
‘เอกนิติ’ ประกาศดึงคลื่นลงทุนญี่ปุ่นใหม่ ล็อกเป้าเซมิคอนดักเตอร์-ยานยนต์
รองนายกฯ ‘เอกนิติ’ นำทีมไทยแลนด์ เยือนญี่ปุ่น ประกาศยุทธศาสตร์ใหม่ TRUST ดึงนักลงทุนญี่ปุ่น ลงทุนอุตสาหกรรมเป้ามาย ล็อกเป้าเซมิคอนดักเตอร์-ยานยนต์สมัยใหม่
KEY
POINTS
- รัฐบาลไทยนำโดยนายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ เดินทางไปญี่ปุ่นเพื่อดึงดูดการลงทุนระลอกใหม่ โดยชูยุทธศาสตร์ "TRUST" และแนวคิด "Make with Thailand" เพื่อยกระดับความร่วมมือสู่การเป็นหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจ
- ประกาศยุทธศาสตร์ดึงดูดการลงทุนในอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์เป็นครั้งแรก โดยมุ่งเน้นการลงทุนในส่วนต้นน้ำ เช่น การออกแบบ IC และการผลิตเวเฟอร์
- ส่งเสริมการลงทุนในอุตสาหกรรมยานยนต์แห่งอนาคต ผลักดันการเปลี่ยนผ่านจากรถยนต์สันดาปไปสู่ยานยนต์ไฟฟ้า (xEV) และการผลิตชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ในประเทศ
- ตั้งเป้าหมายให้การลงทุนของญี่ปุ่นเน้นการสร้างงานคุณภาพสูง (Quality Job) ผ่านการถ่ายทอดเทคโนโลยีและพัฒนาทักษะคนไทย ควบคู่กับการดึง SME ไทยเข้าสู่ห่วงโซ่อุปทาน
18 พฤศจิกายน 2569 ที่กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เปิดเผยระหว่างการนำทีมไทยแลนด์ เดินทางโรดโชว์ดึงดูดนักลงทุนญี่ปุ่นว่า ทีมไทยแลนด์ได้ภารกิจ เพื่อส่งสัญญาณไปในทิศทางเดียวกัน ไม่ว่าจะเป็นการหารือระดับรัฐมนตรีหรือภาคเอกชน โดยใช้ Key Message เดียวกันคือ TRUST ในการสื่อสารกับญี่ปุ่น ครอบคลุม 7 อุตสาหกรรมที่รัฐบาลตั้งใจให้เป็นเครื่องยนต์เศรษฐกิจใหมา ทั้งอุตสาหกรรมใหม่ที่ไทยต้องการเข้าถึง และอุตสาหกรรมเดิมที่ต้องการยกระดับ
ดันยุทธศาสตร์ TRUST สื่อสารกับญี่ปุ่น
สำหรับตัว T ตัวแรก คือ Trusted Partner หรือหุ้นส่วนที่ไว้เนื้อเชื่อใจได้ ซึ่งสอดคล้องกับการวางตำแหน่งประเทศไทยในเชิงเศรษฐกิจในวันที่โลกแตกขั้วจากสงครามการค้า สงครามการเมือง และสถานการณ์ตะวันออกกลาง ประเทศไทยกลายเป็นประเทศที่นักลงทุนสนใจเข้ามาลงทุน เพราะมีกฎกติกาและโครงสร้างพื้นฐานที่ดี พร้อมเป็นฐานเชื่อมโยงออกไปสู่อาเซียน ซึ่งญี่ปุ่นมองไทยในลักษณะนี้อยู่แล้ว
