
สศช. ยันไร้ใบสั่งแต่งตัวเลข GDP แจงปรับดัชนี MPI ตามหลัก ดันตัวเลข Q1 โต 3.1%
เลขาฯ สศช. แจงปรับวิธีคำนวณ MPI ใหม่เป็นดัชนีลูกโซ่ ดัน GDP ไทยไตรมาสแรกขึ้นเป็น 3.1% ครึ่งปีแรกเป็น 2.8% ยันเป็นงานวิชาการ ไม่มีใบสั่งแต่งตัวเลขให้ดูดี พร้อมรื้อตัวเลขย้อนหลัง 2 ปี ถึงปี 2567
KEY
POINTS
- สศช. ชี้แจงการปรับเพิ่มตัวเลข GDP เป็นผลมาจากการปรับปรุงดัชนีผลผลิตอุตสาหกรรม (MPI) ของกระทรวงอุตสาหกรรม เพื่อให้สะท้อนโครงสร้างการผลิตที่แท้จริง
- การปรับปรุงดัชนี MPI ใช้วิธีคำนวณแบบดัชนีลูกโซ่และเพิ่มกลุ่มตัวอย่างอุตสาหกรรมใหม่ ส่งผลให้ตัวเลข GDP ไตรมาส 1 ปี 2569 โตขึ้นจาก 2.4% เป็น 3.1%
- เลขาธิการ สศช. ยืนยันว่าการปรับปรุงข้อมูลเป็นการดำเนินการทางวิชาการ และไม่มี "ใบสั่ง" จากฝ่ายนโยบายให้ปรับตัวเลขเพื่อให้ดูดีขึ้น
16 พฤศจิกายน 2569 นายดนุชา พิชยนันท์ เลขาธิการสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) เปิดเผยว่า เศรษฐกิจไทยขยายตัวประมาณ 2.9% ส่วนหนึ่งมาจากการปรับปรุงดัชนีผลผลิตอุตสาหกรรม (MPI) ของกระทรวงอุตสาหกรรมที่เพิ่มกลุ่มตัวอย่างอุตสาหกรรมใหม่และเปลี่ยนวิธีคำนวณเป็นดัชนีลูกโซ่ (Chain Index) เพื่อให้สะท้อนโครงสร้างการผลิตที่เกิดขึ้นจริง ส่งผลให้ GDP ไตรมาสที่ 1 ปรับขึ้นจาก 2.8% เป็น 3.1% ไตรมาสที่ 2 จาก 1.9% เป็น 2.4% และครึ่งปีแรกจาก 2.4% เป็น 2.8%
นายดนุชา กล่าวว่า กระทรวงอุตสาหกรรมจัดทำดัชนี MPI มาตั้งแต่ปี 2542 และมีการปรับปรุงมาอย่างต่อเนื่อง แต่ยังคงใช้วิธีการคำนวณจากปีฐานเดิม ซึ่งในช่วงที่ผ่านมาหลายฝ่ายเห็นความผิดปกติของดัชนีตัวนี้เช่นเดียวกัน จึงเป็นที่มาของการเข้าไปดูรายละเอียดและปรับปรุงข้อมูลบางส่วน เพื่อให้ดัชนีสามารถสะท้อนการเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างการผลิตของประเทศได้ดียิ่งขึ้น
ปรับเพื่อสะท้อนข้อเท็จจริงของการผลิตในประเทศ
ปัจจัยสำคัญอีกประการหนึ่งที่นำไปสู่การปรับปรุงครั้งนี้ คือการที่ประเทศคู่ค้ามองว่าไทยเป็นคลังสินค้า เนื่องจากตัวเลขการส่งออกและตัวเลขการผลิตของไทยไม่สอดคล้องกัน ดังนั้นการปรับปรุง MPI จึงทำขึ้นเพื่อสะท้อนข้อเท็จจริงของการผลิตในประเทศ และเพื่อตอบข้อกล่าวหาเรื่องคลังสินค้าดังกล่าวด้วย
“หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้หารือและทำงานร่วมกันมาประมาณ 5 ถึง 6 เดือนแล้ว โดยปรับเพิ่มตัวอย่างในภาคอุตสาหกรรมใหม่ ๆ ที่ยังไม่อยู่ในกลุ่มตัวอย่างที่ใช้คำนวณ พร้อมทั้งปรับวิธีการคำนวณจากแบบปีฐานเดิมมาเป็นแบบดัชนีลูกโซ่ เพื่อให้ดัชนีสะท้อนการเปลี่ยนแปลงในโครงสร้างอุตสาหกรรมได้ดีขึ้นกว่าเดิม” นายดนุชา ระบุ
