เปิดแผนขยายผล AI ภาครัฐ ปั้นแอป ‘ทางรัฐ’ บริการประชาชนจุดเดียว

รายงานข่าวจากทำเนียบรัฐบาล เปิดเผยว่า ขณะนี้ สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.) ได้เสนอแนวทางการขยายผลการขับเคลื่อนการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence : AI) ในภาครัฐ ในระยะต่อไป ภายหลังจากได้รายงานต่อที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) รับทราบการขับเคลื่อนในระยะที่ผ่านมาแล้ว พบว่า แนวโน้มการนำ AI มาใช้ในภาครัฐมีเพิ่มขึ้นและครอบคลุมภารกิจที่หลากหลายโดยกระจายอยู่ในหลายหน่วยงาน

ดังนั้นจึงควรมีกลไกสนับสนุนการใช้ทรัพยากรและองค์ความรู้ร่วมกัน ลดการพัฒนา ที่ซ้ำซ้อน และส่งเสริมการขยายผลการใช้ AI ในภาครัฐ ล่าสุดบอร์ด ก.พ.ร. ได้มีมติเห็นชอบในหลักการของแนวทางการพัฒนาระบบฐานข้อมูล AI ภาครัฐ (AI Repository) และระบบ AI Agentic Chatbot กลางสำหรับภาครัฐ โดยมอบหมายให้สำนักงาน ก.พ.ร. หารือร่วมกับกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เนคเทค (สวทช.) และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อจัดทำแนวทางการขับเคลื่อน AI ภาครัฐ

ต่อมาสำนักงาน ก.พ.ร. ได้หารือร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สดช.) โดย สดช. เห็นด้วยกับกรอบแนวทางการพัฒนาระบบ AI Agentic Chatbot กลางสำหรับภาครัฐ และจะสนับสนุนโครงสร้างพื้นฐานผ่านระบบคลาวด์กลางภาครัฐ (Government Data Center and Cloud Service: GDCC) เพื่อรองรับการพัฒนาและขยายผลระบบดังกล่าว

ขณะเดียวกัน สดช. และสำนักงาน ก.พ.ร. จะร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจัดทำแนวทางการขับเคลื่อนฯ เพื่อเชื่อมโยงและบรรจุเป็นส่วนหนึ่งของแผนปฏิบัติการด้านปัญญาประดิษฐ์แห่งชาติต่อไป โดยแนวทางการขยายผล AI Repository และ AI Agentic Chatbot ไปสู่แพลตฟอร์มกลางเพื่อสนับสนุนการใช้ AI ร่วมกันในภาครัฐ มีดังนี้

1. การพัฒนา AI Repository ไปสู่แพลตฟอร์มกลางด้าน AI สำหรับภาครัฐ

ทั้งนี้จะมีการพัฒนาจากระบบฐานข้อมูลไปสู่แพลตฟอร์มองค์ความรู้และการแลกเปลี่ยน AI ภาครัฐโดยคัดเลือกและรวบรวมตัวอย่างการใช้งาน (Use Cases) และเครื่องมือ AI ที่พร้อมขยายผล ส่งเสริมการแบ่งปันและนำกลับไปใช้ต่อ เปิดพื้นที่ให้ AI Champions และผู้ใช้งานแบ่งปันรหัสคำสั่ง (Code) ชุดคำสั่ง (Prompt) และกระบวนการทำงาน (Workflow) ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ซ้ำได้

รวมทั้งเชื่อมโยงเครือข่ายภาครัฐ ภาควิชาการ ภาควิจัย และภาคเอกชน เพื่อสนับสนุนการเรียนรู้แลกเปลี่ยน และนำ AI ไปใช้ต่อในวงกว้าง รวมทั้งอาจต่อยอดไปสู่แนวปฏิบัติที่ดี มาตรฐานและเครื่องมือ AI กลางสำหรับงานที่มีลักษณะใกล้เคียงกันในหลายหน่วยงาน

2. การขยายผล AI Agentic Chatbot ไปสู่ระบบกลางสำหรับภาครัฐ

เน้นต่อยอดต้นแบบไปสู่แพลตฟอร์ม AI กลางในลักษณะบริการร่วมสำหรับหน่วยงานภาครัฐ โดยหน่วยงานที่มี AI Chatbot หรือ AI Agent อยู่แล้วสามารถเชื่อมต่อผ่าน Common API สำหรับหน่วยงานที่ยังไม่สามารถพัฒนาหรือใช้บริการผ่านแพลตฟอร์มกลางในลักษณะ Shared Service

พร้อมกำหนดแนวทาง/มาตรฐานในการปรับปรุงองค์ความรู้มาตรฐานข้อมูล และการอ้างอิงเพื่อรองรับการขยายจำนวนหน่วยงาน ลดการลงทุนซ้ำซ้อน และให้ประชาชนสามารถเข้าถึงข้อมูลเกี่ยวกับบริการภาครัฐจากหลายหน่วยงานผ่านจุดเดียว

ทั้งนี้ในระยะต่อไปสามารถพิจารณาการเชื่อมโยงกับแพลตฟอร์มดิจิทัลกลางของภาครัฐ เช่น แอปพลิเคชัน “ทางรัฐ” ตามความเหมาะสม โดยจากการประมาณการเบื้องต้นของเนคเทค (สวทช.) การใช้แพลตฟอร์มกลางดังกล่าวจะช่วยลด ค่าใช้จ่ายในการพัฒนา AI Chatbot ได้ประมาณร้อยละ 75 เมื่อเทียบกับการพัฒนาระบบใหม่แยกเป็นรายหน่วยงาน

3. สำนักงาน ก.พ.ร. จะร่วมกับกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เนคเทค สวทช. และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจัดทำแนวทางการขับเคลื่อน AI ภาครัฐให้เชื่อมโยง กับยุทธศาสตร์ AI ของประเทศ โดยพิจารณาโครงสร้างพื้นฐาน ข้อมูล บุคลากร การจัดลำดับความสำคัญตลอดจนแผนดำเนินงานและตัวชี้วัดที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้การนำ AI มาใช้ในภาครัฐมีทิศทาง ที่สอดคล้องกันและสามารถขยายผลได้อย่างเป็นระบบต่อไป