เปิดแผนปั้นแรงงาน 8 หมื่นคน ดันไทยขึ้นฮับ Semiconductor-Advanced Electronics

รศ. ดร.ภานวีย์ โภไคยอุดม อธิการบดีมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมหานคร (MUT) เปิดเผยว่า ได้ดำเนินการยกระดับการพัฒนาบุคคลากร เพื่อรองรับการขยายตัวของอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ แผ่นวงจรพิมพ์ และอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูงในประเทศไทย ซึ่งกำลังทำให้กำลังคนกลายเป็นโจทย์สำคัญ เมื่อการลงทุนและโรงงานใหม่เพิ่มขึ้น ขณะที่ระบบการศึกษาต้องเร่งสร้างบุคลากรให้มีทั้งจำนวนและทักษะตรงกับความต้องการของภาคอุตสาหกรรม

โดยกรอบแผนพัฒนากำลังคนด้าน Semiconductor และ Advanced Electronics วางเป้าหมายบุคลากรประมาณ 80,000 คนภายใน 5 ปี ซึ่งไม่ได้หมายถึงวิศวกรเซมิคอนดักเตอร์ทั้งหมด แต่ครอบคลุมบุคลากรหลายระดับ ตั้งแต่ผู้ปฏิบัติงาน ช่างเทคนิค วิศวกร รวมถึงผู้จบด้านวิทยาศาสตร์ คอมพิวเตอร์ ระบบอัตโนมัติ เมคคาทรอนิกส์ และวิศวกรรมอุตสาหการ ซึ่งสามารถพัฒนาทักษะเพิ่มเติมเพื่อเข้าสู่อุตสาหกรรมได้

ซึ่งล่าสุดได้ดำเนินการผ่าน Thailand Electronics Circuit Asia 2026 โดยเป็นความร่วมมือระหว่างกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมโดยสำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ และสมาคมแผ่นวงจรพิมพ์ไทย เพื่อขยาย Regional Training Center อีก 10 แห่ง โดยใช้สถานศึกษาอาชีวศึกษาที่มีอยู่ในพื้นที่เป็นฐาน เติมเครื่องมือ บุคลากร และหลักสูตรให้สอดคล้องกับความต้องการของโรงงาน แทนการสร้างโครงสร้างพื้นฐานใหม่ทั้งหมด

เชื่อมโครงสร้างพัฒนาเทคฯ-กำลังคน

แผนดังกล่าวจะเชื่อมกับโครงสร้างพัฒนาเทคโนโลยีและกำลังคนที่มีอยู่ โดยศูนย์ฝึกอบรมระดับประเทศ 3 แห่ง ได้แก่ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมหานคร กำลังยกระดับบทบาทสู่ Translational Center เพื่อเชื่อมการพัฒนาคน งานวิจัย เทคโนโลยี และโจทย์จากภาคอุตสาหกรรม

ขณะเดียวกัน ระบบนิเวศยังมี ศูนย์เทคโนโลยีไมโครอิเล็กทรอนิกส์ (TMEC) และศูนย์แผ่นวงจรอิเล็กทรอนิกส์ (TECC) อบรมทักษะแรงงานชั้นสูงเพื่อป้อนเข้าสู่อุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์และแผ่นวงจรอิเล็กทรอนิกส์ ก่อนเชื่อมต่อไปยัง Translational Center และ Regional Training Center ตามระดับเทคโนโลยีและทักษะที่อุตสาหกรรมต้องการ

สำหรับ Regional Training Center เฟสแรก มีพื้นที่เป้าหมาย 5 จังหวัด ได้แก่ อยุธยา ปราจีนบุรี ฉะเชิงเทรา ระยอง และขอนแก่น โดยพิจารณาจากพื้นที่ที่มีฐานโรงงานและการลงทุนอุตสาหกรรม รวมถึงพื้นที่ที่มีกำลังคนจำนวนมาก

อยุธยาและปราจีนบุรีเป็นฐานอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์สำคัญ ขณะที่ฉะเชิงเทราและระยองเชื่อมโยงกับการขยายตัวของอุตสาหกรรมในภาคตะวันออก ส่วนขอนแก่นมีศักยภาพจากการเป็นฐานกำลังคนสำคัญของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

ปัจจัยสำคัญคือแต่ละศูนย์ ไม่จำเป็นต้องใช้หลักสูตรเดียวกัน แต่จะออกแบบการพัฒนาทักษะตามโครงสร้างอุตสาหกรรมในพื้นที่ เช่น พื้นที่ที่มีฐาน PCB และ PCBA สามารถเน้นทักษะที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการผลิตดังกล่าว โดยใช้การฝึกแบบ Hands-on และดึงภาคอุตสาหกรรมเข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาหลักสูตร

กลุ่มเป้าหมายสำคัญของ Regional Training Center คือ นักเรียนและนักศึกษาอาชีวศึกษา โดยเฉพาะระดับ ปวช. และ ปวส. ซึ่งมีพื้นฐานด้านไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์ และคอมพิวเตอร์อยู่แล้ว สามารถต่อยอดด้วยทักษะเฉพาะที่โรงงานต้องการก่อนเข้าสู่ตลาดแรงงาน

ขณะเดียวกัน ยังมีแรงงานจากอุตสาหกรรมยานยนต์เครื่องยนต์สันดาปประมาณ 200,000 คน ซึ่งกำลังเผชิญการเปลี่ยนผ่านของอุตสาหกรรมไปสู่ยานยนต์ไฟฟ้า บุคลากรกลุ่มนี้มีพื้นฐานการทำงานในโรงงานและกระบวนการผลิตอยู่แล้ว จึงสามารถ Upskill และ Reskill เพื่อเข้าสู่อุตสาหกรรม EV และ Advanced Electronics ได้โดยไม่ต้องเริ่มต้นใหม่ทั้งหมด

อีกกลไกที่อยู่ระหว่างการพัฒนาภายใต้แนวคิด Siam Silica คือ การสร้าง Workforce and Industry Platform เพื่อเชื่อมข้อมูลกำลังคนกับความต้องการของอุตสาหกรรม โดยใช้ AI วิเคราะห์ทักษะและจับคู่กับตำแหน่งงาน รวมถึงระบุ Skill Gap เพื่อแนะนำทักษะหรือหลักสูตรที่ควรเพิ่มเติมโดยโครงการนี้ จะช่วยให้เห็นว่าแต่ละพื้นที่มีบุคลากรทักษะใด ขณะที่โรงงานต้องการคนประเภทไหน ทำให้ Regional Training Center สามารถนำข้อมูลกลับไปปรับหลักสูตรให้สอดคล้องกับความต้องการของอุตสาหกรรมในพื้นที่ได้

อย่างไรก็ดี เป้าหมายกำลังคน 80,000 คน จึงไม่ควรวัดจากจำนวนผู้ผ่านการอบรมเพียงอย่างเดียว แต่ต้องสามารถเชื่อมโรงงาน พื้นที่ ทักษะ หลักสูตร กำลังคน เข้าด้วยกัน เพื่อให้คนที่พัฒนาขึ้นมีทักษะตรงกับตำแหน่งงาน และพร้อมรองรับการขยายตัวของอุตสาหกรรม Semiconductor และ Advanced Electronics ของไทยในระยะต่อไป