คลังเตรียมถกท่องเที่ยว ยังไม่สรุปเก็บค่าคนไทยบินนอก 1,000 บาท

นายวินิจ วิเศษสุวรรณภูมิ ผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง (สศค.) ในฐานะโฆษกกระทรวงการคลัง เปิดเผยว่า ประเด็นดังกล่าวยังต้องมีการหารือเพิ่มเติม โดยเฉพาะข้อกฎหมายว่าการดำเนินการสามารถทำได้หรือไม่ แม้จะมีพระราชกำหนดภาษีการเดินทางออกนอกราชอาณาจักร พ.ศ. 2526 เป็นฐานรองรับอยู่แล้วก็ตาม แต่ยังต้องพิจารณารายละเอียดการบังคับใช้ในบริบทปัจจุบันให้รอบคอบ

ก่อนหน้านี้ นายสุรศักดิ์ พันธ์เจริญวรกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา เปิดเผยว่า กระทรวงฯ ได้หารือกับกระทรวงการคลังถึงความเป็นไปได้ในการนำกฎหมายดังกล่าวกลับมาใช้ เพื่อจัดเก็บค่าธรรมเนียมจากคนไทยที่เดินทางไปต่างประเทศ โดยอ้างอิงข้อมูลว่ามีคนไทยเดินทางออกนอกประเทศเฉลี่ยปีละประมาณ 10 ล้านคน ซึ่งหากจัดเก็บในอัตรา 1,000 บาทต่อคน จะสร้างรายได้ให้รัฐราว 10,000 ล้านบาทต่อปี

ชี้เป้ารายได้ ป้อน “เที่ยวคนละครึ่ง” 10 ล้านสิทธิ์

สำหรับวัตถุประสงค์หลักของมาตรการนี้ คือการนำรายได้ไปสนับสนุนโครงการ “เที่ยวคนละครึ่ง” จำนวน 10 ล้านสิทธิ์ เพื่อกระตุ้นการใช้จ่ายด้านการท่องเที่ยวภายในประเทศ และลดการไหลออกของเม็ดเงินจากการท่องเที่ยวต่างประเทศ โดยเป็นการออกแบบนโยบายในลักษณะ “ดึงเงินกลับระบบ” จากคนไทยที่มีศักยภาพเดินทางต่างประเทศ มาสนับสนุนเศรษฐกิจในประเทศ

ทั้งนี้ มาตรการดังกล่าวจะจัดเก็บเฉพาะคนไทยเท่านั้น ไม่รวมชาวต่างชาติ เพื่อหลีกเลี่ยงความซ้ำซ้อนกับค่าธรรมเนียมเข้าประเทศ หรือ “ค่าเหยียบแผ่นดิน” ที่มีแนวคิดจัดเก็บจากนักท่องเที่ยวต่างชาติในอัตรา 300 บาท ซึ่งมีเป้าหมายในการนำเงินเข้ากองทุนพัฒนาการท่องเที่ยวและจัดทำระบบประกันภัย

มีฐานกฎหมายเดิม แต่ต้องชั่งน้ำหนักผลกระทบ

ในเชิงกฎหมาย กระทรวงการท่องเที่ยวฯ ระบุว่า มาตรการดังกล่าวสามารถดำเนินการได้ทันทีหากคณะรัฐมนตรีเห็นชอบ เนื่องจากมีพระราชกำหนดภาษีการเดินทางออกนอกราชอาณาจักร พ.ศ. 2526 รองรับอยู่แล้ว โดยประเทศไทยเคยจัดเก็บภาษีลักษณะนี้ในอัตรา 500 บาท ก่อนจะยกเลิกไปในเวลาต่อมา

อย่างไรก็ตาม แหล่งข่าวจากกระทรวงการคลังระบุว่า แม้จะมีกฎหมายรองรับ แต่การนำกลับมาใช้จำเป็นต้องพิจารณาให้สอดคล้องกับบริบทเศรษฐกิจและพฤติกรรมการเดินทางที่เปลี่ยนแปลงไป รวมถึงประเมินผลกระทบต่อประชาชนในวงกว้าง

ถกความเหมาะสม “ภาษี-พฤติกรรมผู้บริโภค”

ในมุมมองเชิงนโยบาย ฝ่ายกระทรวงการท่องเที่ยวฯ เห็นว่า อัตรา 1,000 บาทไม่น่าจะมีนัยสำคัญต่อการตัดสินใจเดินทางของคนไทย เมื่อเทียบกับต้นทุนการเดินทางโดยรวมที่ปรับสูงขึ้น โดยเฉพาะราคาตั๋วเครื่องบินและค่าใช้จ่ายต่างประเทศที่เพิ่มขึ้นในช่วงที่ผ่านมา

อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์มองว่า มาตรการดังกล่าวอาจส่งผลต่อ “พฤติกรรมชายขอบ” (marginal decision) ของนักเดินทางบางกลุ่ม เช่น กลุ่มที่เดินทางระยะสั้น หรือมีงบประมาณจำกัด รวมถึงอาจกระทบต่อธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องกับการท่องเที่ยวต่างประเทศ เช่น สายการบินและบริษัททัวร์ ขณะที่ในอีกด้านหนึ่งอาจช่วยเพิ่มแรงจูงใจให้เกิดการท่องเที่ยวภายในประเทศมากขึ้น

นอกจากนี้ ยังมีประเด็นด้านความเป็นธรรมในการจัดเก็บภาษี เนื่องจากเป็นการจัดเก็บเฉพาะคนไทย ซึ่งอาจต้องพิจารณาความเหมาะสมในเชิงหลักการภาษี รวมถึงการยอมรับของสังคม