
ดีลการค้าไทย–สหรัฐ 2569 เขย่าธุรกิจดาวเทียม จับตาไทยคม–Starlink และกติกา กสทช.
อนุทิน–ทรัมป์ลงนามแถลงการณ์ร่วม ART แล้ว จับตาข้อเสนอผ่อนคลายการถือหุ้นต่างชาติในโทรคมนาคม หากครอบคลุมบริการดาวเทียม อาจเพิ่มทางเลือกให้ผู้ให้บริการสหรัฐเข้าตลาดไทย พร้อมเปิดทั้งโอกาสเป็นพันธมิตรและแรงกดดันด้านราคาต่อผู้ประกอบการไทย
KEY
POINTS
- ข้อตกลงการค้าไทย-สหรัฐฯ (ART) อาจผ่อนปรนข้อจำกัดการถือหุ้นของต่างชาติในธุรกิจโทรคมนาคม ซึ่งจะส่งผลกระทบโดยตรงต่อโครงสร้างการลงทุนในธุรกิจดาวเทียมไทย
- ระดับการแข่งขันขึ้นอยู่กับว่าข้อตกลงจะเปิดให้ผู้ให้บริการต่างชาติอย่าง Starlink สามารถขายบริการตรงถึงลูกค้าในไทยได้หรือไม่ ซึ่งจะกระทบต่อผู้ให้บริการเดิมอย่างไทยคม
- กฎเกณฑ์ของ กสทช. จะเป็นตัวกำหนดสำคัญว่าผู้ให้บริการดาวเทียมต่างชาติจะเข้ามาดำเนินธุรกิจในไทยได้ในรูปแบบใด โดยเฉพาะหลักเกณฑ์การใช้ช่องสัญญาณดาวเทียมต่างชาติ (Landing Rights)
- การแข่งขันที่รุนแรงคาดว่าจะเกิดขึ้นในตลาดอินเทอร์เน็ตดาวเทียมวงโคจรต่ำ (LEO) ซึ่งให้บริการในพื้นที่ห่างไกล การเชื่อมต่อบนเรือ และระบบสำรองสำหรับองค์กร
แม้ นายกรนิจ โนนจุ้ย ผู้ตรวจราชการกระทรวงพาณิชย์ ในฐานะโฆษกกระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยถึง กรณีที่มีความเข้าใจคลาดเคลื่อนในสังคมว่า ไทยจะยกเลิกภาษีนําเข้าสินค้า จากสหรัฐฯ ทั้งหมด ภายหลังการลงนามแถลงการณ์ร่วม (Joint Statement) ระหว่างนายกรัฐมนตรีกับประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา ณ กรุงมะนิลา สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ ว่า แถลงการณ์ร่วมดังกล่าวเป็นการยืนยันว่าไทย และสหรัฐฯ ได้ข้อสรุปในสาระสําคัญของการเจรจาความตกลงการค้าต่างตอบแทนไทย-สหรัฐฯ (Agreement on Reciprocal Trade:ART) แล้วเท่านั้น โดย ยังไม่ใช่การลงนามความตกลงฉบับสมบูรณ์ และไม่มีผลให้ไทยต้องปรับลดภาษีนําเข้าแต่อย่างใด
ผลต่อธุรกิจดาวเทียม
ผลต่อธุรกิจดาวเทียมจะขึ้นอยู่กับว่าไทยเปิดให้ลงทุนและให้บริการได้กว้างแค่ไหน หากผ่อนคลายเฉพาะการถือหุ้น ผลรอบแรกจะอยู่ที่โครงสร้างการลงทุนและอำนาจต่อรองระหว่างบริษัทไทยกับต่างชาติ แต่หากเปิดให้ผู้ให้บริการดาวเทียมต่างชาติขายตรงถึงลูกค้าไทยได้กว้างขึ้น แรงแข่งขันจะขยับไปที่ราคา แพ็กเกจ และสัญญาลูกค้าองค์กร โดยมีหลักเกณฑ์ของ กสทช. เป็นตัวกำหนดว่าผู้เล่นแต่ละรายทำอะไรได้บ้าง
แถลงการณ์ 17 พ.ย. ยืนยันผลเจรจา ส่วนเงื่อนไขโทรคมนาคมต้องรอฉบับเต็ม
เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และ โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐ ลงนามแถลงการณ์ร่วมที่กรุงมะนิลา ยืนยันว่าการเจรจาความตกลงการค้าต่างตอบแทนไทย–สหรัฐ หรือ ART ได้ข้อสรุปในสาระสำคัญแล้ว ทั้งสองประเทศจะเดินหน้ากระบวนการภายในเพื่อเตรียมลงนามและให้ความตกลงมีผลใช้บังคับ
ประเด็น ภาษี 19% สำหรับสินค้าที่มีถิ่นกำเนิดในไทย และการผ่อนคลายข้อจำกัดการถือหุ้นสำหรับการลงทุนของสหรัฐในโทรคมนาคม มาจากกรอบที่ทำเนียบขาวเผยแพร่เมื่อเดือนตุลาคม 2568 ส่วนแถลงการณ์ล่าสุดยังไม่แจกแจงเพดานถือหุ้นใหม่ ประเภทกิจการที่ครอบคลุม หรือเงื่อนไขเฉพาะสำหรับบริการดาวเทียมและ Starlink การประเมินผลต่อธุรกิจจึงต้องดูถ้อยคำในความตกลงฉบับเต็มและกติกาที่ไทยใช้บังคับตามมา