ตัว R คือ Reinforce Relationship การเสริมความสัมพันธ์ให้เข้มแข็งขึ้น โดยรองนายกฯ ระบุว่าญี่ปุ่นเป็นผู้ช่วยให้ไทยเกิด First Take Off ในช่วงปี 2525-2530 เมื่อญี่ปุ่นย้ายฐานการผลิตมายังไทย นำอุตสาหกรรมยานยนต์และชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์เข้ามา เปลี่ยนจังหวัดระยองและปราจีนบุรีเป็นพื้นที่อุตสาหกรรม และยกระดับไทยจากประเทศเกษตรกรรมสู่ประเทศอุตสาหกรรมที่มีรายได้ระดับปานกลาง
นายเอกนิติ กล่าวว่า การเดินทางครั้งนี้รัฐบาลตั้งเป้าให้เป็น Second Take Off เนื่องจากญี่ปุ่นเผชิญความท้าทายจากโลกที่เปลี่ยนแปลงเช่นเดียวกัน ขณะที่อุตสาหกรรมใหม่อย่าง AI และอิเล็กทรอนิกส์ที่ยกระดับเป็น Smart Electronics ล้วนต้องใช้เซนเซอร์ ซึ่งญี่ปุ่นเป็นต้นน้ำ ไทยจึงต้องการให้ญี่ปุ่นร่วมพัฒนาไปด้วยกัน เพื่อยกระดับประเทศไทยสู่ประเทศรายได้สูง และทำให้คนไทยมีรายได้ดีขึ้น
ตัว U คือ Unlock New Opportunities โดยยืนยันว่า นักลงทุนยานยนต์ญี่ปุ่นได้แสดงความขอบคุณที่รัฐบาลไทยปรับขึ้นภาษีสรรพสามิตเพื่อดูแลการลงทุนในประเทศ เนื่องจากก่อนหน้านี้การนำเข้าทำได้ง่าย จนนายกรัฐมนตรีญี่ปุ่นได้กล่าวขอบคุณนายกรัฐมนตรีไทยระหว่างพบกันที่ฟิลิปปินส์ ขณะเดียวกัน เอกชนไทยต้องการให้ผลักดันการผลิตชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ในรถยนต์สมัยใหม่ในประเทศไทย
ตัว S คือ Seize New Opportunities สร้างโอกาสจากอุตสาหกรรมใหม่ โดยนายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม ซึ่งร่วมคณะมาครั้งนี้ ได้พบกับกลุ่มอุตสาหกรรมอวกาศต่อยอดจากอุตสาหกรรมยานยนต์ได้ทั้งการผลิตชิ้นส่วนดาวเทียมและการแลกเปลี่ยนข้อมูล โดยข้อมูลดาวเทียมสามารถนำไปใช้วิเคราะห์ฟ้าฝนสำหรับการเกษตรสมัยใหม่ ตลอดจนการรับส่งสัญญาณอินเทอร์เน็ตผ่านดาวเทียมวงโคจรต่ำที่หมุนรอบโลก
ตัว T สุดท้าย คือ Transform Together ไทยและญี่ปุ่นจะเป็นหุ้นส่วนสำคัญในการปฏิรูปเศรษฐกิจไปด้วยกัน เนื่องจากทั้งสองประเทศต่างเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ ไทยจึงตั้งเป้าด้าน Wellness และการเป็น Medical Hub ที่มีแพทย์ความสามารถสูง พร้อมเปลี่ยนธีมจากยุค First Take Off ที่เป็น Made in Thailand มาเป็น Make with Thailand ซึ่งเป็นธีมหลักที่ทีมไทยแลนด์จะนำไปสื่อสารกับทั้งภาครัฐและเอกชนญี่ปุ่น
ไทย-ญี่ปุ่นต้องการเติบโตไปพร้อมกัน
