TDRI เตือนรัฐอย่าทุ่มสิทธิ BOI ดึง ‘Data Center’ ชี้ AI ไทยต้องเน้นเพิ่มผลิตภาพ

ดร.สมเกียรติ ตั้งกิจวานิชย์ ประธานสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย หรือทีดีอารืไป (TDRI) เปิดเผยบนเวทีเสวนาหัวข้อ ‘The Data Center Boom: What Does Thailand Gain?’ ภายในงาน THE STANDARD ECONOMIC FORUM 2026 ว่า หากมองห่วงโซ่คุณค่าของเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ หรือเอไอ (AI) แล้วดาต้าเซ็นเตอร์ (Data Center) เป็นเพียงโจทย์ลำดับที่ 3 เท่านั้น ขณะที่โจทย์สำคัญกว่าสำหรับประเทศไทย ได้แก่

• การนำ AI มาประยุกต์ใช้เพื่อเพิ่มผลิตภาพ (Productivity) ในภาคการผลิตจริง
• การดึงดูดห่วงโซ่อุปทานฮาร์ดแวร์ เช่น แผงวงจรพิมพ์ (PCB) หรือเซมิคอนดักเตอร์ เพื่อสร้างงานทักษะสูงให้กับคนไทย

ทั้งนี้ รัฐไม่ควรบิดเบือนกลไกตลาดด้วยการให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีจากสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน หรือบีโอไอ (BOI) ที่สูงเกินไป จนสร้างแรงจูงใจให้เกิดการแห่จองไฟฟ้า และที่ดินในพื้นที่อีอีซี (EEC) ซึ่งอาจกระทบต่อภาคเศรษฐกิจจริง (Real Sector)

Data Center ไม่การันตีอธิปไตยทางข้อมูล

การมี Data Center ในประเทศไม่ได้การันตีอธิปไตยทางข้อมูล หรือ Data & AI Sovereignty เต็มร้อย เพราะผู้ให้บริการคลาวด์ต่างชาติต่างอยู่ใต้กฎหมายของประเทศต้นทาง เช่น Cloud Act ของสหรัฐฯ หรือ Cybersecurity Act ของจีน ซึ่งรัฐบาลต้นทางสามารถเรียกดูข้อมูลได้ โดยบริการส่วนใหญ่บนอินเทอร์เน็ตไม่ได้ต้องการความหน่วงต่ำ (Latency) ระดับที่ต้องตั้งศูนย์ข้อมูลในไทยทั้งหมด

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย

สำหรับข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย ประกอบด้วย

• เปลี่ยนวิธีอนุมัติโครงการจากมาก่อนได้ก่อน (First-Come, First-Served) เป็นระบบประมูลหรือเปิดรับเป็นรอบ (Bidding / Phasing)
• กำหนดโควตาทรัพยากรน้ำและไฟฟ้าให้ชัดเจน
• คัดเลือกเฉพาะโครงการที่ให้ข้อเสนอดีที่สุด ทั้งด้านประสิทธิภาพการใช้พลังงาน การจัดการน้ำ และสัดส่วนการจ้างงานวิศวกรไทย

ขณะที่ค่าสายส่งควรคำนวณจากต้นทุนที่มีประสิทธิภาพเสมือนสร้างใหม่ในปัจจุบัน และต้องปรับลดลงตามเทคโนโลยีที่ดีขึ้น การปลดล็อกโครงสร้างค่าสายส่งให้เป็นธรรม ไม่เพียงแต่ช่วยตอบโจทย์ Data Center เท่านั้น แต่จะเป็นหมุดหมายสำคัญในการเปิดเสรีพลังงานหมุนเวียนแบบกระจายศูนย์ของประเทศไทยในระยะยาว