มติครม. คลอดเกณฑ์คุม Data Center ใช้ไฟ 0.5 MW ขึ้นไป บีบทำ CoP แทน EIA

10 พฤศจิกายน 2569 นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง แถลงภายหลังการประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) ว่า ที่ประชุมครม.เห็นชอบนโยบายการกำกับกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ ทั้งหลักเกณฑ์และระบบอนุมัติอนุญาตกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ในไทย โดยกำกับกลุ่มที่ใช้กำลังไฟฟ้าตั้งแต่ 0.5 เมกะวัตต์ขึ้นไป

ทั้งนี้ ครม.มอบหมายให้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) ตั้งศูนย์บริการแบบเบ็ดเสร็จ (OSS) และมีการตั้งคณะกรรมการกลั่นกรองทำหน้าที่เป็นผู้อนุมัติในภาพรวมและกำหนดกติกาให้หน่วยงานต่าง ๆ โดยผู้ประกอบการที่จะได้รับการอนุมัติต้องผ่านมาตรฐานขั้นต่ำ และสร้างประโยชน์สูงสุดให้แก่ประเทศไทย

แนวนโยบายรัฐบาลพร้อมกำกับดูแล

นายเอกนิติ กล่าวว่า ดาต้าเซ็นเตอร์เป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของปัญญาประดิษฐ์ (AI) และเศรษฐกิจดิจิทัลที่เพิ่งเกิดขึ้นในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา แต่ใช้ทรัพยากรทั้งไฟฟ้าและน้ำค่อนข้างมาก และอาจกระทบชุมชน ที่ผ่านมายังไม่มีกติกากำกับที่ชัดเจน แต่ละหน่วยงานแยกกันอนุมัติ จึงเกิดปัญหาทั้งการขอรับส่งเสริมจากบีโอไอ การกว้านล็อกปริมาณไฟฟ้าไว้ก่อนเพื่อนำไปขายต่อให้ผู้พัฒนาดาต้าเซ็นเตอร์ และการขออนุญาตจัดตั้งและก่อสร้างไว้ล่วงหน้า นายกรัฐมนตรีจึงตั้งคณะกรรมการชุดนี้ขึ้นมาวางกติกา

ทำระบบ Dashboard TH-DC เปิดข้อมูล

สำหรับนโยบายนี้มีวัตถุประสงค์ 2 ข้อ คือ สร้างความแน่นอนให้นักลงทุนว่าผู้ที่สร้างประโยชน์ให้ประเทศจะดำเนินธุรกิจต่อได้ และสร้างความสบายใจให้ประชาชนผ่านการกำกับด้านสิ่งแวดล้อม ชุมชนและพื้นที่ ครม.มอบหมายให้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) ทำระบบ Dashboard TH-DC เพื่อเปิดเผยข้อมูลว่าไทยมีดาต้าเซ็นเตอร์กี่แห่งและตั้งอยู่ที่ใด พร้อมกำหนดนิยามตามมาตรฐานสากลโดยใช้เกณฑ์กำลังไฟฟ้า เพราะที่ผ่านมาศูนย์เก็บข้อมูลของธนาคาร บริษัท แอปพลิเคชันและโซเชียลมีเดียถูกเรียกรวมกันว่าดาต้าเซ็นเตอร์ทั้งหมด

สำหรับการลงทุนใหม่นั้น การอนุมัติจะไม่ดูเพียงเงินลงทุน แต่จะดูการจ้างงาน การพัฒนาทักษะแรงงานไทย การสร้างรายได้ให้คนไทย การเชื่อมห่วงโซ่อุปทานของอุตสาหกรรมไทย และการใช้พลังงานสะอาด โดยจะให้ผู้ลงทุนแข่งกันเสนอเงื่อนไขการจ้างงานและการดึงห่วงโซ่อุปทานเทคโนโลยีและ AI เข้ามาในประเทศ ตามแนวทางที่สิงคโปร์ใช้ ส่วนโครงการใหม่จะถูกพิจารณาทุกมิติ ทั้งสิ่งแวดล้อม การใช้น้ำและไฟฟ้าอย่างมีประสิทธิภาพ และประโยชน์ต่อระบบเศรษฐกิจ

คลอดเกณฑ์ 7 ระดับ ตามการใช้ไฟฟ้า

นายดนุชา พิชยนันท์ เลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ในฐานะเลขานุการคณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ ระบุว่า เกณฑ์กำกับครอบคลุมกลุ่มที่ใช้ไฟฟ้าตั้งแต่ 0.5 เมกะวัตต์ขึ้นไป เพราะกลุ่มที่ต่ำกว่านั้นมักเป็นศูนย์ข้อมูลในอาคารของหน่วยงานหรือธนาคารซึ่งไม่กระทบวงกว้าง 

ทั้งนี้แบ่งเป็น 7 ระดับ คือ ระดับ 1 ต่ำกว่า 0.5 เมกะวัตต์ ระดับ 2 ตั้งแต่ 0.5 ถึงต่ำกว่า 5 เมกะวัตต์ ระดับ 3 ตั้งแต่ 5 ถึงต่ำกว่า 10 เมกะวัตต์ ระดับ 4 ตั้งแต่ 10 ถึงต่ำกว่า 20 เมกะวัตต์ ระดับ 5 ตั้งแต่ 20 ถึงต่ำกว่า 50 เมกะวัตต์ ระดับ 6 ตั้งแต่ 50 ถึงต่ำกว่า 200 เมกะวัตต์ และระดับ 7 ตั้งแต่ 200 เมกะวัตต์ขึ้นไป