รองนายกฯ ระบุว่า นอกเหนือจาก 7 อุตสาหกรรมขับเคลื่อนเศรษฐกิจ ได้แก่ เกษตรสมัยใหม่ อาหาร ยานยนต์แห่งอนาคต Smart Electronics เซมิคอนดักเตอร์และ AI Wellness และ Medical Tourism การท่องเที่ยวเน้นคุณภาพ และ Creative Economy สิ่งที่ไทยต้องการจากญี่ปุ่นมี 2 เรื่อง เพราะไทยไม่ได้ต้องการให้ญี่ปุ่นเข้ามาเพียงเพื่อจ้างงาน แต่ต้องการเติบโตไปพร้อมกัน
เป้าหมายแรกคือการพัฒนาทักษะคนไทย โดยการลงทุนของบีโอไอยุคใหม่ต้องสร้าง Quality Job ผ่านโครงการ Skill Bridge และการลงทุนของญี่ปุ่นต้องถ่ายทอดความรู้ให้คนไทย เมื่อ 40-50 ปีก่อนไทยยังผลิตรถยนต์ไม่เป็น แต่วันนี้อยู่ในซัพพลายเชนแล้ว และแรงงานยานยนต์ไทยมีศักยภาพพอจะยกระดับสู่อุตสาหกรรมอวกาศได้ โดยต้องการขยายต้นแบบความสำเร็จของสถาบันเทคโนโลยีไทย-ญี่ปุ่นไปยังทุกอุตสาหกรรม
เป้าหมายที่ 2 คือการดึง SME เข้าสู่ห่วงโซ่อุปทาน เนื่องจากทางรอดของ SME คือการเข้าถึงตลาดและแหล่งเงินทุน คณะจึงได้พบกับธนาคารใหญ่ของญี่ปุ่นเพื่อขอให้สนับสนุนแหล่งเงินต่อยอดให้ SME ไทย ควบคู่กับผลักดันให้ SME ไทยเข้าไปอยู่ในห่วงโซ่อุปทานของญี่ปุ่น ซึ่งเป็นความหมายของการเติบโตไปด้วยกันภายใต้แนวคิด Make with Thailand
ประกาศยุทธศาสตร์เซมิคอนดักเตอร์ ต่างประเทศครั้งแรก
ส่วนการหารือด้านเซมิคอนดักเตอร์ ซึ่งเป็นครั้งแรกที่ไทยนำมาเน้นกับญี่ปุ่น นายเอกนิติกล่าวว่าไทยมีความแข็งแกร่งใน 3 กลุ่ม ได้แก่ Photonic หรือการส่งข้อมูลด้วยแสงที่ผู้ผลิตอันดับ 1-3 ของโลกส่วนใหญ่อยู่ในไทย Power Unit หรือการบริหารจัดการพลังงานไฟฟ้าที่มีฐานสำคัญอยู่ในตลาดหลักทรัพย์ และ Sensor สำหรับวัดอุณหภูมิ ชีพจร และระบบขับขี่อัตโนมัติ
ทั้งนี้เห็นว่า ไทยต้องการเชิญชวนญี่ปุ่นเข้ามาลงทุนในส่วนต้นน้ำ เช่น IC Design และการผลิตเวเฟอร์ใน Photonic, Power Electronics และ Sensor รวมถึงขยายกลางน้ำระดับ Advance โดยยุทธศาสตร์บีโอไอใหม่ไม่เน้นปริมาณแต่เน้นคุณภาพการลงทุน ทั้งการจ้างงานและการดึงธุรกิจไทยเข้าสู่ห่วงโซ่อุปทาน ขณะที่โครงการ Skill Bridge ตั้งเป้าฝึกอบรม 81 อุตสาหกรรมที่ญี่ปุ่นมีบทบาทสนับสนุนอย่างมาก
กางเป้าหมายดึงลงทุนดัน GDP เติบโต 3 Plus
รองนายกฯ กล่าวว่า จังหวะเวลาของทั้งสองยุคใกล้เคียงกันมาก ในยุค First Take Off ญี่ปุ่นถูกสหรัฐฯ และยุโรปกดดันเรื่องค่าเงินเยนแข็งค่าจนต้องย้ายฐานการผลิตมาไทย ซึ่งมีความพร้อมด้านอีสเทิร์นซีบอร์ด น้ำ ไฟ สนามบิน และท่าเรือ ขณะที่วันนี้ญี่ปุ่นถูกกดดันจากภาษีการค้า สังคมผู้สูงอายุ และตลาดที่เล็กลงจากการแข่งขันสูง จึงต้องหาที่ปลอดภัยและคุ้นเคยอย่างประเทศไทย
