LINE MAN ค้านกติกา กขค. คุมราคาแพลตฟอร์ม ชี้กระทบแผนเข้า IPO หวั่นฉุดแข่งขัน

นายยอด ชินสุภัคกุล ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร LINE MAN Wongnai เปิดเผยถึงกรณีคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า (กขค.) เตรียมกำหนดหลักเกณฑ์กำกับดูแลโครงสร้างอัตราค่าบริการของแพลตฟอร์มว่า บริษัทมีข้อกังวลต่อแนวทางการกำกับดูแลดังกล่าว โดยเฉพาะการควบคุมราคาล่วงหน้า 180 วัน ซึ่งมองว่าไม่สอดคล้องกับลักษณะธุรกิจฟู้ดเดลิเวอรีที่มีความผันผวนสูง และต้องปรับเปลี่ยนการดำเนินงานให้สอดคล้องกับสถานการณ์ตลาดอยู่ตลอดเวลา

ทั้งนี้ บริษัทไม่ได้ปฏิเสธการกำกับดูแลธุรกิจแพลตฟอร์ม แต่เห็นว่าการกำหนดหลักเกณฑ์ต้องคำนึงถึงความแตกต่างของแต่ละตลาด รวมถึงรักษาสมดุลระหว่างการกำกับดูแลการแข่งขันกับการเปิดโอกาสให้ธุรกิจพัฒนานวัตกรรมและขยายการลงทุนได้อย่างต่อเนื่อง

จี้แยกตลาด Food Delivery-Ride-hailing

นายยอดกล่าวว่า ประเด็นแรกที่ต้องการให้ กขค. พิจารณาคือการกำหนดขอบเขตตลาด (Market Definition) โดยเห็นว่าธุรกิจ Food Delivery และ Ride-hailing มีลักษณะการดำเนินงานแตกต่างกัน จึงควรแยกพิจารณาให้ชัดเจนก่อนกำหนดหลักเกณฑ์กำกับดูแล

ธุรกิจ Food Delivery มีร้านอาหารเป็นผู้มีส่วนเกี่ยวข้องสำคัญ โดยแพลตฟอร์มจัดเก็บค่าบริการจากร้านอาหารและนำรายได้ส่วนหนึ่งไปใช้ในการให้บริการจัดส่ง ขณะที่ธุรกิจ Ride-hailing มีโครงสร้างค่าบริการและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องต่างออกไป โดยเฉพาะผู้ขับขี่รถยนต์รับส่งผู้โดยสาร

แม้จะมีผู้ประกอบการบางรายดำเนินธุรกิจทั้งสองประเภท แต่ยังมีผู้เล่นอีกหลายรายที่ให้บริการเพียงตลาดใดตลาดหนึ่ง การนำทั้งสองตลาดมารวมอยู่ภายใต้เกณฑ์เดียวกันจึงอาจทำให้การประเมินส่วนแบ่งตลาดและอำนาจเหนือตลาดไม่สะท้อนสภาพการแข่งขันที่แท้จริง

“สิ่งสำคัญไม่ใช่ว่าการแยกตลาดจะทำให้เราเป็นหรือไม่เป็นผู้มีอำนาจเหนือตลาด แต่ต้องทำให้ชัดเจนก่อนว่าจะกำกับตลาดไหน และจะใช้หลักเกณฑ์อย่างไร เพราะผู้มีส่วนเกี่ยวข้องและรูปแบบค่าบริการของแต่ละตลาดไม่เหมือนกัน”

นายยอดกล่าวว่า ก่อนหน้านี้ กขค. มีแนวทางกำกับดูแลธุรกิจ Food Delivery และ Ride-hailing แยกจากกัน จึงเห็นว่าควรชี้แจงขอบเขตตลาดและหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องให้ชัดเจนก่อนเดินหน้ามาตรการใหม่นอกจากนี้ บริษัทยังมีข้อกังวลเกี่ยวกับฐานข้อมูลที่ใช้ประกอบการพิจารณาส่วนแบ่งตลาดและอำนาจเหนือตลาด

โดยระบุว่า ก่อนหน้านี้บริษัทไม่ได้รับการร้องขอข้อมูลโดยตรงจาก กขค. เพื่อใช้ประกอบการจัดทำร่างประกาศ จึงต้องการทราบว่าการประเมินดังกล่าวอ้างอิงข้อมูลจากแหล่งใด และใช้หลักเกณฑ์อะไรในการจำแนกตลาด

ชี้คุมราคาล่วงหน้าไม่เหมาะกับธุรกิจแพลตฟอร์ม

นายยอดกล่าวว่า อีกประเด็นสำคัญคือการกำหนดให้แพลตฟอร์มต้องขออนุญาตล่วงหน้า 180 วันก่อนปรับเปลี่ยนราคาหรืออัตราค่าบริการ ซึ่งเป็นแนวทางที่บริษัทเห็นว่าไม่เหมาะสมกับธุรกิจที่มีความเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว เนื่องจากธุรกิจแพลตฟอร์มต้องบริหารต้นทุนและบริการให้สอดคล้องกับสถานการณ์ในแต่ละวัน ทั้งสภาพอากาศ ความต้องการใช้บริการ ราคาพลังงาน สถานการณ์เศรษฐกิจ และความจำเป็นในการจัดสรรแรงจูงใจให้ผู้ขับขี่ ปัจจัยเหล่านี้ล้วนส่งผลต่อโครงสร้างต้นทุนและการให้บริการ

