สอน. ปั้น ‘Sugar Ecolabel’ ดึงนวัตกรรมลด PM2.5 อุตฯอ้อย-น้ำตาลครั้งแรกในไทย

นายใบน้อย สุวรรณชาตรี เลขาธิการคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย เปิดเผยว่า สำนักงานคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย (สอน.) ได้ดำเนินการยกระดับอุตสาหกรรมอ้อยและน้ำตาลทรายของประเทศ โดยเชื่อมโยงการผลิตตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำเข้ากับกลไกด้านเทคโนโลยี ตลาด และนโยบายภาครัฐ 

ทั้งนี้ เพื่อลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะปัญหาฝุ่นละออง PM 2.5 และเตรียมความพร้อมสู่การพัฒนาอุตสาหกรรมอย่างยั่งยืนในระยะยาว ซึ่งเป็นการดำเนินการร่วมกับสถาบันอาหารขับเคลื่อนการจัดทำ Sugar Ecolabel ในฐานะฉลากสิ่งแวดล้อม เพื่อพัฒนาแนวทางการตรวจประเมินและรับรองฉลากสิ่งแวดล้อมสำหรับอุตสาหกรรมน้ำตาล 

ซึ่งแนวทางการรับรองดังกล่าวนี้ถือได้ว่าเป็นครั้งแรกในประเทศไทย และสอดคล้องกับนโยบาย MIND as One ของกระทรวงอุตสาหกรรม โดยฉลากรับรองดังกล่าวจะทำหน้าที่เป็นกลไกเชิงรูปธรรมที่เชื่อมโยงนโยบายไปสู่การปฏิบัติจริงในระดับโรงงานและห่วงโซ่อุปทาน

สำหรับการพัฒนา Sugar Ecolabel อยู่ภายใต้กรอบแนวคิด การขับเคลื่อนอุตสาหกรรมอ้อยและน้ำตาลแบบบูรณาการ ผ่าน การนำเทคโนโลยีและนวัตกรรม (Technological Integration) มาประยุกต์ใช้จัดการข้อมูลตลอดห่วงโซ่อุปทาน เช่น ระบบติดตาม ตรวจวัด และรายงานผล (MRV) การพัฒนาแนวทางสอบกลับแหล่งที่มาของอ้อยและน้ำตาล (Traceability) การวิจัยและพัฒนาสายพันธุ์อ้อย  ส่งเสริมการทำเกษตรยั่งยืน (Sustainable Farming) ที่เน้นการเพาะปลูกแบบหมุนเวียน การใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ 

และเพิ่มมูลค่าผลพลอยได้จากการปลูกอ้อย เช่น เศษซากใบอ้อยและยอดอ้อย รวมถึงกากอ้อย พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและกลไกการผลิต (Infrastructure & Mechanization)  จัดหาแหล่งทุนดอกเบี้ยต่ำสำหรับการจัดซื้อเครื่องจักร รถตัดอ้อย หัวเก็บเกี่ยว และอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง

 นอกจากนี้ยังมี ยกระดับศักยภาพให้สอดคล้องกับกลไกราคาและตลาด (Market Mechanism) นำระบบ Green Premium หรือ Environment มาปรับใช้ พร้อมสร้างมาตรฐานการรับรองเพื่อสร้างความเชื่อมั่นของผู้บริโภคและคู่ค้าทางธุรกิจ พร้อมพัฒนากองทุนอ้อยสด เพื่อสร้างแรงจูงใจเกษตรกร  สร้างความร่วมมือในห่วงโซ่อุปทาน (Collaborative Supply Chain) เปิดโอกาสให้เกิดระบบการจัดซื้อจัดจ้างที่คำนึงถึงสิ่งแวดล้อม และสนับสนุนการเชื่อมโยงตลาดสำหรับผลิตภัณฑ์ที่มาจากกระบวนการผลิตอย่างรับผิดชอบ เช่น ข้อตกลงห่วงโซ่อุปทานปลอดการเผา (No-Burn Supply Agreement) หรือการรวมกลุ่มผู้ผลิตอาหารและเครื่องดื่มที่มุ่งจัดหาวัตถุดดิบที่ยั่งยืน 

สอดรับกับบทบาทของภาครัฐและนโยบายสนับสนุน (Government & Policy Support) ผ่านการกำหนดมาตรฐาน การกำกับดูแล และการสร้างแรงจูงใจเชิงนโยบาย เช่น นโยบายการจัดซื้อจัดจ้างสีเขียว (Green Public Procurement: GPP) เพื่อให้การลดผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมเกิดขึ้นจริงในระดับพื้นที่ และสามารถติดตามประเมินผลได้อย่างเป็นระบบ

“Sugar Ecolabel เป็นแนวทางที่ช่วยลดปัญหาฝุ่นละออง PM 2.5 ได้ตั้งแต่ต้นทางการผลิตจากเกษตรกรชาวไร่อ้อย โดยเชื่อมโยงมาตรการลดการเผาอ้อย เพิ่มปริมาณอ้อยตัดสด ช่วยควบคุมฝุ่นจาก กระบวนการผลิตในโรงงานและลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก”

อย่างไรก็ดี จากการรับฟังความคิดเห็นและวิเคราะห์ข้อมูลจากการดำเนินงานในโครงการฯ พบว่า การมีฉลากสิ่งแวดล้อมที่ชัดเจนและตรวจสอบได้ จะช่วยสร้างแรงจูงใจให้ผู้ประกอบการปรับปรุงกระบวนการผลิตอย่างต่อเนื่อง ช่วยให้ผู้บริโภคสามารถสนับสนุนการผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมได้อย่างเป็นรูปธรรม จากการเปิดเผยข้อมูลการดำเนินงาน ไม่ว่าจะเป็น      การจัดซื้อจัดจ้าง กระบวนการผลิต การจัดการแรงงาน ความปลอดภัยในการทำงาน หรือการมีส่วนร่วมกับชุมชน ซึ่งเป็นแนวโน้มที่อุตสาหกรรมอ้อยและน้ำตาลทรายให้ความสำคัญมากขึ้นในปัจจุบัน