อย่างไรก็ตามในขั้นตอนการตรวจสอบ กรมศุลกากรได้นำรายชื่อผู้ส่งออก 200 อันดับแรกไปตรวจสอบจับคู่กับข้อมูลของกรมโรงงานอุตสาหกรรม และมีการลงพื้นที่ตรวจสอบว่าผู้ส่งออกเหล่านี้มีการผลิตจริงในประเทศ ไม่ใช่การซื้อมาขายไปของเทรดเดอร์ และผลการตรวจสอบดังกล่าวจึงนำมาสู่การปรับปรุงทั้งกลุ่มตัวอย่างและวิธีการคำนวณดัชนี MPI ในครั้งนี้
นายดนุชา กล่าวว่า ที่ผ่านมาวิธีการคำนวณแบบปีฐานเดิม (Fixed Base Year) ไม่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงของโลกที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะด้านการลงทุน ขณะที่กลุ่มตัวอย่างเดิมอาจยังไม่ครอบคลุมอุตสาหกรรมใหม่ที่เกิดขึ้นในช่วงปี 2567 ถึง 2568 ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีการผลิตและการส่งออกสูง เป้าหมายหลักของการปรับ MPI จึงเป็นการสะท้อนการผลิตที่เกิดขึ้นจริง
พร้อมปรับตัวเลขเศรษฐกิจย้อนหลัง 2 ปี
เมื่อถูกถามถึงผลกระทบต่อตัวเลข GDP ที่ประกาศไปก่อนหน้านี้ นายดนุชา ยืนยันว่ามีการปรับตัวเลขย้อนหลัง โดยเมื่อนำชุดข้อมูลใหม่จากกระทรวงอุตสาหกรรมมาคำนวณ GDP ไตรมาสที่ 1 ซึ่งเดิมอยู่ที่ 2.4% ขยับขึ้นเป็น 3.1% ส่วนไตรมาสที่ 2 ซึ่งเดิมอยู่ที่ 1.9% ขยับขึ้นเป็น 2.4% ส่งผลให้การขยายตัวในครึ่งปีแรกจากเดิม 2.4% ขยับขึ้นมาอยู่ที่ 2.8%
“ในต่างประเทศ เช่น สิงคโปร์ เกาหลีใต้ และมาเลเซีย ก็มีการปรับตัวเลขในลักษณะเดียวกันเพื่อให้สะท้อนข้อเท็จจริง โดยสิงคโปร์เคยมีตัวเลขที่ปรับเพิ่มขึ้นจาก 2% กว่า ๆ เป็น 4 ถึง 5% ส่วนการปรับปรุงตัวเลข GDP ประจำปี 2568 ของไทยนั้น จะมีการปรับย้อนหลังไป 2 ปี คือปี 2567 และปี 2568” นายดนุชา กล่าว
เมื่อคำถามว่าการปรับปรุงการคำนวณ MPI มีผลต่อ GDP ไตรมาสนี้มากน้อยเพียงใด นายดนุชา ยอมรับว่า มีผลพอสมควร แต่น้ำหนักของภาคอุตสาหกรรมในโครงสร้างฝั่งการผลิตอยู่ที่ประมาณ 25 ถึง 26% เท่านั้น ขณะที่ภาคบริการ ซึ่งรวมถึงอสังหาริมทรัพย์ การก่อสร้าง และภาคการเงิน มีสัดส่วนมากกว่า 60% และภาคเกษตรอยู่ที่ประมาณ 8 ถึง 9% ดัชนี MPI จึงเป็นเพียงส่วนหนึ่งของการคำนวณเท่านั้น
ยันไม่มีใบสั่งปรับตัวเลขให้ดูดี