นายเอกนิติ กล่าวว่า ยอดส่งเสริมการลงทุนของบีโอไอสูงมากหลังปลดล็อก BOI Fast Pass ตั้งแต่ปลายปีที่แล้ว โดยเติบโต 27-28% ในช่วง 9 เดือนแรก ส่งผลให้การลงทุนใน GDP ไทยขยายตัว 10% ในไตรมาส 1, 10-14% ในไตรมาส 2 และ 16% ในไตรมาส 3 ซึ่งสูงสุดในรอบ 55 ไตรมาส สะท้อนความสำคัญของนโยบาย Investment-led Growth
"การฟื้นเศรษฐกิจจากการบริโภคกินแล้วหมดไป แต่การลงทุนเหมือนการปลูกต้นไม้ ต้องใช้เวลาลงราก โดยเป้าหมายการดันสัดส่วนการลงทุนใน GDP เพื่อผลักดัน GDP ให้เติบโต 3 Plus เป็นไปได้ และรัฐบาลเลือกสร้างรากฐานที่มั่นคงด้วยการลงทุน โดยการพบรัฐมนตรีคลังญี่ปุ่นจะหารือเรื่องการรีไซเคิลและการบริหารจัดการขยะ เพื่อให้การเติบโตของอุตสาหกรรมคำนึงถึงสิ่งแวดล้อม" รองนายกฯ ระบุ
ส่วนประเด็นภาษีสรรพสามิตนำเข้ารถยนต์ไฟฟ้านั้น นายเอกนิติ กล่าวว่า ค่ายรถยนต์หลายรายจะเข้ามาลงทุนในแนวลึกมากขึ้น เช่น ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ ขณะที่ค่ายรถยนต์ไฟฟ้าจากยุโรป จีน ญี่ปุ่น และเกาหลีราว 6-7 บริษัทให้ความสนใจไทย โดยรัฐบาลใช้บีโอไอเป็นหัวหอกดึงเข้าสู่ซัพพลายเชนของคนไทย ซึ่งทำให้ MPI ปรับประมาณการ GDP จาก 2.2% เป็น 2.5%
ญี่ปุ่นพัฒนาทั้งห่วงโซ่อุตสาหกรรม
ด้านนายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม กล่าวว่า สัญญาณสำคัญที่ได้จากการมาญี่ปุ่นคือการพัฒนาไปถึงจุดสูงสุดของห่วงโซ่อุตสาหกรรม ซึ่งในอุตสาหกรรมยานยนต์และอิเล็กทรอนิกส์ ญี่ปุ่นมีนิคมรีไซเคิลทั้งชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ เครื่องใช้ไฟฟ้า และรถยนต์ ซึ่งเป็นปัญหาที่ไทยกำลังเผชิญ แต่ถือเป็นโอกาสในวิกฤต เพราะนิคมที่มีกฎหมายเฉพาะจะทำให้การบำบัดน้ำเสียและดูแลสิ่งแวดล้อมมีประสิทธิภาพ
นายวราวุธ กล่าวว่า การขนถ่ายซากอิเล็กทรอนิกส์และของเหลือจากอุตสาหกรรมจะชัดเจนว่าต้องเข้าสู่นิคมเท่านั้น ขณะนี้การนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทยได้เริ่ม Sandbox รูปแบบ Closed Loop ที่นิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด นำของเหลือจากอุตสาหกรรมหนึ่งไปเป็นวัตถุดิบของอีกอุตสาหกรรม และไทยต้องการเทคโนโลยีญี่ปุ่นด้านการกำจัดและนำแบตเตอรี่ ยานยนต์ และโซลาร์เซลล์กลับมาใช้ใหม่