เปิดถือหุ้นต่างชาติส่งผลอย่างไรต่อ Starlink และไทยคม
การถือหุ้นกำหนดว่าใครลงทุนและควบคุมบริษัทผู้ให้บริการ ส่วนการเข้าสู่ตลาดขึ้นอยู่กับประเภทบริการและการอนุญาตที่เกี่ยวข้อง โดย กสทช. มีหลักเกณฑ์สำหรับ การใช้ช่องสัญญาณดาวเทียมต่างชาติเพื่อให้บริการในประเทศ หรือ Landing Rights อยู่แล้ว ดังนั้น แม้เงื่อนไขถือหุ้นจะผ่อนคลาย ผู้ให้บริการอย่าง Starlink ยังต้องดำเนินการตามหลักเกณฑ์ที่ใช้กับรูปแบบบริการของตน
ฉากทัศน์
- ผ่อนคลายการถือหุ้น โดยกติกาอนุญาตให้บริการยังใช้ตามเดิม
ผลต่อผู้ให้บริการสหรัฐ
- มีทางเลือกเพิ่มในการจัดโครงสร้างบริษัทและการลงทุน
ผลต่อผู้ประกอบการไทย
- มีโอกาสดึงเงินทุนและเทคโนโลยี แต่ต้องเจรจาเรื่องอำนาจบริหารและส่วนแบ่งรายได้
ฉากทัศน์
- ตลาดเติบโตผ่านพันธมิตรไทย
ผลต่อผู้ให้บริการสหรัฐ
- เข้าถึงลูกค้าองค์กรผ่านเครือข่ายขายและทีมบริการในประเทศ
ผลต่อผู้ประกอบการไทย
- มีโอกาสขายบริการติดตั้ง ดูแลระบบ และจัดแพ็กเกจเชื่อมต่อหลายโครงข่าย
ฉากทัศน์
- เปิดให้ขายตรงได้กว้างขึ้น ภายใต้การอนุญาตของ กสทช.
ผลต่อผู้ให้บริการสหรัฐ
- ควบคุมราคา แพ็กเกจ และความสัมพันธ์กับลูกค้าได้มากขึ้น
ผลต่อผู้ประกอบการไทย
- ผู้ขายต่อช่องสัญญาณและผู้ให้บริการเชื่อมต่อในตลาดเดียวกันอาจถูกกดดันทั้งราคาและส่วนต่างกำไร
สำหรับ บริษัท กัลฟ์ สเปซ เทคโนโลยี จำกัด (มหาชน) หรือ GST ผู้ให้บริการดาวเทียมไทยคม (THCOM) แรงแข่งขันน่าจะเห็นชัดก่อนในตลาดที่ดาวเทียมวงโคจรต่ำหรือ LEO ตอบโจทย์เรื่องความหน่วง เช่น อินเทอร์เน็ตสำหรับไซต์งานห่างไกล การเชื่อมต่อบนเรือ และระบบสำรองสำหรับองค์กร ส่วนบริการกระจายสัญญาณโทรทัศน์ผ่านดาวเทียมวงโคจรค้างฟ้า หรือ GEO มีรูปแบบการใช้งานต่างกัน ผลกระทบจึงมีแนวโน้มเกิดในบริการข้อมูลที่แย่งลูกค้ากลุ่มเดียวกันก่อน
ขณะเดียวกัน ไทยคมและผู้ให้บริการโทรคมนาคมไทยมีโอกาสสร้างรายได้จากการรวม GEO, LEO และโครงข่ายภาคพื้นดิน เป็นบริการเดียวสำหรับองค์กร จุดที่ลูกค้ายอมจ่ายเพิ่มอาจอยู่ที่การติดตั้ง การรับประกันระดับบริการ และการดูแลระบบในประเทศ หากผู้ให้บริการต่างชาติขายตรงได้และมีทีมบริการของตนเอง ความได้เปรียบของพันธมิตรไทยก็จะขึ้นอยู่กับคุณภาพของบริการเหล่านี้มากขึ้น
3 จุดที่ต้องดูในความตกลงฉบับเต็ม
1. ขอบเขตการเปิดลงทุน ครอบคลุมผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ตผ่านดาวเทียม สถานีภาคพื้นดิน หรือเฉพาะกิจการโทรคมนาคมบางประเภท และกำหนดสัดส่วนถือหุ้นไว้เท่าใด
2. รูปแบบการเข้าตลาด ผู้ให้บริการต่างชาติขออนุญาตและขายตรงให้ลูกค้าไทยได้ภายใต้เงื่อนไขใด ข้อนี้จะชี้ว่าผู้ประกอบการไทยมีโอกาสเป็นพันธมิตรหรือเผชิญการแข่งขันโดยตรงในตลาดใด
3. เงื่อนไขข้อมูลและความมั่นคง ความตกลงกำหนดเรื่องการโอนข้อมูลข้ามพรมแดนอย่างไร และไทยสงวนเงื่อนไขใดสำหรับโครงข่ายสำคัญกับบริการภาครัฐ
หากเปิดเพียงการลงทุน ผู้ประกอบการไทยยังมีพื้นที่ต่อรองในฐานะพันธมิตร แต่หากเปิดทั้งการลงทุนและการขายตรง อินเทอร์เน็ตดาวเทียมสำหรับองค์กร พื้นที่ห่างไกล และการเชื่อมต่อบนเรือจะเป็นตลาดที่แข่งขันอย่างรุนแรง