เมื่อถามย้ำว่าการปรับตัวเลขเพิ่มขึ้นเป็นการดำเนินงานทางวิชาการหรือไม่ เลขาธิการ สศช. ยืนยันว่าเป็นการปรับปรุงทางวิชาการ เพื่อให้สะท้อนข้อเท็จจริงของการผลิตในประเทศ โดยระดับนโยบายไม่ได้มีการสั่งการให้ปรับตัวเลขให้ดูดีขึ้นอย่างแน่นอน เพราะเป็นสิ่งที่ทำไม่ได้ อีกทั้งการปรับปรุงข้อมูลชุดนี้ได้หารือและทำงานร่วมกันระหว่างหน่วยงานมาตลอด 5-6 เดือนที่ผ่านมา
ส่วนกรณีที่มีกระแสข่าวในสื่อสังคมออนไลน์และเพจที่มีผู้ติดตามจำนวนมาก ระบุว่ารัฐบาลหรือสภาพัฒน์ปรับปรุงวิธีการคำนวณ GDP ใหม่นั้น ยืนยันว่า สศช. ไม่ได้ขอปรับวิธีการประเมิน GDP ใหม่แต่อย่างใด โดยยังคงใช้ระบบ Chain Volume Measure ซึ่งใช้มาประมาณ 10 ปีแล้ว แทนระบบปีฐานที่เคยใช้ก่อนหน้านั้น และระบบนี้ช่วยให้สะท้อนการเปลี่ยนแปลงในระบบเศรษฐกิจได้ดีขึ้น
เตรียมดึงข้อมูลหน่วยงานอื่น ๆ มาคำนวณ
อย่างไรก็ตามสิ่งที่ สศช. ต้องทำต่อไปคือการดูรายละเอียดข้อมูลนำเข้า (Input Data) จากหน่วยงานต่างๆ เนื่องจาก สศช. เป็นหน่วยงานสุดท้ายที่รับข้อมูลมาคำนวณ จึงต้องไปตรวจสอบว่าการจัดเก็บข้อมูลของแต่ละหน่วยงานมีส่วนใดที่ยังไม่สะท้อนการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น เช่นเดียวกับกรณีของดัชนี MPI ที่พบและปรับปรุงไปแล้วในรอบนี้
เลขาธิการ สศช. กล่าวว่า ดัชนี MPI เป็นเพียงตัวเดียวที่พบในขณะนี้ ส่วนข้อมูลอื่นยังต้องนำมาพิจารณาในรายละเอียดและปรับปรุงให้สอดคล้องกับข้อเท็จจริง เนื่องจากเครื่องชี้ต่าง ๆ ที่ใช้อยู่ใช้มาเป็นระยะเวลาหนึ่งแล้ว ขณะที่เทคโนโลยีก้าวหน้าอย่างรวดเร็วและเกิดธุรกิจใหม่ขึ้นจำนวนมาก โดยเฉพาะในภาคบริการ ซึ่งเป็นส่วนที่ต้องดูรายละเอียดข้อมูลเพิ่มเติมในระยะต่อไป
ทั้งนี้ต้องพิจารณาตั้งแต่การสำรวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมของประชากร ทั้งกลุ่มตัวอย่าง การกระจายกลุ่มตัวอย่าง และชุดคำถาม พร้อมขอความร่วมมือประชาชนในการให้ข้อมูล ส่วนภาคบริการและภาคการผลิตจะพิจารณาข้อมูลอื่นประกอบ เช่น ข้อมูลการใช้จ่ายผ่านระบบพร้อมเพย์ หากนำมาใช้ได้จะเห็นภาพการใช้จ่ายต่อเนื่องไปถึงจุดการผลิต แต่เป็นงานใหญ่ที่ต้องอาศัยความร่วมมืออย่างมาก
ส่วนแนวโน้มเศรษฐกิจไตรมาสที่ 4 ปี 2569 ประเมินว่า อาจชะลอตัวลงจากปัจจัยด้านการลงทุนภาคเอกชนที่น่าจะชะลอตัว ประกอบกับฐาน GDP ไตรมาสที่ 4 ของปีที่แล้วอยู่ในระดับสูงที่ประมาณ 2.5% ทั้งนี้ การปรับตัวเลขที่เกิดขึ้นไม่ได้ขึ้นอยู่กับภาคอุตสาหกรรมเพียงอย่างเดียว เนื่องจากภาคบริการมีสัดส่วนในโครงสร้างเศรษฐกิจเกินกว่า 60%






