบและเครื่องจักรที่สามารถนำเข้ามาใช้ในกระบวนการผลิต ช่วยลดต้นทุนและเพิ่มประสิทธิภาพให้ผู้ประกอบการไทย ก่อนนำไปต่อยอดเพื่อผลิตสินค้าส่งออก ซึ่งถือเป็นประโยชน์ต่อภาคอุตสาหกรรม กับกลุ่มสินค้าสำเร็จรูปและสินค้าเกษตรที่เข้ามาแข่งขันกับสินค้าที่ผลิตภายในประเทศโดยตรง ซึ่งอาจสร้างแรงกดดันด้านราคาและกระทบต่อผู้ผลิตรายย่อย เกษตรกร ตลอดจนห่วงโซ่อุปทานในประเทศ
ทั้งนี้ ประเทศไทยมีบทเรียนจากการนำเข้ารถยนต์ไฟฟ้า (EV) สำเร็จรูปจากจีนที่ไหลเข้าสู่ตลาดจำนวนมาก ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความจำเป็นในการประเมินผลกระทบจากการเปิดตลาดล่วงหน้า โดยเฉพาะสินค้าที่ผู้ประกอบการไทยยังมีข้อจำกัดด้านต้นทุนและความสามารถในการแข่งขัน ดังนั้น การเจรจาการค้าจึงไม่ควรพิจารณาเฉพาะประโยชน์ด้านการส่งออกหรือการลดภาษี แต่ต้องคำนึงถึงผลกระทบต่อผู้ผลิตภายในประเทศควบคู่กันด้วย
ส่งออกโตแต่เงินไม่ถึงฐานราก จี้รัฐเร่งกระตุ้นกำลังซื้อ
อีกประเด็นที่สมาพันธ์ SME ไทยให้ความสำคัญ คือ การกระจายผลประโยชน์จากการเติบโตทางเศรษฐกิจ เนื่องจากแม้ตัวเลขการส่งออกและผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (GDP) จะขยายตัว แต่เม็ดเงินส่วนใหญ่ยังคงกระจุกตัวอยู่ในบริษัทข้ามชาติและผู้ส่งออกรายใหญ่ ขณะที่ผู้ประกอบการขนาดกลาง ขนาดย่อม และรายย่อย (MSME) ในประเทศยังเผชิญความเปราะบาง
ปัจจัยกดดันสำคัญมาจากกำลังซื้อภายในประเทศที่ยังฟื้นตัวไม่เต็มที่ ประกอบกับความเสี่ยงจากสินค้านำเข้าที่อาจเข้ามาแข่งขันและทดแทนสินค้าที่ผลิตโดยผู้ประกอบการไทย ส่งผลให้การเติบโตของเศรษฐกิจในภาพรวมอาจไม่ได้สะท้อนถึงรายได้และความสามารถในการดำเนินธุรกิจของผู้ประกอบการทุกกลุ่มอย่างทั่วถึง
ดร.ณพพงศ์ เปรียบเทียบสถานการณ์ดังกล่าวว่า การเติบโตของการส่งออกและ GDP ที่เกิดจากบริษัทขนาดใหญ่เปรียบเสมือนฝนที่ตกลงในเขื่อนขนาดใหญ่ แต่หากไม่มีคลองส่งน้ำ เม็ดเงินก็ไม่สามารถไหลไปถึงเกษตรกรและผู้ประกอบการรายย่อยได้ ดังนั้น รัฐบาลจำเป็นต้องมีมาตรการกระตุ้นการบริโภคภายในประเทศ ทำหน้าที่เป็นช่องทางส่งผ่านกำลังซื้อให้กลับมาหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจ โดยเฉพาะการใช้จ่ายกับสินค้าไทยและธุรกิจ MSME เพื่อให้ประโยชน์จากการเติบโตทางเศรษฐกิจกระจายไปถึงฐานรากอย่างแท้จริง
เสนอ 4 มาตรการรับมือ ART จ่อหารือ กรอ. 2 ธ.ค.