นายวราวุธ ระบุว่า ไทยมีบุคลากรและฐานการผลิต Precision Making จากอุตสาหกรรมยานยนต์ ขณะที่บริษัทญี่ปุ่นขาดแคลน skilled labor และผู้เชี่ยวชาญ แม้ดาวเทียมจะผลิตเพียงไม่กี่สิบดวงและใช้ชิ้นส่วนน้อยลง แต่มีมูลค่าสูงมาก เพราะต้องใช้ความแม่นยำระดับนาโนเมตรและไมโครเมตร ไทยจึงจะร่วมมือกับญี่ปุ่นเสริมศักยภาพ SME ให้เปลี่ยนผ่านได้ทั้งด้านพลังงานสะอาดและเทคโนโลยี
ญี่ปุ่นยังมองไทยเป็นบ้านหลังที่สอง
นายนฤตม์ เทอดสถีรศักดิ์ เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (บีโอไอ) กล่าวว่า บริษัทญี่ปุ่นหลายรายมีฐานในไทยทั้งช่วงปลายน้ำ และกลางน้ำ เช่น Toshiba, Sony, Rohm, Integrated, Nichicon และ Kyocera การเดินทางครั้งนี้มี 3 กิจกรรมหลัก กลุ่มแรกคือการพบรัฐมนตรี METI รัฐมนตรีคลัง และประธาน JETRO กลุ่มที่สองคือการพบ Keidanren ร่วมกับ กรอ. ฝั่งไทย ได้แก่ สภาอุตสาหกรรม หอการค้า และสมาคมธนาคารไทย กลุ่มที่สามคือการหารือของทางภาคเอกชน
เลขาธิการบีโอไอระบุว่า กลุ่มที่สองยังรวมถึงการเจรจาใน 2 อุตสาหกรรมสำคัญคือยานยนต์และเซมิคอนดักเตอร์ ส่วนกลุ่มที่สามคือการพบสถาบันการเงิน ได้แก่ MUFG, SMBC และ Mizuho เพื่อสนับสนุนด้านการเงินแก่นักลงทุนญี่ปุ่นและการเป็นพาร์ทเนอร์กับบริษัทไทย โดยญี่ปุ่นยังมองไทยเป็นบ้านหลังที่สอง และตัวเลขการลงทุนเติบโตต่อเนื่อง
ทั้งนี้ ปีที่แล้วการลงทุนจากญี่ปุ่นมีมูลค่ามากกว่า 11,000 ล้านบาท สูงสุดในรอบ 10 ปี และช่วง 9 เดือนแรกของปีนี้มีมูลค่าถึง 45,000 ล้านบาท บีโอไอจึงวางทิศทางผลักดันการลงทุนญี่ปุ่นไว้ 3 ทิศทาง ทิศทางแรกคือ Upgrading การอัปเกรดฐานอุตสาหกรรมเดิมด้วย Automation ระบบดิจิทัล และพลังงานทดแทนให้ Smart และ Green ขึ้น รวมถึงการลงทุน R&D และการตั้งสำนักงานใหญ่ในไทย
ทิศทางที่สองคือ Expanding การขยายสู่ผลิตภัณฑ์ในกลุ่มเศรษฐกิจใหม่ เช่น การเปลี่ยนจากยานยนต์ ICE ไปสู่ xEV ทั้ง Hybrid, Mild Hybrid และ Fuel Cell อย่างกรณีของ Toyota ส่วนกลุ่มอิเล็กทรอนิกส์จะขยายไปสู่อุปกรณ์เซมิคอนดักเตอร์ขั้นสูง แผงวงจรอิเล็กทรอนิกส์ (PCB) Data Center ตลอดจน Photonic และ Optical Product
ทิศทางที่สามคือ Deepening การลงลึกด้วยการสร้างคนร่วมกับญี่ปุ่นในอุตสาหกรรมใหม่ เช่น AI เซมิคอนดักเตอร์ แบตเตอรี่ EV และ Automation รวมถึงสร้าง Supply Chain ใหม่ จากเดิมที่เป็นยานยนต์ ICE ไปสู่ EV เซมิคอนดักเตอร์ PCB และอุตสาหกรรมอวกาศ เพื่อให้ฐานการลงทุนของญี่ปุ่นหยั่งรากลึกในไทย และคนไทยได้ประโยชน์จากการลงทุนระยะยาว







