
จิตเคลมบุ้ค บำรุง สุขเซฟฮาร์ท ฉากที่ 15
จิตเคลมบุ้ค บำรุง สุขเซฟฮาร์ท ฉากที่ 15 : คอลัมน์เปิดมุกปลุกหมอง โดย... ดร.สุรวงศ์ วัฒนกูล ฐานเศรษฐกิจออนไลน์
KEY
POINTS
- กรณีศึกษาความผิดพลาดทางการตลาดของแบรนด์ดังระดับโลก ที่เกิดจากการแปลชื่อผลิตภัณฑ์หรือสโลแกนโดยไม่คำนึงถึงความหมายแฝงและคำสแลงในภาษาท้องถิ่น
- ยกตัวอย่างชื่อผลิตภัณฑ์ที่กลายเป็นคำหยาบหรือไม่เหมาะสมในภาษาอื่น
- ชี้ให้เห็นถึงความล้มเหลวที่เกิดจากการไม่เข้าใจวัฒนธรรม เช่น การโฆษณายาสีฟันที่เน้นเรื่องฟันขาวในพื้นที่ซึ่งคนท้องถิ่นนิยมเคี้ยวหมากให้ฟันดำ
- สรุปบทเรียนเตือนใจนักการตลาดและนักเขียนให้ตรวจสอบความหมายของคำและบริบททางวัฒนธรรมให้ดี ก่อนนำไปใช้ เพื่อหลีกเลี่ยงความผิดพลาดที่น่าอับอาย
ช่วงนี้ผมชอบเพลงทำนองกระดาษทรายในออนไลน์ที่เขาร้องกันตรึม “กูว่าแล้ว กูว่าแล้ว” สมัยก่อนเขามีเพลงโต้ย้อนกลับ “มึงว่าเมื่อไหร่ เอ๊ะ ทำไมไม่ว่าให้แจ่ม” จีนเขาแปลวลี “อร่อยจนต้องเลียปลายนิ้ว” (KFC) เป็นข้อความที่มีความหมายในเชิงเหยียดหยามการกินเนื้อคน ลูกค้าเขาถามกันในมุมมืดว่า เขาจะเลียกันตรงปลายนิ้วไหน อันที่จริงไม่ถามก็น่าจะรู้ว่านิ้วไหนโดนที่ซู๊ด (ฮา)
ฟอร์ดทำผิดพลาดที่ไม่แปลชื่อรุ่น Ford Pinto ในบราซิล Pinto เป็นคำในภาษาโปรตุเกสบราซิล ที่แปลว่า “อวัยวะเพศขนาดเล็ก" (ฮา)
มิตซูบิชิพลาดอีกอย่างที่ไม่แปลชื่อผลิตภัณฑ์ของตนให้ถูกต้อง เมื่อนำ Pajero เข้ามาจำหน่ายในยุโรป Pajero ในภาษาสเปนแปลว่า “ไอ้สารเลว” คำว่า Pajero (ปาเจโร่) มีที่มาจากชื่อของ เสือป่าแพมพัส จะเรียกกันว่า แมวเก้าแต้ม หรือ พ่อพยัฆหวย ก็ได้ สำหรับในถิ่น อเมริกาใต้ ถ้อยคำกลายเป็นคำสแลงที่แปลว่า "คนขี้เกียจ" หรือ คนที่ชอบช่วยตัวเอง" (ฮา) ทำให้มิตซูบิชิ (Mitsubishi) ต้องเปลี่ยนชื่อรุ่นเป็น Montero
IKEA เปิดตัวโต๊ะทำงาน “Fartfull” คำว่า fartfull ในภาษาสวีเดน แปลว่า “ความเร็วเต็มที่” แต่ทว่า ในสหราชอาณาจักร ผลิตภัณฑ์นี้ได้รับการตอบรับด้วยเสียงหัวเราะ เพราะว่า คำว่า “Fartfull” หมายถึง “เต็มไปด้วยลมในท้อง” หรือ “มีลมในท้องมาก” แสดงว่า โต๊ะทำงานนี้เหมาะสำหรับ “นักผายลมฟ้าแล่บ” นั่นเอง
แฟนคลับเขาเป็นห่วง “โนเกีย” แอบตะมุบตะมิบขยิบตาเมาท์กันว่า สงสัยแบรนด์โทรศัพท์มือถือต่อไปไหวมั้ย เนื่องจากลือกันสะพัดกันว่า นายหัวเราเขาเปิดตัวโทรศัพท์รุ่น “ลูเมีย” หวังว่าคงจะสร้างความประทับใจลูกค้าอย่างมาก เขาพลาดตรงที่ไม่ได้ภาษาที่ใช้กันภาษาสเปน มัวแต่ตั้งชื่อคำว่า “ลูเมีย” ภาษาสเปน เขาแปลกันว่าว่า “โสเภณี” อุเหม่
วันเวลาของบริษัท Parker Pen ขยายธุรกิจไปยัง เม็กซิโก เขาได้แปลสโลแกนสำหรับภาษาที่ใช้ภาษาสเปนในเม็กซิโก คำว่า “Embarrass” และ “embaraza” มีเสียงและลักษณะคล้ายกัน คงจะเข้าใจผิดว่า คำทั้งสองมีความหมายเดียวกัน “embaraza” ในภาษาสเปนแปลว่า “ตั้งครรภ์” หรือ “ทำให้ท้อง” “It won't leak in your pocket and embarrass you!”