ทั้งนี้ สมาพันธ์ SME ไทยเตรียมนำประเด็นผลกระทบและข้อเสนอแนะจากข้อตกลง ART เข้าหารือในการประชุมคณะกรรมการร่วมภาครัฐและเอกชนเพื่อแก้ไขปัญหาทางเศรษฐกิจ (กรอ.) วันที่ 2 ธันวาคมนี้ พร้อมเสนอให้รัฐบาลเร่งดำเนินมาตรการสำคัญ 4 ด้าน เพื่อรักษาสมดุลทางการค้าและเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของผู้ประกอบการไทย ประกอบด้วย
- สร้างสมดุลการค้าและดูแลสินค้าอ่อนไหว โดยคัดกรองรายการสินค้าที่จะเปิดตลาดอย่างรอบคอบ ประเมินผลกระทบต่อผู้ผลิตในประเทศ และคงมาตรการปกป้องสินค้าเกษตรและอุตสาหกรรมที่ยังมีความเปราะบาง เพื่อไม่ให้การเปิดเสรีทางการค้าสร้างภาระให้กับผู้ประกอบการไทยมากเกินไป
- ต่อยอดโอกาสการลงทุนจากสหรัฐฯ ใช้ประโยชน์จากความสัมพันธ์ทางการค้าและข้อตกลง ART ดึงดูดการลงทุนในอุตสาหกรรมเป้าหมายใหม่จากสหรัฐฯ ให้เข้ามาตั้งฐานการผลิตและดำเนินธุรกิจในประเทศไทย โดยเฉพาะธุรกิจ Data Center ศูนย์กลางทางการแพทย์ (Medical Hub) และอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ (Smart Electronics) เพื่อสร้างกิจกรรมทางเศรษฐกิจและเพิ่มโอกาสให้ธุรกิจไทยเข้าไปมีส่วนร่วมในห่วงโซ่อุปทาน
- จัดตั้งกองทุนปรับตัวและสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำ (Soft Loan) เพื่อช่วยเหลือผู้ประกอบการ MSME ที่ได้รับผลกระทบจากการแข่งขันและการนำเข้าสินค้าจากต่างประเทศ ให้สามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุนสำหรับปรับปรุงกระบวนการผลิต พัฒนาเทคโนโลยี เพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินธุรกิจ และยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขัน
- เร่งกระตุ้นการบริโภคในประเทศควบคู่มาตรการ SME-GP ผลักดันการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐให้ให้ความสำคัญกับสินค้าและบริการจากผู้ประกอบการ SME ในท้องถิ่นมากขึ้น ผ่านมาตรการส่งเสริมการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ (SME-GP) พร้อมออกแบบโครงการกระตุ้นการใช้จ่ายในลักษณะเดียวกับโครงการคนละครึ่ง โดยกำหนดเงื่อนไขให้เม็ดเงินสนับสนุนมุ่งไปยังการซื้อสินค้าไทย เพื่อเพิ่มกำลังซื้อและสร้างรายได้ให้ผู้ประกอบการรายย่อยโดยตรง
สมาพันธ์ SME ไทยมองว่า การเดินหน้าข้อตกลงการค้าระหว่างไทยกับสหรัฐฯ จะเป็นโอกาสในการรักษาตลาดส่งออกและดึงดูดการลงทุนใหม่ แต่การเติบโตทางเศรษฐกิจจะเกิดประโยชน์อย่างทั่วถึงได้ จำเป็นต้องมีมาตรการรองรับผลกระทบจากการเปิดตลาด ควบคู่กับการสร้างกลไกกระจายรายได้และกำลังซื้อจากภาคธุรกิจขนาดใหญ่ลงสู่ผู้ประกอบการ MSME และเศรษฐกิจฐานราก