การกำหนดให้ต้องรอการพิจารณาล่วงหน้าเป็นระยะเวลานานจึงอาจทำให้แพลตฟอร์มไม่สามารถปรับตัวได้ทันต่อสถานการณ์ อีกทั้งยังมีข้อกังวลเกี่ยวกับกระบวนการพิจารณาและการใช้ดุลยพินิจในการอนุมัติ ซึ่งอาจทำให้การดำเนินธุรกิจขาดความคล่องตัว นายยอดมองว่า การกำกับดูแลควรพิจารณาพฤติกรรมทางธุรกิจและผลกระทบต่อการแข่งขันตามข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี แทนการกำหนดข้อจำกัดล่วงหน้าที่อาจไม่สอดคล้องกับสภาพตลาดในอนาคต

ห่วงกระทบร้านอาหาร-ผู้ขับขี่-ผู้บริโภค

นายยอดกล่าวว่า การกำกับดูแลที่มุ่งพิจารณาค่าบริการเพียงด้านเดียว อาจส่งผลต่อผู้มีส่วนเกี่ยวข้องรายอื่นในระบบนิเวศแพลตฟอร์ม ทั้งร้านอาหาร ผู้ขับขี่ และผู้บริโภค เนื่องจากต้นทุนและรายได้ของแต่ละฝ่ายเชื่อมโยงกัน ตัวอย่างเช่น หากแพลตฟอร์มให้บริการในบางพื้นที่แล้วมีต้นทุนสูงกว่ารายได้ แต่ไม่สามารถปรับโครงสร้างค่าบริการให้เหมาะสมได้ อาจจำเป็นต้องทบทวนการให้บริการในพื้นที่ดังกล่าว รวมถึงการจัดสรรทรัพยากรและแรงจูงใจให้ผู้ขับขี่ ซึ่งอาจส่งผลต่อจำนวนผู้ให้บริการและความสะดวกในการสั่งอาหารของผู้บริโภค

ขณะเดียวกัน ร้านอาหารบางแห่งอาจเริ่มต้นด้วยเงื่อนไขค่าบริการที่เหมาะสมกับการทดลองทำตลาดหรือการส่งเสริมยอดขายในช่วงแรก แต่เมื่อปริมาณคำสั่งซื้อและมูลค่าต่อคำสั่งซื้อจริงแตกต่างจากที่ประเมินไว้ แพลตฟอร์มจำเป็นต้องกลับมาทบทวนความคุ้มค่าของการให้บริการ หากไม่สามารถปรับเงื่อนไขได้ อาจทำให้การให้บริการร้านค้าบางรายไม่สามารถดำเนินต่อไปได้ในระยะยาว

“หากธุรกิจขาดทุนและไม่มีโอกาสปรับโครงสร้างราคาให้สอดคล้องกับต้นทุน ก็ต้องกลับมาพิจารณาว่าจะให้บริการต่อไปได้อย่างไร เพราะท้ายที่สุดผลกระทบอาจไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะกับแพลตฟอร์ม แต่ส่งต่อไปถึงร้านอาหาร ผู้ขับขี่ และผู้บริโภคด้วย”

ห่วงฉุดการแข่งขัน-กระทบแผน IPO ปี 2570

นายยอดกล่าวว่า หากหลักเกณฑ์ดังกล่าวมีผลบังคับใช้ตามแนวทางที่บริษัทกังวล อาจส่งผลต่อบรรยากาศการลงทุนในธุรกิจแพลตฟอร์ม เนื่องจากผู้ประกอบการต้องประเมินความเสี่ยงด้านกฎระเบียบควบคู่กับความเป็นไปได้ในการสร้างผลตอบแทนทางธุรกิจ โดยเฉพาะผู้เล่นรายใหม่ที่กำลังพิจารณาเข้าสู่ตลาด อาจต้องทบทวนแผนการลงทุนหากมองว่าข้อกำหนดทำให้การปรับตัวทางธุรกิจทำได้ยากขึ้น ซึ่งอาจส่งผลต่อการแข่งขันและการพัฒนานวัตกรรมในระยะยาว

สำหรับแผนการเสนอขายหุ้นต่อประชาชนทั่วไปเป็นครั้งแรก (IPO) นายยอดยอมรับว่า ประเด็นด้านกฎระเบียบเป็นหนึ่งในข้อกังวลที่นักลงทุนให้ความสำคัญ และบริษัทอาจต้องนำปัจจัยดังกล่าวมาพิจารณาประกอบการตัดสินใจเกี่ยวกับช่วงเวลาของการเข้าจดทะเบียน ทั้งนี้ บริษัทต้องการให้การกำกับดูแลมีความชัดเจน โปร่งใส และสอดคล้องกับลักษณะของตลาด เพื่อให้ผู้ประกอบการสามารถวางแผนธุรกิจและการลงทุนได้อย่างเหมาะสม ควบคู่กับการรักษาการแข่งขันที่เป็นธรรมและประโยชน์ของผู้บริโภคในระยะยาวa