thansettakij
thansettakij
‘วัชระพล’ กางแผน The Big Reset 2027 ดัน AI พลิกเกษตรไทย

‘วัชระพล’ กางแผน The Big Reset 2027 ดัน AI ปั้นสินค้าเกษตรมูลค่าสูง เจาะตลาดโลก

19 พ.ย. 69 | 09:04 น.
อัปเดตล่าสุด :19 พ.ย. 69 | 11:14 น.

‘วัชระพล’ กางแผน The Big Reset 2027 พลิกเกษตรไทยสู่ Future Industry ชูเทคโนโลยี AI ปั้นสินค้าเกษตรมูลค่าสูง เจาะตลาดโลก

KEY

POINTS

  • รมช.เกษตรฯ เปิดแผน "The Big Reset 2027" เพื่อพลิกโฉมเกษตรไทยโดยใช้นวัตกรรมและข้อมูล สร้างสินค้าเกษตรมูลค่าสูงสำหรับตลาดโลก
  • หนึ่งในยุทธศาสตร์หลักคือ "Technology Reset" ที่มุ่งใช้ AI และ Big Data พัฒนาการเกษตรอัจฉริยะ (Smart Agriculture) เพื่อช่วยเกษตรกรวางแผนการผลิตอย่างแม่นยำ
  • ตั้งเป้ายกระดับสินค้าเกษตรท้องถิ่น ให้เป็นสินค้าพรีเมียมเพื่อเจาะตลาดที่มีกำลังซื้อสูงทั่วโลก

นายวัชระพล ขาวขำ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดวิสัยทัศน์ทิศทางเกษตรไทยในงานสัมมนา THAILAND AGRI FUTURE 2027: THE BIG RESET – FROM AGRICULTURE TO FUTURE INDUSTRY พลิกเกษตรไทย สู่อุตสาหกรรมอนาคต  จัดโดยโพสต์ทูเดย์ ในเครือเนชั่น โดยชี้ว่า ภาคเกษตรไทยกำลังเผชิญจุดเปลี่ยนสำคัญจากการเปลี่ยนแปลงของโลก เทคโนโลยี และโครงสร้างเศรษฐกิจ จำเป็นต้องเร่งปรับตัวจากเกษตรรูปแบบเดิม สู่เกษตรสมัยใหม่ที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูล นวัตกรรม และการสร้างมูลค่าเพิ่ม เพื่อยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันในตลาดโลก

โจทย์สำคัญ 3 ประการให้ภาคเกษตรและอุตสาหกรรมร่วมกันหาคำตอบ ได้แก่ หากโลกเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว แต่ไทยยังทำเกษตรด้วยวิธีคิดและวิธีการแบบเดิม ประเทศจะเดินหน้าต่อไปอย่างไร เมื่อเทคโนโลยีเข้ามา Disrupt ภาคเกษตร เกษตรกรไทยจะเป็นผู้ได้รับผลกระทบ หรือสามารถพลิกวิกฤตเป็นโอกาส และประเทศไทยจะเปลี่ยนความได้เปรียบด้านทรัพยากรธรรมชาติ ภูมิอากาศ และภูมิรัฐศาสตร์ ให้เป็นความมั่นคงทางเศรษฐกิจได้อย่างไร

ทั้งนี้ การ Reset ภาคเกษตรไทยไม่ใช่การรื้อระบบเดิมทั้งหมด แต่เป็นการนำจุดแข็งที่มีอยู่มาต่อยอด เติมเทคโนโลยีและนวัตกรรมให้เหมาะสมกับศักยภาพของเกษตรกรแต่ละพื้นที่ เพื่อสร้างรายได้และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันอย่างเป็นรูปธรรม

ปักหมุด 3 สินค้าเกษตรท้องถิ่น สู่ชั้นวางระดับโลก

หนึ่งในยุทธศาสตร์สำคัญคือการเปลี่ยนสินค้าเกษตรชุมชนให้เป็นสินค้ามูลค่าสูงที่ตลาดโลกยอมรับ ภายใต้แนวคิด “การตลาดนำ นวัตกรรมเสริม” โดยมุ่งพัฒนาสินค้าเกษตรที่มีอัตลักษณ์และศักยภาพเฉพาะพื้นที่ 3 รายการ ได้แก่ มะม่วงหนองบัวซอ จ.อุดรธานี ผลักดันมะม่วงที่มีศักยภาพผลิตได้ตลอดทั้งปี เข้าสู่ห้างสรรพสินค้าชั้นนำทั้งในและต่างประเทศ สร้างช่องทางตลาดที่มีมูลค่าสูงและต่อเนื่อง

