การ์ทเนอร์ เตือนลงทุน AI กว่า 113 ล้านล้านบาท เสี่ยงสินทรัพย์ด้อยค่า

การ์ทเนอร์ อิงก์ บริษัทวิจัยและให้คำปรึกษาด้านธุรกิจและเทคโนโลยี เปิดเผยว่า หากผู้ให้บริการ AI ยังคงทุ่มงบลงทุนในระดับปัจจุบัน โครงสร้างพื้นฐาน AI มูลค่ารวมกว่า 3.5 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ (กว่า 113.75 ล้านล้านบาท) อาจเผชิญความเสี่ยงที่สินทรัพย์จะด้อยค่าภายในสิ้นปี 2573

การคาดการณ์ดังกล่าวสะท้อนว่า รายได้จาก AI ทั้งในตลาดองค์กรและผู้บริโภค อาจไม่เพียงพอที่จะทำให้การลงทุนด้าน AI ทั้งหมดที่วางแผนไว้ในช่วงเวลาดังกล่าวเกิดความคุ้มค่า

ทุ่มลงทุน AI อีก 195 ล้านล้านบาท

วิล ซอมเมอร์ ผู้อำนวยการอาวุโสฝ่ายวิเคราะห์ของการ์ทเนอร์ กล่าวว่า ผู้ให้บริการ AI คาดว่าจะใช้งบลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐานเกือบ 1 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ (เกือบ 32.5 ล้านล้านบาท) ในปี 2569 และจะลงทุนเพิ่มอีกประมาณ 6 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 195 ล้านล้านบาท) ในช่วงปี 2570–2573

อย่างไรก็ตาม ผลวิจัยของการ์ทเนอร์พบว่า รายได้จาก AI ทั้งฝั่งองค์กรและผู้บริโภคไม่คุ้มค่ากับการลงทุนด้าน AI ทั้งหมดที่วางแผนไว้ในช่วงเวลาดังกล่าว

การ์ทเนอร์ ประเมินว่า เจ้าของศูนย์ข้อมูล AI จำเป็นต้องสร้างรายได้สะสมให้ได้ 8.5 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 276.25 ล้านล้านบาท) ภายในปี 2573 เพื่อให้ครอบคลุมงบลงทุนที่ประกาศไว้ ต้นทุนทางการเงิน และผลตอบแทนจากเงินลงทุน หรือ ROIC ที่ 12% ซึ่งการ์ทเนอร์ใช้เป็นเกณฑ์ความคุ้มทุนขั้นต่ำ

ขณะที่รายได้รวมจาก AI ที่คาดว่าจะกลับมาสู่ศูนย์ข้อมูล AI ในช่วงเดียวกัน อาจมีมูลค่าสูงสุดไม่เกิน 3.6 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 117 ล้านล้านบาท)

นอกจากนี้ ผู้ให้บริการ AI Native ส่วนใหญ่ใช้โมเดลธุรกิจที่ถือครองสินทรัพย์น้อย ทำให้การ์ทเนอร์คาดว่า รายได้จาก AI ไม่ถึงครึ่งหนึ่งจะตกอยู่กับผู้ประกอบการที่เป็นเจ้าของโครงสร้างพื้นฐานโดยตรง

หวั่นสินทรัพย์ AI ถูกปรับลดมูลค่า

การ์ทเนอร์ ระบุว่า หากผู้ประกอบการไม่สามารถสร้างผลตอบแทนจากเงินลงทุนได้อย่างยั่งยืน ขณะที่สินทรัพย์เสื่อมราคาอย่างรวดเร็ว ก็อาจต้องปรับลดมูลค่าสินทรัพย์ หรือ Write-Downs

หากทิศทางการลงทุนยังเป็นเช่นปัจจุบัน การ์ทเนอร์คาดว่า สินทรัพย์มูลค่ากว่า 4 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ (กว่า 130 ล้านล้านบาท) อาจเสี่ยงถูกปรับลดมูลค่าจนถึงปี 2575 โดยผลตอบแทน ROIC ระดับ 12% อาจเกิดขึ้นได้เร็วที่สุดในช่วงสิ้นปี 2575

Neocloud กว่า 80% เสี่ยงยุติธุรกิจ

การ์ทเนอร์ คาดการณ์ว่า ภายในปี 2573 ผู้ให้บริการ Neocloud มากกว่า 80% อาจไม่สามารถดำเนินธุรกิจอย่างอิสระต่อไปได้ จากแรงกดดันด้านต้นทุนและการขาดโมเดลธุรกิจที่โดดเด่น โดยอาจต้องปิดตัว ถอนตัวออกจากตลาด หรือถูกควบรวมกิจการ

Neocloud คือผู้ให้บริการโครงสร้างพื้นฐานคลาวด์เฉพาะทางที่มุ่งเน้นงานด้าน AI ซึ่งการ์ทเนอร์มองว่าเป็นกลุ่มที่ได้รับผลกระทบหนักจากความไม่สมดุลระหว่างรายได้กับเงินลงทุน

ขณะที่ผู้ให้บริการคลาวด์ขนาดใหญ่ หรือ Hyperscalers มีแหล่งรายได้ขนาดใหญ่และหลากหลายเพียงพอที่จะรองรับการลงทุนด้าน AI ต่อไปได้อีกหลายปี ผู้ให้บริการ Neocloud จำเป็นต้องเร่งสร้างกำไรจากบริการโครงสร้างพื้นฐานคลาวด์ที่ปรับให้เหมาะกับ AI หรือ AI-optimized IaaS รวมถึงแพลตฟอร์มที่เกี่ยวข้อง

ตลาดโต แต่เสี่ยงคืนทุนไม่ทัน

การ์ทเนอร์ ประเมินว่า การใช้จ่ายด้าน AI-optimized IaaS จะเพิ่มจาก 6.6 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 2.145 ล้านล้านบาท) ในปี 2570 เป็น 1.74 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 5.655 ล้านล้านบาท) ในปี 2573

อย่างไรก็ตาม ซอมเมอร์มองว่า การเติบโตดังกล่าวอาจยังไม่เพียงพอให้ผู้ให้บริการระบบประมวลผล AI ส่วนใหญ่คืนทุนได้ทัน ก่อนที่เซมิคอนดักเตอร์ AI รุ่นปัจจุบันจะถูกแทนที่ด้วยเทคโนโลยีรุ่นใหม่