ครั้นเผลอเลือกคำว่า “embarrass” ใส่แทน เพราะหยิบพลาดเอาคำนี้มา “ทำให้รู้สึกอับอาย” จึงทำให้อับอาย” หรือ “ทำให้กระอักกระอ่วนใจ” หยิบผิดในทางการ หยิบฮาในด้านความหมาย (แฮ่ะๆ)
บริษัทผลิตเบียร์สัญชาติอเมริกันอย่าง Coors เขาค้นพบว่า คำสแลง ไม่ได้แปลได้ดีเสมอไป เมื่อเปิดตัวแคมเปญ “Turn it loose” ในสเปน เห็นทีจะแทงหวยขายหน้า ผู้บริหารลืมตรวจสอบให้แน่ใจว่า คำแปลนั้นจะเข้าถึงผู้บริโภคตรงไหน คำที่นำมาใช้แปลเป็น ภาษาสเปน สโลแกนโงนเงนเพราะว่ามันแปลว่า “ท้องเสีย” แคมเปญนี้ได้รับความสนใจ แต่ลูกค้าไม่ได้หัวเราะก๊ากเพราะ loose คือ ขี้แตก (ฮา)
บริษัท Pepsodent โฆษณาผลิตภัณฑ์ยาสีฟันในพื้นที่หนึ่งของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเน้นย้ำว่า “ช่วยให้ฟันขาวขึ้น” แต่แคมเปญนี้ล้มเหลว เพราะคนท้องถิ่นเคี้ยวหมากเพื่อทำให้ฟันดำ ซึ่งถือเป็นเป้าหมายที่หลายคนต้องการ บางทีบริษัทอาจควรเน้น “ประโยชน์ต่อสุขภาพ” มากกว่า (แฮ่ะๆ)
Paxam เป็นบริษัทสัญชาติอิหร่านที่จำหน่ายสินค้าอุปโภคบริโภคหลากหลายชนิด หนึ่งในสินค้าที่ไม่ประสบความสำเร็จในกลุ่มประเทศที่ใช้ภาษาอังกฤษ คือ ผงซักฟอก ของพวกเขา ในแคมเปญการตลาดภาษาเปอร์เซีย พวกเขาเรียกมันว่า “หิมะ” ยังคงแปลที่ผิดพลาดเช่นเคย
ในขณะที่แคมเปญชื่อดัง “Got Milk?” ประสบความสำเร็จอย่างมากในหมู่ผู้พูดภาษาอังกฤษในสหรัฐอเมริกา แต่ผู้พูดภาษาสเปนกลับสงสัยว่าทำไม สมาคมผลิตภัณฑ์นมแห่งอเมริกา จึงแปลสโลแกนของพวกเขาเป็น “Are you lactating?” “คุณกำลังมีน้ำนมไหลอยู่ใช่หรือไม่” หรือ “คุณอยู่ในช่วงให้นมบุตรใช่ไหม” (ฮา)
นักเขียนสมัครเล่นโปรดอ่านถ้อยคำท้ายสุดนี้ ผมเลือกผลงานที่คลาดเคลื่อนของกูรูก็ยังรู้พลาด เขาตกม้าตายกันง่ายๆ ด้วยการไม่ทบทวนคำศัพท์ มาสนใจดูรากศัพท์แล้วเอามาแปล มันเป็นตลกร้ายคล้ายๆ กับ สัปเหร่อ เขาเอาโลงศพไปทำพิธีเผาแต่เอาไปผิด เพราะไม่ได้อ่านชื่อผู้ลาโลก เห็นชื่อเหมือนกัน แต่ไม่ได้ดูว่านามสกุลต่างกัน
ครั้งนี้ผมเขียนแค่นี้ แต่ทว่า กว่าจะเสาะหาตัวอย่างมาได้ ก็ลิ้นห้อยมิใช่น้อย หวังว่า นักเขียนรุ่นใหม่คงจะทำได้ดีกว่ารุ่นผม ถ้ารู้จักเปิดตำเสียก่อน ก่อนจะเขียนตำรา
คอลัมน์เปิดมุกปลุกหมอง โดย...ดร.สุรวงศ์ วัฒนกูล ฐานเศรษฐกิจออนไลน์