นายวัชระพล ขาวขำ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

หรือ ข้าว กข อ.เขาวง จ.กาฬสินธุ์ ยกระดับข้าวคุณภาพสูงให้เข้าสู่ช่องทางค้าปลีกระดับพรีเมียม เพื่อเพิ่มมูลค่าและขยายตลาดสู่ผู้บริโภคทั่วโลก และ ปลากุเลา อ.ตากใบ จ.นราธิวาส เพิ่มมูลค่าผ่านการแปรรูป โดยกรมประมงเข้ามาสนับสนุนการพัฒนาผลิตภัณฑ์ มุ่งเจาะตลาดภัตตาคารและร้านอาหารชั้นนำระดับโลก ซึ่งเป้าหมายสำคัญไม่ใช่เพียงเพิ่มปริมาณการผลิต แต่ต้องสร้างแบรนด์ สร้างมาตรฐาน และยกระดับสินค้าเกษตรท้องถิ่นให้สามารถแข่งขันในตลาดที่มีกำลังซื้อสูงได้

ผ่า 4 ยุทธศาสตร์ The Big Reset พลิกโฉมเกษตรไทย

สำหรับแนวทางขับเคลื่อนเกษตรไทยสู่ Future Industry กระทรวงเกษตรฯ วางยุทธศาสตร์ปรับเปลี่ยน 4 ด้านสำคัญ ครอบคลุมตั้งแต่เทคโนโลยี การผลิต ความยั่งยืน ไปจนถึงการปรับบทบาทภาครัฐ

1.Technology Reset ดัน Smart Agriculture ใช้ AI และ Big Data ลดความเสี่ยงเกษตรกร

เปลี่ยนการทำเกษตรจากการพึ่งพาประสบการณ์และการคาดเดา มาใช้ข้อมูลและเทคโนโลยีแม่นยำสูง เพื่อให้เกษตรกรวางแผนการผลิตได้ตรงกับสภาพพื้นที่ ลดต้นทุน และเพิ่มโอกาสสร้างรายได้ ตัวอย่างที่กำลังขับเคลื่อน ได้แก่ LINE Official “น้องดินดี” (NDD) พัฒนาโดยกรมพัฒนาที่ดิน เปิดช่องทางให้เกษตรกรปักหมุดแปลงเกษตรผ่าน LINE เพื่อตรวจสอบข้อมูลดิน ทั้งความเค็มและแร่ธาตุ

พร้อมวิเคราะห์ความเหมาะสมของพืชที่จะปลูก ลดระยะเวลารอผลตรวจจากเดิม 2–3 เดือน เทคโนโลยี LiDAR สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) นำมาใช้รังวัดและคำนวณพื้นที่เกษตรกรรม โดยมีความคลาดเคลื่อนเพียง 3–5 เซนติเมตร Smart Irrigation กรมชลประทานร่วมกับสถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำ (สสน.) ประยุกต์ใช้ข้อมูลจากแอปพลิเคชัน ThaiWater เพื่อคาดการณ์ปริมาณฝนและพื้นที่เสี่ยงล่วงหน้า ช่วยวางแผนบริหารจัดการน้ำได้ทั้งระยะสั้นและระยะยาว ระบบคาดการณ์รายได้เกษตรกร สศก. ร่วมกับกรมส่งเสริมการเกษตร พัฒนาระบบประเมินทางเลือกการปลูกพืชตามเป้าหมายรายได้ เช่น ต้องการมีรายได้เดือนละ 30,000 บาท สามารถวางแผนชนิดพืช ระยะเวลาปลูก ต้นทุน และกำไรสุทธิ เพื่อใช้ประกอบการตัดสินใจได้ เพราะหัวใจของ Smart Agriculture ไม่ใช่การมีฟาร์มที่ใช้เทคโนโลยีแพงที่สุด แต่คือการทำให้เกษตรกรเข้าถึงข้อมูลที่ถูกต้องและมีเครื่องมือเพียงพอสำหรับตัดสินใจได้อย่างแม่นยำ

2. Production Reset ปรับโครงสร้างการผลิต เน้นสินค้าเกษตรมูลค่าสูง  การผลิตสินค้าเกษตรต้องเปลี่ยนจากการมุ่งเน้นปริมาณไปสู่การผลิตให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาด โดยบริหารสินค้าเกษตรอย่างเป็นระบบเช่นเดียวกับการบริหารจัดการน้ำ หากขาดการวางแผน อาจเกิดปัญหาผลผลิตล้นตลาดและราคาตกต่ำ กระทรวงเกษตรฯ จึงมุ่งส่งเสริมสินค้าเกษตรมูลค่าสูง (High-Value Agriculture) ทั้งสมุนไพร กาแฟ ผลไม้ ข้าว และยางพารา พร้อมต่อยอดงานวิจัยและนวัตกรรม เพื่อเพิ่มมูลค่าผลผลิตตลอดห่วงโซ่

นายวัชระพล ยังยกตัวอย่างอุตสาหกรรมยางพาราไทย ซึ่งแม้ไทยยังเป็นผู้ส่งออกยางพาราอันดับ 1 ของโลก แต่การแข่งขันกำลังเข้มข้นขึ้น โดยไอวอรีโคสต์ขยับขึ้นมาเป็นผู้ส่งออกอันดับ 2 แซงหน้าอินโดนีเซีย ล่าสุด คณะผู้แทนจากไอวอรีโคสต์ได้เดินทางเข้าพบกระทรวงเกษตรฯ เพื่อแลกเปลี่ยนเทคโนโลยี งานวิจัย และนวัตกรรมการผลิต สะท้อนถึงบทบาทและองค์ความรู้ของไทยในฐานะประเทศผู้ผลิตสินค้าเกษตรสำคัญของโลก และโอกาสในการต่อยอดความร่วมมือด้านความมั่นคงทางอาหาร (Food Security)