นายดนุชา กล่าวว่า มาตรการกำกับจะเข้มข้นมากตั้งแต่ขนาด 20 เมกะวัตต์ขึ้นไป ส่วนกลุ่มต่ำกว่า 20 เมกะวัตต์ (ระดับ 2-4) ต้องปฏิบัติตามข้อเสนอแนะแนวทางปฏิบัติ (Code of Practice: CoP) ด้านสิ่งแวดล้อม เช่น การคุมเสียง อุณหภูมิ และประสิทธิภาพการใช้ไฟฟ้า ซึ่งจะเปิดรับฟังความเห็นเพื่อกำหนดรายละเอียดต่อไป ด้านที่ตั้ง กลุ่มต่ำกว่า 20 เมกะวัตต์ตั้งในพื้นที่พาณิชยกรรมได้ ส่วนกลุ่มตั้งแต่ 20 เมกะวัตต์ขึ้นไปต้องตั้งในพื้นที่อุตสาหกรรมเท่านั้น

บีบทำ CoP ด้านสิ่งแวดล้อม แทน EIA

ส่วนการทำรายงานประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) เลขาธิการสภาพัฒน์ ชี้แจงว่า ดาต้าเซ็นเตอร์โดยทั่วไปไม่ต้องทำ EIA เพราะเป็นอาคารติดตั้งเซิร์ฟเวอร์ คอมพิวเตอร์และระบบปรับอากาศ ไม่มีผลกระทบรุนแรงตามหลัก EIA แต่ CoP จะคุมเสียงจากเครื่องกำเนิดไฟฟ้าสำรองขณะไฟดับไม่ให้เกิน 70 เดซิเบลที่ขอบรั้วโครงการ คุมความร้อนรอบอาคารไม่ให้เพิ่มเกินราว 1-2 องศาเซลเซียส และคุมคุณภาพน้ำจากระบบระบายความร้อนแบบหมุนเวียนก่อนปล่อยออก หากตั้งในนิคมอุตสาหกรรมต้องปฏิบัติตาม EIA ของนิคมนั้น

อย่างไรก็ตามในช่วงเปลี่ยนผ่าน ครม.ให้ยึดใบอนุญาตก่อสร้างที่ได้รับก่อนวันที่ 14 ส.ค.2569 ซึ่งเป็นวันประกาศระเบียบในราชกิจจานุเบกษา หรือการได้รับส่งเสริมจากบีโอไอก่อนวันดังกล่าว ให้ดำเนินการต่อได้ โดย OSS จะตรวจความถูกต้องตามกฎหมาย และให้เวลาปรับตัวตาม CoP ราว 1 ปี โดยผู้ที่ลงทุนไปแล้วอย่างถูกกฎหมายจะไม่ถูกกระทบสิทธิ์เดิม แต่ต้องปรับตามมาตรฐานขั้นต่ำใหม่ โดยเฉพาะด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยสาธารณะ ภายในเวลาที่กำหนด

เส้นตายใบอนุญาต 14 ส.ค. หลังจากนี้ต้องกลั่นกรอง

สำหรับผู้ยื่นขอใบอนุญาตก่อสร้างหลังวันที่ 14 ส.ค.และผู้ประกอบการรายใหม่ ต้องเข้าสู่การพิจารณาของคณะกรรมการกลั่นกรองภายใต้ OSS เพื่อคัดผู้เก็งกำไรหรือโบรกเกอร์ที่จับจองไฟฟ้าและน้ำไว้โดยไม่ได้ลงทุนจริงออกไป เมื่อผ่านแล้ว ทางสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (บีโอไอ) การไฟฟ้า การประปา และผู้ออกใบอนุญาตก่อสร้าง จึงจะออกใบอนุญาตตามผลพิจารณา การรวมศูนย์ทำให้รัฐเห็นภาพรวมผู้ประกอบการทั้งหมด จากเดิมที่ข้อมูลกระจัดกระจายและเห็นเพียงราว 90%

ส่วนปัญหาการแย่งชิงไฟฟ้านั้น ที่ผ่านมามีคำขอกว่า 110 ราย ต้องการไฟฟ้ารวม 30,000 เมกะวัตต์ แต่ผู้ที่จะลงทุนจริงอาจมีเพียงราว 1 ใน 4 เพราะผู้พัฒนาแพลตฟอร์มรายใหญ่ให้ผู้รับเหมา EPC หลายรายแข่งกันเตรียมไฟฟ้าและน้ำ ทำให้ความต้องการจริง 100 เมกะวัตต์ถูกยื่นจองซ้ำเป็น 400 เมกะวัตต์ คณะกรรมการกลั่นกรองและการวางหลักประกันทางการเงินจะช่วยตัดกลุ่มนี้ออก ส่วนกำหนดเวลาและเงื่อนไขเพิ่มเติมจะรับฟังความเห็นจากทุกภาคส่วนต่อไป

บีโอไอส่งเสริมแล้ว 57 โครงการ

นายนฤตม์ เทอดสถีรศักดิ์ เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (บีโอไอ) กล่าวว่า ณ เดือนเมษายน บีโอไอได้อนุมัติส่งเสริมโครงการดาต้าเซ็นเตอร์แล้ว 57 โครงการ เปิดดำเนินการแล้วราว 17 โครงการ อีก 40 โครงการแบ่งเป็นได้ใบอนุญาตก่อสร้างแล้ว 20 โครงการ และอยู่ระหว่างเตรียมลงทุน 20 โครงการ ที่ผ่านมาหลายหน่วยงานชะลอโครงการเพื่อรอความชัดเจน เมื่อ ครม.อนุมัติเกณฑ์แล้ว ทั้งหมดจะเข้าสู่การพิจารณาของบอร์ดบีโอไอและ OSS ตามเกณฑ์ใหม่ เพื่อให้มั่นใจว่าไม่สร้างปัญหาสิ่งแวดล้อม