เจาะลึกดีลแลกหมัด 'ทรัมป์' กาง 15 ข้อ vs 'อิหร่าน' สวนกลับ ขอแค่ 5 ข้อก็พอ

สำนักข่าวต่างประเทศ เกาะติดสถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลางก้าวสู่จุดเปลี่ยนสำคัญ เมื่อรัฐบาลสหรัฐฯ ภายใต้การนำของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้ยื่นข้อเสนอแผนสันติภาพ "15-Point Plan" ให้กับอิหร่านพิจารณาผ่านปากีสถานซึ่งเป็นคนกลาง หวังยุติ "ปฏิบัติการทางทหาร" ที่ยืดเยื้อมาตั้งแต่วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2569 ท่ามกลางวิกฤตราคาน้ำมันโลกที่พุ่งสูงทะลุ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล

เปิดรายละเอียด 15 ข้อเสนอสหรัฐฯ: รื้อถอน-จำกัด-ปลดล็อกคว่ำบาตร

ข้อเสนอของรัฐบาลทรัมป์เน้นหนักไปที่การถอนรากถอนโคนอิทธิพลและขีดความสามารถทางทหารของอิหร่านในทุกมิติ โดยมีสาระสำคัญดังนี้:

1.รื้อถอนขีดความสามารถด้านนิวเคลียร์ทั้งหมด ที่อิหร่านมีอยู่ในปัจจุบัน

2.ให้คำมั่นสัญญา ว่าจะไม่แสวงหาอาวุธนิวเคลียร์อีกต่อไป

3.ห้ามเสริมสมรรถนะวัสดุนิวเคลียร์ บนแผ่นดินอิหร่านโดยเด็ดขาด

4.ส่งมอบวัสดุนิวเคลียร์ ที่ผ่านการเสริมสมรรถนะแล้วทั้งหมดให้แก่ IAEA ตามกรอบเวลาที่กำหนด

5.ปลดระวางและทำลายโรงงานนิวเคลียร์หลัก 3 แห่ง ได้แก่ Natanz, Isfahan และ Fordow

6.เปิดให้ IAEA เข้าถึง สถานที่ ข้อมูล และบุคลากรทั้งหมดในอิหร่านอย่างเต็มรูปแบบ

7.ยุติเครือข่ายกองกำลังตัวแทน (Proxy Forces) ทั้งหมดในภูมิภาค

8.หยุดสนับสนุนทางการเงินและอาวุธ ให้กลุ่มตัวแทน เช่น Hezbollah และ Hamas

9.เปิดช่องแคบฮอร์มุซ ให้เป็นเส้นทางเดินเรือเสรีระหว่างประเทศ

10.จำกัดโครงการขีปนาวุธ ทั้งในด้านจำนวนและระยะยิง

11.จำกัดการใช้ขีปนาวุธ เฉพาะเพื่อการป้องกันตนเองเท่านั้น

12.ยกเลิกมาตรการคว่ำบาตร ระหว่างประเทศต่ออิหร่านทั้งหมด

13.สหรัฐฯ จะให้ความช่วยเหลือ ในโครงการนิวเคลียร์เพื่อสันติ เช่น การผลิตไฟฟ้าที่ Bushehr

14.ยกเลิกภัยคุกคาม จากมาตรการกลับมาคว่ำบาตรซ้ำ (Snapback Sanctions)

15.การรับประกันความมั่นคง ในระดับภูมิภาคในวงกว้าง (รายละเอียดส่วนนี้ยังไม่มีการเปิดเผยชัดเจน)

เตหะรานสวนกลับ 5 เงื่อนไข "อธิปไตยเหนือฮอร์มุซ" คือจุดตาย

ด้านรัฐบาลอิหร่านแม้จะระบุว่ากำลังพิจารณาข้อเสนอ แต่ได้ยื่นเงื่อนไขสวนกลับ 5 ประการ (Counterproposal) ที่ถือเป็นจุดยืนแข็งกร้าวเพื่อแลกกับการหยุดรบ:

1.ยุติการรุกรานและการลอบสังหาร ผู้นำอิหร่านโดยศัตรูอย่างเด็ดขาด

2.สร้างกลไกรับประกัน เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดสงครามซ้ำรอยต่ออิหร่าน

3.จ่ายค่าปฏิกรรมสงคราม และค่าชดเชยความเสียหายที่เกิดขึ้นจากการโจมตีของสหรัฐฯ และอิสราเอลอย่างชัดเจน

4.ยุติสงครามในทุกแนวรบ ครอบคลุมถึงกลุ่มต่อต้านทั่วภูมิภาค

5.รับรองสิทธิอธิปไตยเหนือช่องแคบฮอร์มุซ โดยอิหร่านยืนยันว่าเป็นสิทธิทางกฎหมายและธรรมชาติในการควบคุมเส้นทางเดินเรือนี้

เดิมพันเศรษฐกิจโลกและราคาน้ำมัน ในเชิงภูมิรัฐศาสตร์

ข้อเรียกร้องอธิปไตยเหนือช่องแคบฮอร์มุซของอิหร่านถือเป็นประเด็นที่สหรัฐฯ ยอมรับได้ยาก เนื่องจากเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติกว่า 20% ของโลก ขณะเดียวกันมีรายงานว่าอิหร่านเริ่มเก็บ "ค่าธรรมเนียมผ่านทาง" จากเรือบางลำเป็นสกุลเงินหยวนเพื่อหลบเลี่ยงแรงกดดันจากสหรัฐฯ

ในขณะที่ประธานาธิบดีทรัมป์แสดงความเชื่อมั่นว่า "สงครามชนะแล้ว" แต่ความจริงในภาคสนามยังคงตึงเครียด โดยล่าสุดสหรัฐฯ ได้ส่งทหารพลร่มกว่า 1,000 นายเข้าสู่ภูมิภาคเพื่อเพิ่มทางเลือกในการกดดัน

บทสรุปของ "ดีลหยุดโลก" ครั้งนี้จึงยังคงแขวนอยู่บนเส้นด้ายระหว่างสันติภาพถาวรกับการยกระดับความรุนแรงที่อาจทำลายเสถียรภาพเศรษฐกิจโลกได้ทุกเมื่อ