3. Sustainability Reset แก้โจทย์สังคมสูงวัย ดึงคนรุ่นใหม่สืบทอดเกษตรไทย 

อีกหนึ่งความท้าทายสำคัญคือโครงสร้างแรงงานภาคเกษตรที่เข้าสู่สังคมสูงวัย โดยนายวัชระพลยกตัวอย่างอาชีพปลูกหม่อนเลี้ยงไหมในจังหวัดนครราชสีมาและสกลนคร ซึ่งสามารถสร้างรายได้มากกว่า 1 ล้านบาทต่อปี หรือเฉลี่ยกว่า 100,000 บาทต่อเดือน แต่กลับกำลังเผชิญปัญหาขาดแคลนแรงงานรุ่นใหม่ที่จะเข้ามาสืบทอดอาชีพและภูมิปัญญาท้องถิ่น

กระทรวงเกษตรฯ จึงต้องเร่งสร้าง Young Smart Farmers ดึงคนรุ่นใหม่เข้าสู่อาชีพเกษตรกรรม โดยนำเทคโนโลยีและองค์ความรู้สมัยใหม่มาต่อยอดภูมิปัญญาดั้งเดิม เพื่อสร้างอาชีพที่มีรายได้และอนาคตที่มั่นคง

ขณะเดียวกัน ยังให้ความสำคัญกับการฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและระบบนิเวศ โดยในช่วง 4–5 เดือนที่ผ่านมา มีการปล่อยพันธุ์สัตว์น้ำลงสู่แหล่งน้ำธรรมชาติแล้วมากกว่า 300 ล้านตัว ควบคู่กับการขับเคลื่อนการปลูกป่า เพื่อรักษาความสมดุลของทรัพยากรและสร้างฐานการผลิตทางการเกษตรในระยะยาว

4. Policy & Governance Reset ปลดล็อกกฎระเบียบ เปลี่ยนรัฐเป็นผู้สนับสนุน

ด้านนโยบายและการบริหารจัดการภาครัฐ ต้องปรับบทบาทจากการเป็นผู้ควบคุมหรือสร้างข้อจำกัด มาเป็นผู้สนับสนุนและอำนวยความสะดวกให้เกษตรกรและภาคเอกชน สามารถดำเนินธุรกิจได้อย่างคล่องตัว โดยเร่งทบทวนกฎหมาย กฎระเบียบ และขั้นตอนราชการที่ไม่สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน ลดอุปสรรคที่ไม่จำเป็น เปิดทางให้เกิดการลงทุน การพัฒนานวัตกรรม และการเชื่อมโยงตลาดใหม่ เพื่อให้ภาคเกษตรปรับตัวทันต่อการแข่งขันระดับโลก

เปลี่ยน 3 วิธีคิด กุญแจสู่อนาคตเกษตรไทย

นายวัชระพล ย้ำว่า อนาคตของเกษตรกรไทยไม่ได้ขึ้นอยู่กับปริมาณทรัพยากรที่มีเพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับความสามารถในการนำเทคโนโลยี ความรู้ และนวัตกรรมมาประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด โดยการเปลี่ยนผ่านภาคเกษตรต้องเริ่มจาก 3 เรื่องสำคัญ ได้แก่ เปลี่ยนวิธีคิด กล้าที่จะปรับมุมมองและออกจากกรอบการทำเกษตรแบบเดิม เพราะหากยังใช้วิธีคิดเดิม ก็ยากที่จะสร้างผลลัพธ์ใหม่

  • เปลี่ยนวิธีการ เปิดรับเทคโนโลยี นวัตกรรม และข้อมูลสมัยใหม่ เพื่อนำมาเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ลดต้นทุน และบริหารความเสี่ยง
  • เปลี่ยนวิธีสร้างคุณค่า ผสานเทคโนโลยีเข้ากับภูมิปัญญาท้องถิ่น
  • ยกระดับสินค้าเกษตรจากวัตถุดิบไปสู่ผลิตภัณฑ์มูลค่าสูงที่มีตลาดรองรับ

การ Reset เกษตรไทยในปี 2027 จึงไม่ใช่เพียงการเปลี่ยนวิธีปลูกหรือวิธีเลี้ยง แต่เป็นการปรับโครงสร้างทั้งระบบ ตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ เพื่อเปลี่ยนภาคเกษตรจากผู้ผลิตวัตถุดิบ ไปสู่อุตสาหกรรมเกษตรแห่งอนาคตที่สร้างมูลค่าเพิ่ม รายได้ และความมั่นคงทางเศรษฐกิจให้ประเทศอย่างยั่งยืน